Dit is de invloed van beweging op je hersenen

Health


De runner’s high is niet het enige dat hardlopen voor je hersenen doet.

Hardlopers hoef je het niet te vertellen, die zijn er al van overtuigd dat hardlopen véél voordelen heeft, en dat dit niet ophoudt bij fysieke voordelen. Zie je door de bomen het bos niet meer over dat ene project op je werk? Ga een rondje hardlopen en opeens heb je de oplossing gevonden. Maar wat houden die mentale voordelen dan precies in? En hoe werkt dat precies in je hoofd?
    

Nieuwe hersencellen

Volgens onderzoek dat werd gepubliceerd op het wetenschappelijke platform Nature Neuroscience heeft hardlopen wel degelijk invloed op je hersencellen. Nieuwe hersencellen, welteverstaan. Die worden gemaakt in de hippocampus, het gebied dat een grote rol speelt bij de opslag van informatie in het geheugen, ruimtelijk oriëntatie en overleving.
    
De onderzoekers verdeelden muizen in verschillende groepen: een leergroep, een zwemgroep, een rengroep, een groep met een extra grote kooi inclusief tunneltjes, en een controlegroep. Na afloop van het onderzoek bleek dat zowel de groep met de extra grote kooi als de rengroep bijna twee keer zoveel nieuwe hersencellen had dan de andere groepen.
    
>> Dit is waarom sporten goed is voor je hersenen
     

Hoe je hersenen in beweging komen

Volgens de Hersenstichting worden de positieve effecten van beweging op de hersenen veroorzaakt door verschillende biologische processen. Zo zorgt beweging bijvoorbeeld voor de afgifte van neurotrofines, stoffen die essentieel zijn voor ontwikkeling, groei en het functioneren van hersencellen. Deze stoffen stimuleren neurogenese, synaptogenese (nieuwe verbindingen tussen hersencellen) en angiogenese (nieuwe bloedvaatjes in de hersenen, wat voeding-en zuurstoftoevoer verbetert).
   
De hippocampus en de frontale cortex zijn extra gevoelig voor de positieve effecten van beweging. Beide hersendelen spelen een rol bij vaardigheden om informatie te verwerken (de cognitieve functies), zoals begrijpen, aandacht, redeneren en leren, en geheugen in het algemeen. Het is nog niet helemaal duidelijk of deze hersendelen ‘profiteren’ van beweging, of dat ze door te bewegen ‘getraind’ worden, of allebei. De hippocampus is bijvoorbeeld niet alleen belangrijk bij leren en geheugen, maar ook bij plaatsbepaling. Je gebruikt je hippocampus dus tijdens je workout.
     

Intensiteit telt

Beweging zorgt er dus voor dat je hersenen in ‘een hogere versnelling’ kunnen functioneren. Je schakelt soepeler, verwerkt en gebruikt informatie sneller. Dat blijkt ook uit het onderzoek waarmee Maaike Angevaren promoveerde op de Katholieke Universiteit Leuven. Zij deed onderzoek naar de gevolgen van hardlopen, yoga en krachttraining op de hersenen. Volgens Angevaren is hardlopen zeker niet de enige sport die je cognitieve functies verbetert, en gaat het er ook om hoe intensief je sport. Het is belangrijk dat je hartslag en ademhaling flink omhoog gaan.
    
>> Zoveel km moet je lopen voor een positief effect op je gezondheid
     
Maakt bewegen je dan ook slimmer? “Bewegen verbetert de cognitie, wat niet hetzelfde is als intelligentie”, vertelde Angevaren aan Sportzorg.nl. “Cognitie staat voor de mentale activiteit tijdens processen van leren, waarnemen, herinneren, denken, interpreteren en problemen oplossen. Op tests die mentale capaciteiten peilen, scoren actievelingen over het algemeen beter.”
     

Verschil tussen hardlopen, interval-en krachttraining

Wetenschappers aan de Universiteit van Michigan en aan de Finse Universiteit van Jyväskylä onderzochten de effecten van hardlopen, HIIT en weerstandstraining op neurogenese in de hippocampus van volwassen mannelijke ratten. Naast ‘normale’ ratten werden ook ratten gebruikt die een genetisch hoge respons op aërobe training (HRT) hadden, en een groep die een lage genetische respons had. De controlegroep deed nauwelijks aan beweging.
    
Na afloop van het onderzoek (van 8 weken) hadden de HRT ratten die vrijwillig in een draaiend wiel liepen, 2 tot 3 keer meer nieuwe hersencellen. De weerstandstraining had geen effect, en het resultaat van de HIIT was gering. Dat betekent dat beweging (met name hardlopen) de neuronenreserve in de hersenen kan verhogen, en zo leerprocessen kan verbeteren.
     

Dopamine

Verder heeft beweging volgens de Hersenstichting een gunstig effect op de productie van verschillende (happiness)hormonen, waaronder dopamine. Dopamine dient als neurotransmitter en speelt een rol bij de communicatie van hersencellen. Naarmate je ouder wordt, neemt de hoeveelheid dopamine in de hersenen af. Bij hersenaandoeningen zoals depressie, angststoornissen, dementie en Parkinson is de werking van dopamine verstoord. 
   
>> Lees hier waarom je je zo lekker voelt na het hardlopen
    
Onder andere de prefrontale cortex is erg gevoelig voor dopamine. Als de werking van dopamine verstoord is, worden ongewenste bewegingen niet meer goed onderdrukt door de hersenen; dat verklaart waarom parkinsonpatiënten trillen. Door te bewegen verbetert de werking van dopamine en kunnen de effecten van veroudering en hersenaandoeningen verminderd of misschien wel voorkomen worden. (Blijven) bewegen kan je dus helpen om zowel fysiek als mentaal fit te blijven.
   
Als je dit een interessant onderwerp vindt, vind je deze lezing van neuropsycholoog aan de Vrije Universiteit en ‘de hersenwetenschapper van DWDD’ Erik Scherder vast ook leuk:
   

    
Bronnen: o.a. de Hersenstichting, Sportzorg.nl
  

Je scoort gegarandeerd punten tijdens de borr... koffiepauze. 
Kun je beter een uiltje knappen of wakker blijven?
Op de gekste plekken op de vreemdste momenten in slaap vallen.
En met alles bedoelen we dus echt álles!
En de verschillen tussen mannen en vrouwen.