Wat is de perimenopauze en aan welke symptomen herken je deze fase?

Als je een vrouw bent in je late thirties of forties, heb je waarschijnlijk wel eens gehoord van de perimenopauze. Dit is een fase van het leven die gekenmerkt wordt door hormonale veranderingen en een scala aan symptomen die jouw wereld op z'n kop kunnen zetten. Maar wat is de perimenopauze nu precies en hoe verschilt het van andere termen zoals premenopauze, overgang en menopauze? En nog belangrijker: hoe kun je ermee omgaan als je in deze turbulente fase zit?

We vragen het aan gynaecoloog Corla Vredevoogd van het Haaglanden Medisch Centrum.

Wat is een perimenopauze?

'De perimenopauze is de fase die voorafgaat aan de menopauze', legt ze uit. Tijdens deze periode ondergaan vrouwen geleidelijke veranderingen in hun menstruatiecyclus en hormoonspiegels, wat resulteert in een verschillende klachten die zowel fysiek als mentaal kunnen zijn. 'De mate waarin de vrouw ongemakken ervaart, wisselend enorm. Je huisarts of menopauzeconsulent kan helpen zorg op maat te geven.'

Wat is het verschil met de premenopauze, overgang en menopauze?

Het is makkelijk om in de war te raken tussen alle termen die met de overgang te maken hebben. Die verwarring is ontstaan omdat de overgang uit verschillende fases De premenopauze verwijst naar de jaren voorafgaand aan de perimenopauze, waarin vrouwen nog steeds regelmatig menstrueren maar mogelijk al symptomen beginnen te ervaren. 'De overgang (perimenopauze) is de fase waarin de hormonale schommelingen en symptomen het meest uitgesproken zijn. Je menstruatiecyclus verandert en je ervaart steeds meer klachten', vertelt Vredevoogd. De menopauze markeert het moment waarop een vrouw een jaar lang geen menstruatie heeft gehad en daarna volgt de postmenopauze.

Wat zijn de symptomen van de perimenopauze?

'In deze periode zijn de hormoonschommelingen op zijn sterkst en dat kan tot uiting komen in allerlei klachten.' Zoals vaker geldt ook bij de symptomen van de perimenopauze dat ze kunnen variëren van mild tot ernstig:

Subtiel

• Slechter slapen
• Vermoeidheid
• Af en toe opvliegers
• Sneller prikkelbaar
• Gewrichtsklachten
• Verminderd libido
• Vaginale droogheid
• Meer buikvet

Opvallend

• Nachtelijk zweten
• Zeer frequente opvliegers
• Verergerde stemmingswisselingen
• Slaapproblemen
• Laag libido
• Verergering van bestaande klachten, zoals paniekstoornis
• Psychische klachten

Op welke leeftijd begint dit gemiddeld? En hoelang duurt het?

Gemiddeld begint de perimenopauze meestal ergens midden in de 40, maar het kan eerder of later beginnen, afhankelijk van erfelijke factoren en leefstijl. 'De duur van de perimenopauze varieert en kan je pas achteraf stellen', vertelt Vredevoogd. Hoelang het precies duurt, hangt volgens haar af van je ovariële reserve. Dit is het aantal eicellen die je nog over hebt in je eierstokken. Meestal zo'n vier tot acht jaar. 'De perimenopauze stopt als je de menopauze (laatste menstruatie) hebt gehad. De gemiddelde leeftijd van de laatste menstruatie ligt rond de 51 jaar.'

Welke fabels doen de ronde over de perimenopauze?

'Bloedprikken kan niet voorspellen hoelang deze fase gaat duren', benadrukt Vredevoogd. Daarom hoef je zelfden bloed te laten prikken als je klachten ervaart. 'Ook is het idee dat je de symptomen maar moet accepteren heel ouderwets. Er zijn genoeg opties beschikbaar, zoals medicijnen die je zonder recept bij de drogist kunt krijgen, hormonale behandelingen of kleine ingrepen zoals endometriumablatie of het plaatsen van een hormoonspiraaltje als je last hebt van menstruatieproblemen.' Er zijn ook alternatieve behandelingen beschikbaar voor specifieke symptomen, zoals cognitieve gedragstherapie voor slaapproblemen of acupunctuur voor opvliegers.

Wat te doen bij perimenopauze als je ernstige klachten ervaart?

Het omgaan met symptomen van de perimenopauze kan een uitdaging zijn, maar er zijn verschillende strategieën en behandelingen die kunnen helpen om de klachten te verlichten. Hier zijn enkele suggesties:

1. Gezonde leefstijl - Het handhaven van een gezonde levensstijl kan de symptomen van de perimenopauze helpen verminderen. Dit omvat een uitgebalanceerd dieet met veel groenten, fruit, volle granen en magere eiwitten. Regelmatige lichaamsbeweging, zoals wandelen, fietsen of yoga, kan ook helpen om stemmingswisselingen en gewichtstoename te verminderen. 'Ken je getallen: controleer je bloeddruk, bloedsuikerspiegel, gewicht en lengte (BMI), cholesterolgehalte. Zorg ervoor dat je dagelijks minstens 30 minuten beweegt, genoeg ontspant en 8 uur slaap krijgt. En vergeet niet om dagelijks 250 gram groenten en 2 stuks fruit te eten', zegt ze.
2. Stressmanagement - Stress kan de symptomen van de perimenopauze verergeren. Het is belangrijk om manieren te vinden om stress te verminderen, zoals mindfulness, meditatie, ademhalingsoefeningen, of hobby's en activiteiten waarvan je geniet.
3. Voldoende slaap - Veel vrouwen ervaren slaapproblemen tijdens de perimenopauze, zoals slapeloosheid of nachtelijk zweten. Het handhaven van een regelmatig slaapschema en het creëren van een rustgevende slaapomgeving kan helpen om de slaapkwaliteit te verbeteren.
4. Communicatie - Praat met vrienden, familie en zorgverleners over wat je doormaakt. Dit kan enorm helpen bij het omgaan met de symptomen van de perimenopauze. Misschien maken je vriendinnen precies hetzelfde mee. 'Vergeet ook niet om het bespreekbaar te maken met de bedrijfsarts en je werkgever', tipt de gynaecoloog.
5. Supplementen - Sommige vrouwen vinden verlichting van symptomen door het nemen van bepaalde supplementen, zoals vitamine D, calcium of magnesium. Raadpleeg wel altijd een zorgverlener voordat je supplementen gaat gebruiken.
6. Medische behandelingen - In sommige gevallen kunnen hormoontherapie of andere medicamenteuze behandelingen worden voorgeschreven om ernstige symptomen van de perimenopauze te verlichten. 'Dit kan heel goed effect hebben op de lichamelijke en soms ook psychische klachten', geeft de gynaecoloog toe. 'Ze bestaan in allerlei vormen; tablet, pleister, gel of spray (ook bio-identieke).' Deze behandeling moet wel altijd worden besproken met een zorgverlener om de risico's en voordelen te begrijpen.

Wanneer moet je aan de bel trekken?

'Trek vooral even aan de bel als je symptomen ervaart die je kwaliteit van leven aanzienlijk beïnvloeden', adviseert Vredevoogd. Ook als symptomen zoals ernstige stemmingswisselingen, depressie of slaapstoornissen optreden, is het tijd om medische hulp te zoeken. 'Bij hevig menstrueel bloedverlies, eventueel in combinatie met bloedarmoede, moet je ook niet te lang wachten met bellen naar je huisarts of menopauzeconsulent.' Meer weten? Híer lees je alles over de overgang.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok?