Ademhalingsfrequentie meten: wat vertelt jouw ademhaling over je gezondheid?

Ademhalen, je doet het je hele leven lang non-stop. Stel je voor dat je alle keren dat je inademt bij elkaar op zou moeten tellen? Dan kom je op een behoorlijk aantal uit! Gelukkig gaat ademhalen helemaal automatisch en hoeven we niet bij elke inademing stil te staan. Toch is het goed om zo nu en dan één minuutje vrij te maken om te tellen hoe vaak je ademhaalt. Op die manier bereken je namelijk je ademfrequentie en die kan je veel vertellen over je gezondheid. Hier lees je alles wat je moet weten over je ademhalingsfrequentie!

Wat zegt de ademhalingsfrequentie?

De ademfrequentie is het aantal keer dat je per minuut inademt. In rust is je ademfrequentie lager dan bij inspanning. Zolang je ademhaling past bij de activiteit die je uitvoert, is je lichaam in balans. De ademhaling wordt geregeld in het ademcentrum in ons brein; gelukkig gaat dit helemaal vanzelf en hoeven we hier niet over na te denken! De ademhalingssnelheid kan toenemen door koorts, medische aandoeningen, angst of stress.

Wat is een goede ademhaling per minuut?

Wat de juiste ademfrequentie is, verschilt per activiteit die je aan het doen bent. In rust komt een normale ademfrequentie neer op 6 tot 10 ademhalingen per minuut. Besluit je om Netflix af te sluiten, van de bank af te komen en te gaan hardlopen? Dan gaat ook het aantal ademhalingen per minuut omhoog. Bij fysieke inspanning ga je namelijk dieper en sneller ademen. Op het moment dat je wandelt naar de sportschool of je favoriete hardlooplocatie adem je tien tot zestien keer per minuut. Begin je met rennen? Dan kan je ademhalingsfrequentie zelfs oplopen tot 60 ademhalingen per minuut!

Welke invloed heeft stress op de ademfrequentie?

Niet alleen fysieke, maar ook mentale inspanning kan je ademfrequentie verhogen. Als je rustig en ontspannen op je bureaustoel zit, adem je bij een gezonde ademhaling zo’n zes keer per minuut. Maar als je heel geconcentreerd aan het denken bent, of over iets piekert, kan dat ervoor zorgen dat je wel vijf keer sneller gaat ademen. Dat je door stress sneller gaat ademen is niet zo erg; na het stressmoment ga je vanzelf weer langzamer ademen. Maar als je langdurig stress ervaart en hierdoor verkeerd ademt, kan dit klachten veroorzaken!

Wat is een afwijkende ademhaling?

Je kunt op allerlei manieren verkeerd ademen. Zo kan je ademhaling te snel, hoog of onregelmatig zijn. Dit kan vervelende klachten veroorzaken, zoals kortademigheid, steken op de borst, duizeligheid, hoofdpijn of vermoeidheid. Er zijn verschillende redenen waarom je verkeerd kunt gaan ademen. Bijvoorbeeld door een onderliggende aandoening zoals astma, als je ziek bent geweest of langdurig stress ervaart. Wanneer je verkeerd ademt, is vaak ook je ademfrequentie te hoog.

Waarom ademfrequentie meten?

Je ademfrequentie en hoe je ademt kunnen veel vertellen over je gezondheid. Zo kan een te hoge ademsnelheid wijzen op ziektes of onderliggende aandoeningen zoals hart- of longproblemen, en het kan een teken zijn dat ons lichaam onder druk staat, bijvoorbeeld door stress, angst, piekergedachten of inspanning. Onze ademfrequentie kan dus veel onthullen over hoe we ons voelen!

Hoe lang tel je de ademhaling om de ademfrequentie te bepalen?

Wil je zelf je ademhalingsfrequentie meten? Zo kun je je ademhaling meten binnen één minuut:

1. Zet een timer op één minuut.
2. Je ademfrequentie kun je het best meten in rust. Ga er dus even rustig voor zitten. Heb je net gesport of ben je actief geweest? Geef jezelf dan tien minuutjes om écht tot rust te komen voordat je begint met meten.
3. Start de timer en meet het aantal keren dat je inademt gedurende één minuut. Dit kun je doen door te tellen hoe vaak je borst omhoogkomt. Tip: Raak je snel de tel kwijt? Dan kun je met pen en papier het aantal keren dat je inademt turven.

Soms kan het focussen op je ademhaling ervoor zorgen dat je onbewust anders gaat ademen. Hierdoor kan het zo zijn dat je tijdens het meten misschien vaker of juist minder vaak ademhaalt. Doe de meting daarom een paar keer en neem het gemiddelde. Je kunt ook vragen of iemand anders je ademhaling voor je kan tellen op een moment dat je het niet doorhebt.

Wat is een goede ademhalingsfrequentie in slaap?

De ademhalingsfrequentie van een gezonde volwassene tijdens de slaap ligt tussen de 12 en 20 keer per minuut, met een gemiddelde van ongeveer 15-16 keer per minuut. Dit is hoger dan de gemiddelde ademhaling in rust wanneer je wakker bent. Als je 's nachts je ademfrequentie met een smartwatch meet, schrik dan niet meteen als deze hoger is dan je ademfrequentie overdag.

Een hogere ademhalingsfrequentie tijdens de slaap kan worden veroorzaakt doordat het lichaam druk bezig is om lichamelijk en geestelijk te herstellen van dagelijkse activiteiten. Bovendien zijn we vaak actief tijdens de REM-slaap, waardoor we meer bewegen en sneller ademen. Tot slot is het belangrijk om te onthouden dat de metingen van een smartwatch niet altijd 100% betrouwbaar zijn.

Een verhoogde ademhalingsfrequentie 's nachts hoeft dus niet meteen zorgwekkend te zijn. Veel belangrijker is hoe je je voelt wanneer je wakker wordt. Heb je symptomen zoals verkrampt zijn, onrust, benauwdheid of een versnelde hartslag? Dan kan je ademhaling tijdens de slaap te snel zijn. Het kan dan helpen om gedurende de dag wat rustmomenten in te bouwen om te voorkomen dat de spanning te hoog oploopt. Ontspanningsoefeningen kunnen ook helpen om kalmer in slaap te vallen.

Verdwijnen de klachten niet of maak je je zorgen? Neem dan contact op met je huisarts.

Bronnen: Amphia ziekenhuis, Healthline, NCBI, podcast: hyperventilatiecoach

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok?