Hulp bij een eetstoornis: zo ziet een traject bij een GGZ-instelling eruit

Het hebben van een eetstoornis kan je behoorlijk zwaar vallen en je hoeft het ook niet alleen te doen. Genoeg mensen krijgen er helaas mee te maken - de aantallen groeien zelfs. Toch is hulp zoeken voor veel vrouwen vaak nog lastig, bijvoorbeeld omdat een traject intimiderend klinkt. Het kan dan ook heel fijn fijn zijn om een voorbeeld te hebben van hoe een traject eruit kan zien.

Heb jij je weleens afgevraagd hoe het precies in zijn werk gaat als je hiervoor hulp zoekt? Daar bestaan natuurlijk verschillende trajecten en manieren voor, en vandaag (in teken van Wereld Eetstoornisdag) behandelen we er één van. Helena van Human Concern licht toe hoe het traject er bij deze GGZ-instelling uitziet.

Let op: in dit artikel worden onderwerpen rondom eetstoornissen aangehaald, en dat kan als triggerend worden ervaren. Onderaan lees je hoe en waar je hulp kunt vinden.

Wat is Human Concern?

'Human Concern is een centrum voor eetstoornissen waar we mensen met een eetstoornis ambulant behandelen. Inmiddels horen we bij de grote centra voor eetstoornissen in Nederland en werken we daar al zo'n 25 jaar in dit werkveld.'

Speciaal aan Human Concern is dat alle professioneel geschoolde behandelaren zelf deskundig zijn met eetstoornissen - ofwel aanverwante levenservaringen hebben. 'Onze therapeuten en specialisten hebben dus veel kennis over deze problematiek maar kennen dit dus ook van binnenuit. Ze weten hoe het is om te worstelen met de thema's van de eetstoornis en onderliggende problematiek.'

'Ben ik wel ziek genoeg?'

Veel mensen die dagelijks worstelen met eten, hun lichaam of compensatiegedrag, denken dat hun problemen niet ernstig genoeg zijn voor hulp. Volgens Frouke van Overveld van Stichting Kiem is dat een van de grootste misverstanden rondom eetstoornissen, én een van de gevaarlijkste. In dit artikel (dat je via de link hieronder vindt) lees je hoe je met deze gevoelens om kunt gaan, en waar die twijfels vandaan komen:

Wat voor werk doen jullie?

'Op jaarbasis hebben we ongeveer 700 cliënten tussen de 18 en 65 jaar die bij een behandeltraject volgen. Wij bieden daarin de combinatie van professie en ervaringsdeskundigheid aan, en met name deze eigen ervaring van de therapeuten vinden cliënten heel erg fijn. Ze vinden open praten en delen over de eetstoornis vaak erg schaamtevol, en het helpt om er met iemand over te praten die hetzelfde pad heeft bewandeld. Het gevolg hiervan is dat er minder afstand is tussen professional en de cliënten en we beter samen kunnen werken. '

Hoe ziet een traject eruit?

‘We bieden meerdere opties voor therapie aan. Zo kun je sinds kort online therapie volgen, bestaande uit 22 sessies, één keer per week. Hierbij maak je bijvoorbeeld online opdrachten en bekijk je filmpjes, om met de eetstoornis aan de slag te gaan.

Daarnaast is er nog het ambulante traject, dus met live sessies. Binnen dit traject krijg je één keer per week, meestal gedurende een jaar tot anderhalf jaar, therapie bij een ervaringsprofessional en zijn er regelmatig afspraken met de andere specialisten (diëtist, systeemtherapeut, regiebehandelaren en een arts).

Tenslotte is er ook nog de groepsbehandeling, waarbij cliënten voor een halfjaar twee volle dagen in de week therapie krijgen. Tijdens de eerste fase van elk traject, zoek je naar de functies van de eetstoornis, en vanuit daar werk je aan de thema’s. Gedurende de middenfase werk je op deze thema's dieper door, maar blijf je ook aan de slag gaan met de eetstoornis. Het belangrijkste is het leren herkennen en actief aanpakken van actief de onderliggende problemen. Aan het eind van ieder traject is het belangrijk dat de cliënt alle lessen ook in de ‘echte’ wereld toe kan gaan passen.’

Waar bestaat het team uit?

‘We hebben eigenlijk een multidisciplinair team. Naast de ervaringsdeskundigen zijn er ook andere specialisten aanwezig. Zo is er een arts mee voor de medische kant, een GGZ-psycholoog en een psychiater voor het mentale aspect, een diëtiste die een blik werpt op de voeding, en een systeemtherapeut voor onderwerpen die te maken hebben met de omgeving en relaties. Dit team volgt iedere client en elke drie maanden wordt er met het hele team geëvalueerd. Bij het online traject ziet het team er net wat anders uit.’

Wie komen er bij jullie langs voor hulp?

‘We zien veelal mensen met anorexia of boulimia en een eetbuistoornis (binge eating disorder). Ook zijn er mensen met NAO - een soort mengelmoes van verschillende eetstoornissen. Samen met de cliënten kijken we naar de eetstoornis en hoe deze in elkaar zit.

We kijken met name in het ambulante traject en de groepstherapie naar de functies die de eetstoornis vervult en waar het onderliggend écht over gaat. Het is er namelijk niet voor niets. Thema’s die voorbij komen zijn bijvoorbeeld een negatief zelfbeeld, weinig eigenwaarde, het slecht kunnen reguleren van emoties en meer. Ik heb zelf ook een eetstoornis gehad in mijn jongere jaren, en bij mij was het probleem dat ik niet goed had leren omgaan met emoties. Ik had een enorme bewegingsdrang en bleef wegrennen van het echte probleem. Daarom is het zo belangrijk dat we met de cliënt kijken naar de dieperliggende problematiek.'

Herstel is wél mogelijk

'Al met al komen mensen bij ons langs omdat ze van de eetstoornis af willen, en dat kan. Een misvatting die de ronde gaat is dat je niet kunt herstellen van een eetstoornis, maar dat kun je wel als je het probleem echt aanpakt.’

Hoe komen cliënten bij jullie binnen?

‘Mensen komen bijvoorbeeld binnen via de huisarts, via een kennis of via het internet. Ze kunnen dus vanuit allerlei hoeken komen, en mensen horen het ook via via. Met name als iemand dieperliggend naar de oorzaak wil kijken, komt diegene bij ons. Wat velen erg aanspreekt is de ervaringsdeskundigheid; ze voelen echt dat hun behandelaar het begrijpt en er komt dan een stuk minder schaamte bij kijken.’

Wanneer is het goed om aan een traject te beginnen?

‘Wanneer je echt de hele tijd bezig bent met eten, het veel van je aandacht in beslag neemt, je niet vrij voelt om jezelf te zijn en heel negatief denkt, zou ik aanraden om hulp te zoeken. Hoe langer je wacht, hoe moeilijker het wordt om ervan af te komen. Daarom adviseren we je om snel aan de bel te trekken, omdat het er dan nog niet zo diep ingesleten zit. Het is een moeilijk probleem omdat er vaak veel onderliggende problematiek onder zit waar je nog geen weet van hebt.’

>> In het artikel hieronder lees je meer over signalen herkennen die aangeven dat je hulp moet zoeken, en de grenzen van 'gezond bezig zijn':

Het belang van de juiste hulp

Herken jij jezelf in dit verhaal, of herken je een ander? Weet dan dat je niet alleen bent. Hulp zoeken is - hoewel moeilijk - heel belangrijk, omdat artsen en deskundigen precies weten hoe ze jou het beste kunnen helpen. Zij zullen niet oordelen. Daarvoor zul je jouw eetstoornis zelf moeten erkennen. In de praktijk zoeken mensen vaak hulp juist terwijl ze nog twijfelen of ontkennen. 

Bel bij spoed altijd 112; als er geen spoed is, kun je het best contact opnemen met je huisarts. Heb je behoefte aan persoonlijke hulp of advies, of weet je niet zeker of je hulp nodig hebt? Dan kun je (anoniem) contact opnemen met een hulplijn:

• Hulplijn MIND: 0900-1450 > je kunt bellen, chatten, WhatsAppen of mailen met een hulpverlener
• Informatie-, advies- en steunpunt (ook als je een naaste bent) Stichting JIJ: 010-7370847
• Stichting Kiem helpt ouders, naasten en professionals om signalen eerder te herkennen, zodat mensen sneller passende hulp krijgen. Op stichtingkiem.nl/hulp vind je informatie over eetstoornissen en waar je terechtkunt voor hulp.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Wil je bijdragen aan ons onderzoek naar eetgedrag, lichaamsbeeld en mentale gezondheid? Hier vind je de enquête!

Volg je Women's Health al op Google Discover?

Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.