Alles wat je moet weten over hartkloppingen bij stress

Mensen zeggen wel eens 'My heart skips a beat' als ze hopeloos verliefd zijn. Maar wist je dat een onregelmatige hartslag en hartkloppingen ook het gevolg kunnen zijn van stress? Velen ervaren een versnelde hartslag of druk op de borst tijdens perioden van intense spanning - en dat kan eng voelen. Hoewel de fysieke reactie verontrustend kan zijn, rijst de vraag: is het echt zo gevaarlijk? Moet je je zorgen maken over hartkloppingen als gevolg van stress?

Kun je hartkloppingen krijgen van stress?

Ja. Uit onderzoek blijkt dat stress geassocieerd kan worden met veranderingen in het hartritme. Oftewel: hartkloppingen kunnen inderdaad optreden als reactie op stress. Dat is dus niet alleen een gevoel, maar een daadwerkelijke fysieke reactie. We leggen je even uit hoe dat werkt.

Wanneer het lichaam wordt blootgesteld aan stress, activeert het sympathische zenuwstelsel de 'fight or flight'-reactie. 'Je lichaam spant zich in en die inspanning resulteert in de afgifte van hormonen zoals adrenaline, wat kan leiden tot allerlei lichamelijke verschijnselen, zoals een versnelde hartslag en hartkloppingen.' legt Lidewy Hendriks, psycholoog bij MIND uit. 'Of je wel of geen hartkloppingen krijgt, hangt af van de mate van stress. Stress komt voor in verschillende gradaties. Een beetje stress is gezond en noodzakelijk om je te concentreren en goed te presteren. Als de stress boven het niveau komt dat nodig is om een goede prestatie te leveren, is het ongezonde stress en is de kans op hartkloppingen groter.'

Wat voel je tijdens hartkloppingen veroorzaakt door stress?

Hartkloppingen manifesteren zich meestal als een snelle, bonzende of hoge hartslag bij stress. Mensen kunnen een intens bewustzijn van hun eigen hartslag ervaren. Soms krijgen ze een paniekaanval en worden ze ook duizelig, kortademig of hebben ze last van een beklemmend gevoel op de borst. Soms ervaren mensen ook hartoverslagen door stress. De ene hartslag valt dan weleens te vroeg en de slag daarna juist te laat. Dit voelt alsof het hart een slag overslaat. Klinkt eng, maar kan dit ook leiden tot (langdurige) hartklachten?

Kun je hartklachten krijgen van stress?

Hoewel stress op zichzelf geen directe oorzaak is van hartaandoeningen, kan aanhoudende stress leiden tot verhoogde bloeddruk, verslechterde cholesterolniveaus en ongezonde leefgewoonten zoals overmatig eten, roken of alcoholgebruik. Deze factoren kunnen bijdragen aan het risico op hartziekten. 'Chronische stress wordt daarnaast ook in verband gebracht met ontstekingen, die op hun beurt schadelijk kunnen zijn voor de bloedvaten rond het hart,' zegt Rianne Toenhake, leefstijlarts bij OpenUp Medical. 'Daarom is het belangrijk om stress te beheren en een gezonde levensstijl te behouden om het risico op hartklachten door stress te verminderen.'

Disclaimer: langdurige stress kan dus wel degelijk een negatieve invloed hebben op je hart en het risico op hartproblemen vergroten, maar alleen een arts kan de situatie beoordelen. Maak bij twijfel dus een afspraak bij de huisarts.

Wat zijn specifieke triggers die hartkloppingen kunnen veroorzaken?

Volgens Hendriks zijn er psychologisch gezien voor elke persoon verschillende triggers die spanning, stress en eventueel dus een versnelde hartslag kunnen veroorzaken. 'Dit hangt af van de nare herinneringen, angsten, trauma's die je hebt ontwikkeld. Zo kan de één al in de stress schieten van een kleine spin, terwijl iemand anders na het meemaken van een auto-ongeluk het benauwd kan krijgen bij het zien van de plek van het ongeluk of iets dat daaraan doet denken.'

Verder zijn er bepaalde triggers die bij veel mensen een stressreactie uitlokken en daarmee hartkloppingen kunnen veroorzaken. Voorbeelden hiervan zijn:

• Actief bewegen en sporten
• Koffie, cola, energiedrank of ander drinken met cafeïne
• Roken
• Drugs (vooral cocaïne)
• Alcohol
• Vet eten
• Pijn
• Heftige emoties
• Vermoeidheid
• Stress of angst
• Specifieke angst voor hartproblemen
• Veranderingen in de overgang
• Hoog in de bergen waar minder zuurstof is

Wat te doen bij hartkloppingen door stress?

Het identificeren van persoonlijke triggers is cruciaal voor het beheersen van hartkloppingen. Verder zijn er verschillende stappen die je kunt nemen om de hartkloppingen (en stress) te verminderen:

Heb begrip

'Als je merkt dat je gespannen bent omdat je je ergens zorgen over maakt of bang bent, is het goed om begrip voor jezelf te hebben,' adviseert Hendriks. 'Veroordeel jezelf niet voor die spanning en probeer het niet meteen weg te duwen, want dat kan juist meer stress veroorzaken.' Het helpt vaak om de spanning te accepteren en laat het even over je heen komen. De spanning ebt vanzelf weer weg.

Ga angsten niet uit de weg

'Misschien dat de angst daar op de korte termijn wel minder van wordt, maar op de lange termijn wordt het juist erger,' legt Hendriks uit. 'Op die manier leer je jezelf aan dat je bang bent tijdens de situatie en alleen veilig bent wanneer je buiten die situatie bent. Dit kan leiden tot vermijdingsgedrag. Hierdoor kan de situatie die oorspronkelijk angst opriep, juist nog angstaanjagender worden.'

Verminder stress

Merk je dat de stress door drukte is ontstaan? Ontdek dan de stressfactoren in jouw leven en zoek manieren om ze te verminderen of er beter mee om te gaan. Misschien moet je wat taken op je werk overdragen aan een collega? Of zorg dat je duidelijkere grenzen stelt, gun jezelf wat meer me-time of zoek naar ondersteuning van vrienden, familie of een professional.

Ademhalingsoefeningen

'Een diepe, rustige ademhaling kan het sympathische zenuwstelsel kalmeren en het hartritme normaliseren,' legt Aäron Spapens, leefstijlarts bij OpenUp Medical, uit. 'Probeer langzaam in te ademen via de neus, houd dan je adem een paar seconden vast, voordat je weer langzaam uitademt via je neus of mond.'

Mindfulness en ontspanning

Volg eens een yogales, doe wat ontspanningsoefeningen of probeer zelf te mediteren. Meditatie, yoga en progressieve spierontspanning kunnen namelijk helpen om stress te verminderen en het hart tot rust te brengen. Déze yogaposes kunnen helpen tegen stress.

Regelmatige lichaamsbeweging

Fysieke activiteit kan helpen om stress te verminderen en je hart gezond te houden. Kies activiteiten die je leuk vindt en die je kunnen helpen ontspannen. Let wel op, voor sommigen kan een te hoge hartslag juist zorgen voor meer hartkloppingen, omdat je lichaam de verhoging in de hartslag kan signaleren als stress. Kies dus bij voorkeur voor een vorm van bewegen die je op een rustiger tempo kunt uitvoeren.

Gezonde levensstijl

Eet gezond en zorg voor voldoende slaap. Dit draagt allemaal bij aan een betere algehele gezondheid en kan stress verminderen. Verder waarschuwt Toenhake: 'Alcohol, suiker en cafeïne, in onder meer koffie, cola, pure chocolade, energiedrank en groene of witte thee, kunnen de symptomen van stress verergeren, dus let op je inname.'

Overgang

Ben je in de overgang? Je hart kan sneller kloppen bij een opvlieger. 'Draag dunne lagen kleren over elkaar, zodat je makkelijk iets uit kunt doen', tipt Spapens. 'Draag bovendien kleding van katoen, zijde of wol. En laat warme dranken en gekruid eten en staan en probeert te minderen (of zelfs te stoppen) met roken en alcohol.'

Wanneer naar de huisarts bij hartkloppingen door stress?

Hartkloppingen als gevolg van stress zijn over het algemeen normaal en onschadelijk. Toch kan aanhoudende stress wel degelijk schadelijk zijn voor je algehele gezondheid.

Maak je je zorgen over hartkloppingen? Dan is het altijd verstandig om medische hulp te zoeken. Hoewel hartkloppingen meestal onschadelijk zijn, kunnen ze in sommige gevallen wijzen op een onderliggend gezondheidsprobleem. Blijf daarom alert op je eigen lichaam en onderneem actie om stress te verminderen.

Volgens Thuisarts moet je direct je huisarts of de huisartsenpost bellen als je hartkloppingen hebt met één of meer van de volgende klachten:

• Je voelt pijn of druk in of op de borst en het gaat niet weg na een paar minuten.
• Je bent in de war, praat moeilijk, ziet minder of hebt een scheve mond.
• Je hebt een onrustig gevoel, je bent misselijk, je zweet en hebt minder kleur in je gezicht.
• Je ademt moeilijk.
• Je bent duizelig en hebt het gevoel dat je flauwvalt.

Weet dat je niet alleen bent en dat je altijd hulp kunt zoeken. Veel sterkte, enne vergeet niet af en toe diep in- en uit te ademen.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok?