Verlatingsangst? Met deze tips kun je je angst begrijpen én overwinnen

Het is heel normaal bang te zijn om iemand van wie je houdt te verliezen. Maar als je je voortdurend zorgen maakt dat je partner (of goede vriend) je zal verlaten, zelfs als daar geen bewijs voor is, kun je last hebben van verlatingsangst. Bij sommigen kan deze vorm van angst zo erg uit de hand lopen, dat het zelfs de reden is voor een (relatie)breuk. Maar wat is verlatingsangst precies? En nog belangrijker: hoe overwin je deze angst?

Wat is verlatingsangst?

Bij verlatingsangst ben je bang om verlaten te worden door mensen aan wie je gehecht bent, zoals je partner, ouders, vrienden of kinderen. Het is een psychische aandoening en is nauw verbonden met emoties als schaamte en angst. Je kunt angst ervaren voor twee soorten verlating:

• Emotionele verlating - als je in het verleden emotioneel verwaarloosd bent door je ouders, een verzorger of een partner, ben je bang dat in de toekomst andere mensen jou opnieuw zullen verwaarlozen.
• Fysieke verlating - als een ouder of partner jou in het verleden in de steek gelaten heeft, dan kun je vandaag de dag leven met een angst om opnieuw in de steek gelaten te worden.

Angst voor verlating kan ertoe leiden dat je ook te maken krijgt met bindingsangst. Je vindt het moeilijk om diepgaande relaties met anderen aan te gaan, omdat je bang bent gekwetst te worden door emotionele of fysieke verlating.

Symptomen van verlatingsangst

Als je verlatingsangst hebt, speelt dit vaak een grote rol in je leven. Dit blijkt uit hoe je omgaat met je emoties en gedrag.

Emotionele tekenen van verlatingsangst

• Paniek of angst om alleen of niet meer samen te zijn
• Gevoeligheid voor kritiek of afwijzing
• Schaamte als er iets misgaat in de relatie (je legt de schuld altijd bij jezelf)
• Angst voor intimiteit of diepgaande vertrouwensband
• Zorgen maken wanneer een relatie 'te goed' lijkt te gaan
• Wantrouwen

Gedragssignalen van verlatingsangst

• Stress-eten als je je onzeker voelt over je relatie
• Neiging hebben om je fysiek of emotioneel terug te trekken als je kritiek krijgt
• De behoeften van je partner boven die van jezelf plaatsen
• Neiging hebben om snel gehecht te raken in een nieuwe relatie
• (Relatie-)problemen zoeken die er niet zijn

Het is normaal dat je soms twijfels of zorgen hebt over je nieuwe relatie. Maar in tegenstelling tot tijdelijke onzekerheid, is verlatingsangst meestal een patroon van reacties en gedrag dat niet verdwijnt tenzij je het aanpakt.

Hoe verlatingsangst je relatie(s) beïnvloedt

Angst dat anderen je in de steek zullen laten, kan invloed hebben op hoe jij de reacties en het gedrag van je partner interpreteert. Je kunt van een mug een olifant maken en wantrouwt je lief voor geen meter, terwijl dat op niks gebaseerd is. Bovendien heb je misschien het gevoel dat je je op een bepaalde manier moet gedragen om je partner te behouden, of je hebt misschien wel moeite om intiem en expressief te zijn uit angst voor afwijzing.

Verder kun je in sommige gevallen zelfs veel tijd besteden aan het zoeken naar gebreken in je partner of jullie relatie. Simpelweg omdat je voorbereid wil zijn op het moment dat je partner je ineens zal verlaten. Dit dient als een vorm van emotionele zelfverdediging.

Het probleem is alleen dat je door dit gedrag te tonen, je partner júist steeds verder wegduwt. Het is een vicieuze cirkel waar jullie in terechtkomen en dit kan veel impact hebben op jullie relatie.

4 tips om verlatingsangst te overwinnen

Om ervoor te zorgen dat het zover niet komt, moet je het heft in eigen handen nemen en iets aan die verlatingsangst doen. Begrijpen waar dat vervelende gevoel vandaan komt, kan de sleutel zijn tot het overwinnen van je angst.

1. De angst begrijpen

Door je bewust te worden van de beklemmende patronen waar je in vastzit, leer je situaties herkennen en kun je daar direct op anticiperen. Erken je angst en schaam je er niet voor. Verlatingsangst ontstaat voornamelijk uit liefde en onzekerheid.

We hopen dat dit artikel ervoor zorgt dat je jouw angst wat beter begrijpt, zodat je je gevoelens kunt accepteren en de stress die eromheen hangt wat meer kunt loslaten. Door je eigen gevoelens en behoeftes te erkennen, zet je een belangrijke stap in goede richting. Oefen met het opmerken van angstige gedachten en ga deze gedachten tegen met zelfliefde.

2. Leg je partner uit wat er aan de hand is

Communication is key, ook in dit geval. Als je niets tegen je partner zegt, zal die denken dat je extreem jaloers, claimerig of een echte control freak bent. Door de hele situatie uit te leggen, kan je partner je gedrag en gevoelens wellicht beter begrijpen. Benadruk wel dat je inziet dat het probleem (grotendeels) bij jou ligt.

Jullie kunnen vervolgens samen uitvogelen wat vervolgens de beste acties zijn voor als een nieuwe situatie zich voordoet.

3. Uit je gevoelens

Door de confrontatie aan te gaan, zul je al snel merken dat je het in je hoofd veel erger hebt gemaakt dan het eigenlijk is. Daarnaast kan het enorm opluchten om even alles kwijt te kunnen. Deel je je gevoelens liever niet (allemaal) met iemand, don't worry, je kunt ze ook gewoon in een soort dagboek opschrijven. Dat kan echt al het verschil maken.

4. Zoek hulp

Iedereen die vindt dat verlatingsproblemen een negatieve invloed hebben op hun geestelijke gezondheid of relaties, kan ondersteuning zoeken bij een therapeut. Dit kan individuele therapie, relatietherapie of gezinstherapie zijn.

De drempel naar psychische hulp is vaak te hoog. Zonde, want een therapeut of coach kan je helpen je verlatingsangst te herkennen en te overwinnen. Zo leer je in therapie met je eigen angst(en) om te gaan. Je leert datgene waarvoor je bang bent niet langer te vermijden, waardoor je angst zal afnemen. Bovendien kan het ontzettend opluchten door al je angsten en problemen aan iemand uit te leggen die ver van je af staat.

Bron: Healthline, Medical News Today