Vulvakanker: déze eerste symptomen wil je niet negeren

We hoeven je niet te vertellen dat je je moedervlekken goed in de gaten moet houden, maar hoe zit het met je vagina? Hoe weet je of je down there wel gezond bent? Het vrouwelijke voortplantingsorgaan is misschien geen onderwerp voor aan tafel, maar wat betreft je gezondheid wél een belangrijke kwestie.

Veel vrouwen schamen zich nog steeds om bij vaginale problemen naar de dokter te stappen, tot het ineens te laat is. Zo kunnen vervelende klachten daaronder duiden op bijvoorbeeld vulvakanker. Snelle herkenning is zó belangrijk bij dit soort ziektes. Maar wanneer komt het vanzelf weer goed en wanneer trek je nu aan de bel?

Wat is precies de vulva?

Wist je dat slechts de helft van de vrouwen tussen 26 en 35 jaar de juiste delen van de vulva kan benoemen? Veel mensen zeggen bijvoorbeeld 'vagina' tegen de vulva, maar dat klopt dus niet. De vagina is namelijk alleen de opening die naar je baarmoeder leidt en de vulva is het hele gebied rondom die opening. Kortom: de vulva is het buitenste gedeelte van het vrouwelijke geslachtsorgaan en bestaat uit:

• de schaamlippen
• de clitoris
• de uitgang van de urinebuis
• de ingang van de vagina

Wat is vulvakanker?

Baarmoederhalskanker, eierstokkanker en vagina kanker kennen we, maar dat er jaarlijks in Nederland honderden vrouwen de diagnose vulvakanker krijgen, is niet echt bekend. Vulvakanker wordt ook wel schaamlipkanker genoemd, aangezien het gaat om een kwaadaardig gezwel aan de buitenkant van de vrouwelijke geslachtsorganen, de schaamlippen en/of clitoris. Ook in andere delen van de vulva kan kanker ontstaan, maar dit gebeurt veel minder vaak.

Vulvakanker is trouwens een andere vorm van kanker dan vagina kanker, aangezien bij vaginakanker een kwaadaardig gezwel groeit in de vaginawand. Tumoren in de vagina zijn daardoor vaak niet aan de buitenkant zichtbaar. Meer weten over vagina kanker? Je leest het hier.

Eerste symptomen van van vulvakanker

De eerste symptomen van vulvakanker zijn erg belangrijk, want hoe eerder je de diagnose krijgt hoe beter ze je kunnen helpen. De eerste verschijnselen of klachten die kunnen optreden zijn:

• Jeuk of branderigheid van de schaamlippen
• Een knobbeltje op (één van) de schaamlippen
• Pijn bij seks
• Pijn bij het plassen
• Een wondje dat snel bloedt en maar niet dichtgaat
• Een gek (wratachtig) plekje op de schaamlippen met een afwijkende geur
• Abnormale bloeding

Raak niet gelijk in paniek, want als je deze klachten hebt betekent dat niet automatisch dat je vulvakanker hebt. Ze komen ook voor bij andere aandoeningen, maar ga voor de zekerheid wel even langs de huisarts.

Voorstadium van vulvakanker

Bij een voorstadium van schaamlipkanker zijn er onder de microscoop onrustige of afwijkende cellen te zien. Dit is nog geen kanker, maar het kan wel kanker worden. Het is dus belangrijk om op tijd aan de bel te trekken als je iets geks opmerkt down under. Wellicht ben je nog op tijd en anders geldt: hoe eerder de behandeling gestart kan worden, hoe groter de kans is dat je helemaal geneest.

Er zijn twee soorten voorstadia bij vulvakanker:

• Hooggradige Squameuze Intraepitheliale Lesie (HSIL) van de vulva
  De oorzaak is het humaan papillomavirus (HPV). Als je hiervoor behandeld wordt, is de kans 3 tot 5 procent dat je schaamlipkanker krijgt. Zonder behandeling loopt de kans op tot zo'n 10 procent.
• Gedifferentieerde Vulvaire Intraepitheliale Neoplasie (dVIN)
  De oorzaak is Lichen Sclerosus (LS). De kans op het krijgen van vulvakanker is voor vrouwen met dVIN meet dan 30 procent.

Uitzaaiingen van vulvakanker

In de meeste gevallen ontstaat schaamlipkanker in de huidcellen van de schaamlippen, ook wel plaveiselcelcacinoom genoemd. Wanneer de kanker te laat wordt ontdekt, kan de tumor al in de weefsel rond de schaamlippen zijn gegroeid, zoals in de vagina, de plasbuis of het gebied tussen de vulva en de anus.

Bij 1 op de 4 vrouwen kan vulvakanker uitzaaien, meestal is dat naar de lymfeklieren in je liezen. Als de ziekte lang in je lichaam bestaat, kan schaamlipkanker uitzaaien naar de lymfeklieren in je bekken of in je buik.

Bevolkingsonderzoek

Vrouwen van 30 tot en met 60 jaar ontvangen elke 5 jaar een uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Tijdens dit onderzoek kijken ze of je risico hebt op baarmoederhalskanker om er zo vroeg mogelijk bij te zijn en het eventueel zelfs te voorkomen. Baarmoederhalskanker wordt veroorzaakt door het humaan papillomavirus (HPV). Zoals je hierboven al kon lezen kan dit virus ook de oorzaak zijn van vulvakanker. Deze vorm van kanker wordt dan ook vaak ontdekt tijdens het bevolkingsonderzoek.

Dit laat maar weer eens zien hoe belangrijk dit bevolkingsonderzoek is. Want nogmaals: hoe eerder de ziekte wordt ontdekt, hoe groter de kans dat de behandeling slaagt. Als er een voorstadium van kanker wordt geconstateerd, kan de ziekte zelfs worden voorkomen.

Bron: UMC Utrecht, Healthline, Kanker.nl