Menopauze of overgang: wat is het verschil?

Update: 25 januari 2026 om 10:00
Geschreven door

Hoewel deze woorden vaak door elkaar gebruikt worden, betekenen ze toch écht iets anders.

Women's Health

Women's Health

Vaak denken mensen dat de overgang en menopauze hetzelfde zijn. Ondanks dat beide woorden het einde van de vruchtbaarheid van de vrouw aangeven, betekenen ze allebei toch echt wat anders.

Lees verder om te ontdekken hoe dat zit - en haal de twee nooit meer door elkaar.

Het einde van je vruchtbaarheid

In de overgang wordt de vruchtbare levensperiode van de vrouw afgesloten. De meeste westerse vrouwen krijgen hun laatste menstruatie tussen hun veertigste en zestigste jaar. Dit verschilt per vrouw, soms komen vrouwen zelfs heel jong al in de overgang. Dit overkwam ook 24-jarige Anne: ‘De gynaecoloog bevestigde dat ik al een aantal jaren in de overgang zit. Dit weet ik zelf pas een jaar.’

De oorzaak van je verminderde vruchtbaarheid is de dalende hoeveelheid eicellen in de eierstokken. De eierstokken produceren hierdoor steeds minder oestradiol. Dit is een vrouwelijk geslachtshormoon. Het resultaat? Je menstruatiepatroon verandert, totdat je eierstokken uiteindelijk helemaal geen oestradiol meer aanmaken. Je menstruatie blijft dan helemaal uit.

Zowel de overgang als menopauze hebben met de vruchtbaarheid van de vrouw te maken, maar beide woorden betekenen iets anders. We leggen het je uit:

Menopauze

De menopauze is alléén de laatste menstruatie, en dus maar één specifiek moment. Tijdens de overgang verlies je je vruchtbaarheid en verandert je menstruatiepatroon. Omdat je menstruatie vaak steeds onregelmatiger wordt, spreken we pas van je laatste menstruatie als je daarna een jaar lang niet meer gemenstrueerd hebt. Dat betekent dus dat je de menopauze officieel pas vastgesteld kan worden als je een jaar lang niet ongesteld wordt.

De laatste menstruatie valt meestal in het begin van de tweede helft van de overgang. Gemiddeld is dit bij vrouwen rond hun 51e.

Overgang

Ondertussen kun je wel al 'in de overgang' zijn. Naast een onregelmatige of uitblijvende menstruatie kun je tijdens de overgang ook andere klachten ervaren. De overgang is de periode in het leven van een vrouw waarin haar menstruatiepatroon verandert en uiteindelijk dus helemaal stopt. Naast het stoppen van de menstruatie kun je in deze periode ook last krijgen van andere overgangsklachten, zoals opvliegers, stemmingswisselingen, vaginale klachten, gewichtstoename en slaapproblemen.

Schrik niet: in totaal kan de overgang wel twee tot tien jaar duren. Pas wanneer je niet meer ongesteld wordt en je geen enkele klachten ervaart, is de overgang geëindigd.

Drie fases van de overgang

De overgang kent drie fases:

  1. Premenopauze (ook wel perimenopauze)
    Dit is de periode voor de menopauze. Dit duurt meestal vier tot acht jaar, en begint gemiddeld als een vrouw midden in de veertig is.
  2. Menopauze
    Zoals eerder uitgelegd is dit dus alleen het specifieke moment van de laatste menstruatie.
  3. Postmenopauze
    Dit is de periode na de menopauze tot het eind van je leven.

Nog even over die perimenopauze

Tijdens de pre-/perimenopauze ondergaan vrouwen geleidelijke veranderingen in hun menstruatiecyclus en hormoonspiegels. Dat resulteert in verschillende klachten die zowel fysiek als mentaal kunnen zijn - en waarvan men vaak denkt dat je ze pas ervaart als je 'in de menopauze' zit (spoiler: da's dus niet zo).

Denk: opvliegers, vermoeidheid, gewrichtsklachten, libidoproblemen, gewichtstoename, paniek en psychische klachten. De mate waarin de vrouw ongemakken ervaart wisselt enorm, maar wordt vaak in de loop van tijd erger.

Ontdek alles wat je wil weten over de perimenopauze.

Zwanger in de overgang

Wanneer je in de overgang komt, is je menstruatie dus niet meteen ten einde. En zolang je nog menstrueert - ook al heb je een méga onregelmatige menstruatiecyclus door veranderende hormoonspiegels - heb je een eisprong. En die eitjes kunnen nog steeds bevrucht worden, dus je bent dan nog vruchtbaar. Pas dus op met onbeschermde seks. Je kunt dus zwanger raken in de overgang.

Wel goed om te weten: ook na de overgang kun je nog een orgasme krijgen - dit is hoe. Om het verschil nog maar eens extra duidelijk te maken: na je menopauze kun je dus níet meer zwanger worden.

Volg je Women's Health al op FacebookInstagram en TikTok?

Menopauze of overgang: wat is het verschil?