Een kinderwens? Zo vanzelfsprekend is dat niet

Feitje: van de hoogopgeleide vrouwen in ons land wordt een kwart nooit moeder. 'In Nederland is ongeveer 17 procent kinderloos, een verrassend hoog percentage,' zo meldde onderzoekster Renske Verweij van de Rijksuniversiteit Groningen aan BNR Nieuws Radio.

Voor je denkt: gut, wat naar zeg. Daar zitten dus flink wat vrouwen tussen die daar zelf voor hebben gekozen. Bewust kinderloos, wordt dat genoemd. En dat terwijl we in een maatschappij leven waar een kinderwens als vanzelfsprekend wordt gezien. Tussen alle informatie die je bij ons kunt vinden over onvruchtbaarheid en vruchtbaarheid willen we het ook hier even over hebben.

Meer weten over (on)vruchtbaarheid en zwanger worden? Bekijk de Women's Health documentaire (On)vruchtbaar?, waarin meerdere vrouwen hun verhaal vertellen.

Wanneer ga jij eens beginnen?

Het idee dat iedere vrouw zonder twijfel ooit moeder wil worden is diepgeworteld in onze samenleving. Ben je dertig en heb je een relatie? Grote kans dat de vraag ‘wanneer gaan jullie beginnen?’, je al eens gesteld is. Maar wat nu als je nog niet zeker weet of je kinderen wilt? Of je juist besloten hebt geen kinderen te willen?

Judith Noordzij (33) werd recent geconfronteerd met zo’n vraag vanuit een bedrijf. Of ze wilde weten hoe vruchtbaar ze was. En dat deed iets met Judith, waarna ze er een open Instagram-post over plaatste.

‘Vorige week kreeg ik een bericht van een bedrijf dat zich bezig houdt met het testen van bij vruchtbaarheid bij vrouwen. Of ik wilde samenwerken en op gemakkelijke wijze wilde testen of ik vruchtbaar ben, hoeveel eitjes ik heb, of ik PCOS heb, enz (met alle hulp en begeleiding nadien, mocht blijken dat er iets zou zijn). Ik paste perfect in hun doelgroep. Die doelgroep aanname verbaast me niks, want de reclames over luiers en babyvoeding weten ook hun weg naar mij te vinden.

Maar die aanname wil ik wel bespreekbaar maken, omdat het geen aanname is van alleen dit bedrijf (die ik het ook niet kwalijk neem en waarvan ik geloof dat ze een prachtige missie hebben), maar het is een aanname die zit vastgeroest in onze maatschappij: ik ben nu 33 en heb een steady relatie en dús is het tijd dat ik me ga voorbereiden op het moederschap. En dat niet alleen (als ik in die voorbereiding met rust gelaten zou worden, à la): die voorbereiding is ook opeens een thema waar iedereen zich mee wil bemoeien,’ schrijft ze.

Carrière/studie/moeder/all of the above?

Vooral de aanname dat Judith kinderen wil en dat ze er waarschijnlijk al mee bezig is vond Judith bijzonder. ‘Het is in mijn ogen niet meer van deze tijd om er van uit te gaan dat een vrouw standaard kinderen wil. Er wordt vanuit gegaan dat een vrouw studeert, full time aan de slag gaat, sowieso een carrière opbouwt en dan ook nog eens kinderen wil. Ik vind dat best een beetje krom, anno 2020,’ vertelt ze ons.

Judith weet zelf nog niet of ze kinderen wil, iets waar ze eerlijk over is naar haar omgeving. ‘Ik geniet intens van mijn leven zoals het nu is en ik voel geen klapperende eierstokken. Daarnaast wil ik, als ik besluit wél voor kinderen te gaan, dat dat een bewuste beslissing is, in plaats van het maar gewoon te doen omdat het kan. Dat laatste voelt voor mij niet goed,’ schrijft ze bij haar Instagram-post.

Weg met die aanname

Het bedrijf in kwestie, waar Judith absoluut niet tegen is, was overigens niet de eerste die er vanuit ging dat ze bezig was met kinderen krijgen. ‘Als je een bepaalde leeftijd passeert, wordt in je omgeving of via social media geregeld gevraagd naar je kinderwens. Dat is op zich prima, maar de manier waarop mag wat mij betreft anders. De aanname moet er uit.

Niet alleen voor mensen die geen kinderen willen of nog niet weten of ze kinderen willen, maar ook voor de stellen die verminderd vruchtbaar of zelfs onvruchtbaar zijn. Vragen als ‘Goh, zijn jullie al bezig?’, kunnen heel pijnlijk zijn. Vraag liever iets in de trant van: ‘Weten jullie al of je graag kinderen zou willen?’. Op die manier kan het betreffende stel ook kiezen hoe ze er op antwoorden. En geef iemand ook de kans om hier niet op te antwoorden,’ vertelt Judith.

Heel bewust een vraag stellen kan al zoveel meer veiligheid creëren dan een kort-door-de-bocht vraag tjokvol aannames. En of je zelf nu wel of niet bezig bent met kinderen, als je zo’n vraag hoort op een verjaardag of borrel, praat er dan over. En geef vooral ook aan hoe jij denkt dat de vraag beter gesteld kan worden.

Meer weten over (on)vruchtbaarheid en zwanger worden? Bekijk de Women's Health documentaire (On)vruchtbaar?, waarin meerdere vrouwen hun verhaal vertellen.