5-HTP: trendsupplement of wondermiddel?

Breng een random bezoekje aan Holland & Barrett en tussen de blauwe potjes Vitamine B12, valeriaan en ijzer zie je 'm staan: 5-HTP, vaak staat er ook tryptofaan op de label. Wat klinkt als de nieuwste designerdrug is een van de trendsupplementen du moment. Het zou werken tegen stemmingswisselingen, slaaptekort en een verlaagd libido, maar wat is het precies? En nog belangrijker: werkt tryptofaan écht? We zochten het voor je uit.

Wat is 5-HTP?

First things first, want wat is 5-HTP precies? 5-HTP staat voor 5-HydroxyTryptoPhan (5-hydroxytryptofaan) en is een aminozuur dat wordt omgezet naar serotonine, wat uiteindelijk weer resulteert in melatonine.

5-HTP ontstaat door de verwerking van tryptofaan, een aminozuur dat niet van nature in ons lichaam voorkomt. Hoe je het wel binnenkrijgt? Tryptofaan zit in veel eiwitrijke voeding, zoals sojaproducten, Parmezaanse kaas, kip & kalkoen, sesamzaad en zonnebloempitten, maar ook haver, bananen, varkensvlees en chocolade (jep, dat lees je goed) zijn belangrijke bronnen.

Wat is het verschil tussen tryptofaan en 5-HTP supplementen?

Naast 5-HTP is ook (L-)tryptofaan een stof die regelmatig als supersupplement naar voren wordt geschoven. Het grote verschil is dat je lichaam meer - maar liefst tien keer zoveel - (L-)tryptofaan nodig heeft om hetzelfde effect te bereiken. Daarbij heeft het zogenaamde transportmoleculen nodig om te worden opgenomen door je lichaam, wat bij 5-HTP niet het geval is. Als je dus voor een supplement gaat, dan heb je meer baat bij 5-HTP dan bij tryptofaan.

Tryptofaan voor meer serotonine & melatonine

Hartstikke leuk allemaal, maar wat heeft dit nou met depressies en slaaptekort te maken? Nou, het volgende: je lichaam heeft tryptofaan nodig om er vervolgens 5-HTP van te maken, om daar vervolgens weer serotonine en melatonine van te maken, twee bijzonder belangrijke stofjes:

• De neurotransmitter serotonine wordt ook wel het 'geluksstofje' genoemd, omdat een tekort ervan in verband wordt gebracht met depressie, paniekaanvallen, lage seksdrive en een verstoorde eetlust. Ook is dit het stofje dat vrijkomt bij het gebruiken van oppeppende drugs als XTC en MDMA. Dat verklaart dus ook waarom iedereen altijd zo lief is op festivals...

• Melatonine wordt in je hersenen gevormd uit serotonine en zorgt voor je slaap-waakritme, hormoonafgifte en lichaamstemperatuur.

Een tekort aan serotonine en melatonine wordt onder andere veroorzaakt door stress, of een tekort aan tryptofaan. Dit kan ervoor zorgen dat je last krijgt van depressieve klachten, stemmingswisselingen, een verlaagd libido en slapeloosheid. Om dit tegen te werken zou extra tryptofaan of 5-HTP uit een potje dus kunnen helpen. Maar klopt dit ook?

5-HTP als wondermiddel?

5-HTP zorgt dus in theorie voor de aanmaak van (extra) serotonine en melatonine. Sounds great, right? Hoewel het klinkt als een wondermiddel, valt nog maar te bezien of dat het daadwerkelijk is. Er is namelijk nog maar weinig legit onderzoek gedaan naar het effect van dit supplement. Volgens een klein Amerikaans onderzoek zorgde een behandeling met 5-HTP binnen acht weken voor een duidelijke verbetering van depressieve klachten, maar alleen in combinatie met andere medicijnen. Verder onderzoek is vaak verouderd, of de tryptofaan suppletie is getest op ratten of kleine groepen zonder controlegroep.

Ren dus nog niet gelijk naar de drogisterij, want er zijn zeker wat haken en ogen. Naast het gebrek aan wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van tryptofaan kun je namelijk ook een serotonineoverschot krijgen. Dit kan ervoor zorgen dat andere belangrijke neurotransmitters, zoals dopamine, hun werk niet meer goed kunnen doen. Daarom wordt afgeraden om 5-HTP te gebruiken in combinatie met medicijnen die de hersenstofwisseling beïnvloeden, zoals antidepressiva en kalmerende middelen. Dit geldt ook voor kruiden en supplementen die de serotonineopname of -spiegel verhogen, zoals valeriaan (het bekende melatonine-supplement) en sint janskruid. Ook tijdens zwangerschap of borstvoeding mag je 5-HTP supplementen niet gebruiken.

Vraag altijd bij gebruik je huisarts of andere experts om advies. Wellicht zijn deze tips tegen depressieve klachten het proberen waard. Heb je last van angstklachten, probeer dan EFT of mindfulness technieken.

Bronnen: Stichting OrthoKennis, IVG, Psychology Daily

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok?