Postnatale angst: wat is het precies en wat zijn de symptomen?

Je hebt ongetwijfeld gehoord van een postnatale depressie. Maar er is nog een psychische aandoening waar vrouwen na de bevalling mee te maken kunnen krijgen - en waar je waarschijnlijk minder bekend mee bent: postnatale angst.

Wat is postnatale angst?

Postnatale angst ontstaat na de geboorte en uit zich vaak in een constante staat van onrust en piekeren. Je hoofd lijkt maar niet stil te staan, hoe hard je ook probeert te ontspannen. Stilzitten lukt nauwelijks en slapen kan een uitdaging worden. Veel moeders krijgen te maken met indringende ‘wat als?’-gedachten. Wat als er iets misgaat met de baby? Wat als er iets gebeurt onderweg? Hierdoor kunnen simpele situaties, zoals een autorit of even de deur uit gaan, ineens heel spannend voelen.

Volgens klinisch psycholoog Shelly Orlowsky, gespecialiseerd in perinatale stemmings- en angststoornissen, kunnen deze gedachten het rationele denken beïnvloeden. Je weet dat je baby veilig is bij je partner, maar toch voel je de drang om naar huis te gaan om het zelf te controleren.

De symptomen van postnatale angst

Postnatale angst wordt vaak niet herkend. Er is geen duidelijke diagnose en veel moeders weten simpelweg niet wat ‘normale’ zorgen zijn en wanneer het te veel wordt. Herken je jezelf in een van de volgende signalen? Dan kan er sprake zijn van postnatale angst:

• Je maakt je voortdurend zorgen over de veiligheid van je baby
• Je hebt terugkerende gedachten dat er iets ergs gebeurt
• De zorgen beïnvloeden je dagelijks functioneren
• Je ervaart paniekaanvallen
• Je hebt een combinatie van angst- en depressieve klachten

Angst en depressie gaan vaak hand in hand. De een kan leiden tot de ander: zo kan overweldigende angst uiteindelijk somberheid veroorzaken, en andersom.

Wanneer angst en depressie door elkaar lopen

Postnatale angst en postnatale depressie staan niet los van elkaar, ze lopen vaak in elkaar over. Sommige vrouwen ervaren vooral somberheid, met daarbovenop constante zorgen en angstige gedachten. Anderen hebben juist intense angstklachten die zo overheersend worden dat ze uiteindelijk ook depressieve gevoelens ontwikkelen.

Ook vóór de bevalling kunnen al klachten ontstaan, zoals bij een prenatale depressie. De lichamelijke signalen van postnatale depressie en angst lijken bovendien sterk op elkaar, en kunnen bestaan uit:

• Veranderingen in slaap en eetlust
• Misselijkheid
• Hoofdpijn, spierpijn of duizeligheid
• Schuldgevoelens of schaamte

Schuld en schaamte

Veel vrouwen met angst, depressie, of een combinatie van beide, voelen zich schuldig omdat het moederschap niet gaat zoals ze hadden verwacht. Dat gevoel kan ervoor zorgen dat ze zich terugtrekken van anderen. Juist dat maakt het vaak zwaarder. ‘Postnatale depressie en angst kunnen zo overweldigend zijn dat moeders zich isoleren, terwijl verbinding met anderen juist essentieel is,’ zegt Orlowsky.

Wat kun je doen?

Net als postnatale depressie is postnatale angst goed te behandelen. Kleine stappen kunnen al helpen: blijf in beweging, ga regelmatig naar buiten en probeer rustmomenten in te bouwen.

Blijven de klachten aanhouden of nemen ze toe? Neem dan contact op met je huisarts. Die kan je doorverwijzen naar de juiste hulp.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief. Het nieuwste magazine in de brievenbus ontvangen? Word abonnee en ontvang altijd als eerste de nieuwste editie.