B&B Vol Liefde is weer razend populair: hierom kijken we zo graag naar reality-tv

Onlangs is een nieuw seizoen van B&B Vol Liefde van start gegaan en we love it! We kijken maar al te graag naar hoe de verschillende bed & breakfast-eigenaren op zoek gaan naar de liefde. Maar waarom vinden we het eigenlijk zo heerlijk om naar dat soort realityprogramma’s te kijken? Wij vroegen twee psychologen wat realitytelevisie toch zo’n guilty pleasure maakt. 

Wat verstaan we onder reality-tv?

In deze commerciële wereld, waarin veel dingen om ons heen ‘gemaakt’ zijn, zijn we op zoek naar ‘echte’ verhalen. Dan is dan ook waarom reality-tv een tijdje geleden zijn intrede heeft gemaakt: we willen graag kijken naar échte mensen die écht conflict onder ogen komen. Het zijn geen acteurs die een script volgen, maar gewone mensen met authentieke ervaringen.

En dat we maar al te graag naar realityprogramma’s kijken, blijkt uit de stijgende kijkcijfers van het programma B&B Vol Liefde. In 2021 keken er 764.000 mensen naar en in 2023 liep dit op naar een start van 984.000 kijkers. Dit jaar heeft het nieuwe seizoen al 1,4 miljoen kijkers weten te trekken. En dat is nog maar het begin. 

Reality-tv: we zijn nieuwsgierig naar anderen

Reality-tv is dus helemaal hip, maar waarom is dat? “Wij mensen zijn van nature nieuwsgierig naar anderen, we zijn sociale dieren”, legt GZ-psycholoog Darja IJland uit. “We vinden het interessant om te zien hoe mensen zich gedragen, hoe ze met elkaar omgaan en welke keuzes ze maken. Dat helpt ons, vaak zonder dat we het doorhebben, om ons eigen leven en gedrag te spiegelen.” Volgens GZ-psycholoog, psychotherapeut en schrijfster Sanne Winchester bevatten realityprogramma’s vaak thema’s die we interessant vinden. “Mensen kijken graag naar tv-programma’s waarin onderwerpen als identiteit, stereotypes en sociale constructen verweven zitten”, licht ze toe. “We willen weten welke moraal mensen hebben en wat hun waarden zijn. Dit soort thema’s hebben, net als een toneelstuk of een goed boek, een hoge entertainmentwaarde.” 

Volgens IJland heeft de populariteit van reality-tv ook te maken met een gevoel van verbondenheid met de deelnemers. “We herkennen emoties als verliefdheid, irritatie of onzekerheid en leven soms echt met ze mee. Dat voelt een beetje of je er zelf bij bent, ook al ken je de mensen niet persoonlijk”, vertelt ze. “En heel eerlijk: reality-tv is ook gewoon ontspannend. Het is vaak luchtig, voorspelbaar en daardoor een fijne manier om even je hoofd uit te zetten na een drukke dag.” 

Reality-tv versus andere tv-genres

Dit werkt net even anders bij andere televisiegenres. “Bij fictieve series worden we vooral meegezogen in een verhaal en leven we mee met personages waarvan we weten dat ze verzonnen zijn”, legt IJland uit. “Bij reality-tv voelt het echter alsof we naar ‘echte’ mensen kijken. Dat maakt dat we eerder denken: ‘zo zou ik dat doen’ of ‘zo zou ik het juist níét doen’. Bovendien zijn realityprogramma’s zo opgebouwd dat we nieuwsgierig blijven naar het vervolg. Net als bij social media willen we graag op de hoogte zijn: we willen weten of die ene ruzie nog goed zal komen en of die twee deelnemers een relatie krijgen.”

Wie kijkt er vooral naar reality-tv?

Volgens Winchester is er een bepaalde groep mensen die vooral geneigd zijn een realityprogramma aan te zetten. “Onderzoek laat zien dat mensen die minder mobiel zijn, minder bewegen of minder uit huis kunnen gaan, veel naar reality-tv kijken. Ook blijkt dat mensen die weinig sociale interactie in hun leven hebben, vaker dit soort programma’s opzoeken. Dat komt waarschijnlijk doordat deze programma’s de behoefte aan gezelschap vervullen.”

B&B Vol Liefde als kijkcijferkanon

Een goed voorbeeld van een succesvol realityprogramma is B&B Vol Liefde. Op de vraag waarom dit programma zo aanslaat, geeft Winchester duidelijk antwoord. “Programma’s als B&B Vol Liefde zitten goed in elkaar; er is een hoog spanningsniveau met veel cliffhangers, waardoor je als kijker graag door wilt blijven kijken. Die cliffhangers maken dat we graag willen weten hoe het af gaat lopen.” Daarnaast maakt volgens haar ook de ‘echtheid’ van het programma dat er zo veel naar wordt gekeken. “Hoe realistischer een programma is, hoe liever we het kijken.”

Dit gebeurt er in je hersenen

We vinden reality-tv dus vooral heel entertaining, herkenbaar en ontspannend. Als we inzoomen op de hersenactiviteit tijdens het kijken van realityprogramma's, vinden er volgens IJland verschillende processen plaats. “Als we reality-tv kijken, reageert ons brein op meerdere manieren. De spannende of emotionele momenten - bijvoorbeeld een eerste kus of heftige ruzie - geven een kleine ‘beloningsprikkel’. Die maakt dat we nieuwsgierig blijven naar wat er verder gaat gebeuren.”

“Ook voelen we vaak met deelnemers mee”, vervolgt IJland. “Ons brein reageert automatisch op de emoties van anderen, alsof we het zelf ervaren. En als we ons verbazen of ergeren aan iemands gedrag, zijn we onbewust bezig met oordelen en vergelijken. De beloningsprikkel van het voelen van emoties (van anderen of van jezelf) maakt dat reality-tv niet alleen ontspannend, maar ook een beetje verslavend is.”

De nadelige effecten van veel reality-tv

Het valt dus goed te verklaren waarom we graag een realityprogramma bingen. Maar is het eigenlijk schadelijk als je veel naar dit soort televisie kijkt? IJland: “Af en toe een avondje reality-tv kijken is helemaal niet erg en kan juist heel ontspannend zijn. Maar als je er heel veel naar kijkt, kan dit wel nadelige gevolgen hebben. Je gaat jezelf bijvoorbeeld sneller met anderen vergelijken. Dit kan je onzeker maken, zeker als het programma vooral draait om uiterlijk of relaties. Ook kunnen programma’s met veel drama je onbewust wat prikkelbaarder of negatiever maken.” 

Kijk het met mate

Volgens IJland gaat het met het kijken van reality-tv vooral om het vinden van balans. “Net als met alle vormen van schermtijd geldt: als je er heel veel tijd aan besteedt, gaat dat vaak ten koste van dingen die echt goed zijn voor je welzijn, zoals bewegen, goed slapen en contact met anderen in je omgeving. Als guilty pleasure is reality-tv prima, zolang je het met mate doet.”

Een avondje B&B Vol Liefde kijken is dus heerlijk, maar wissel het vooral ook af met voldoende beweging en andere hobby’s!

Volg je Women's Health al op Facebook en Instagram?