7 symptomen waar je je volgens gynaecologen geen zorgen over hoeft te maken
Getty Images
We hebben het allemaal wel eens meegemaakt: ogen gericht op het computerscherm, driftig vragen intypen in de zoekbalk. Is het ‘normaal’ dat je cyclus een beetje afwijkt? Voel je een beetje jeuk daar beneden? Of... wat is dit nieuwe bultje?
In plaats van dat je dokter Google raadpleegt om je vaginale en vulvaire problemen zelf te diagnosticeren, wil je eigenlijk gewoon advies van een arts krijgen. En hoewel je je misschien zorgen maakt, kunnen we je geruststellen: als de symptomen die je ervaart mild aanvoelen, van korte duur zijn en niet gepaard gaan met andere ongewone symptomen, zeggen experts dat alles waarschijnlijk in orde is. Toch is het de moeite waard om naar je huisarts gynaecoloog te gaan voor een goede evaluatie. Daar zijn ze tenslotte voor.
Maak je geen zorgen
Artsen zeggen zelfs dat er een paar veelvoorkomende symptomen zijn waar patiënten zich zorgen over maken - maar die vervolgens helemaal in orde blijken te zijn. Dit zijn de symptomen waar gynaecologen zich minder zorgen over maken:
1. Vaginale afscheiding
Vaginale afscheiding is volkomen natuurlijk en dient een zeer noodzakelijk, fysiologisch doel. ‘Het is in wezen een vloeistof die helpt bij het in stand houden van het natuurlijke ecosysteem en de functie van de vagina’, zegt Laura Jacques, arts en gynaecoloog. En hoewel afscheiding normaal is, betekent dat niet dat vrouwen zich er geen zorgen over maken. ‘We zien patiënten die zich echt zorgen maken over de hoeveelheid afscheiding, maar als we het controleren, is het volkomen normaal’, zegt gynaecoloog Dr. Kelly Culwell.
Gemiddeld heeft een vrouw een eetlepel vaginale afscheiding per dag, maar dat varieert afhankelijk van het stadium waarin je je in je menstruatiecyclus bevindt. Vooral in de aanloop naar de eisprong kun je namelijk meer afscheiding hebben. Maar als je hormonale anticonceptie gebruikt, zal de hoeveelheid afscheiding die je hebt waarschijnlijk wat constanter blijven, omdat je niet dezelfde soort hormonale schommelingen ervaart, zegt Dr. Culwell.
Wat het uiterlijk betreft: artsen beschrijven gezonde vaginale afscheiding doorgaans als ‘een heldere, witte of lichtgele afscheiding die geen opvallende geur heeft’, zegt Ashley Birmingham, klinisch assistent-professor Verloskunde en Gynaecologie. Eigenlijk is afscheiding alleen zorgwekkend als het gepaard gaat met een paar andere symptomen, zoals jeuk, een branderig gevoel, een ongewone geur of een groene of nieuwe gele kleur. In dat geval kan het worden veroorzaakt door een vaginale infectie, dus is het verstandig om een dokter te raadplegen, zegt Dr. Culwell.
2. Schommelingen in je menstruatiecyclus
Een regelmatige menstruatiecyclus is een teken dat de hormonen die je menstruatiecyclus regelen optimaal functioneren, maar het is volkomen normaal om kleine schommelingen van cyclus tot cyclus te ervaren. Menstruaties duren meestal maximaal zeven dagen, maar ‘als het de ene maand drie dagen is en de volgende maand vijf dagen, maakt dat niet echt uit’, zegt gynaecoloog Gillian Mackay.
Schommelingen kunnen een aantal oorzaken hebben. Stress, een verandering in je slaappatroon, gewichtsveranderingen, een verandering in bewegingsniveau, een tijdelijke ziekte of een chronische aandoening kunnen allemaal van invloed zijn op je menstruatie, zegt Dr. Birmingham. (Natuurlijk is zwangerschap ook een veelvoorkomende oorzaak van een late menstruatie, dus het is een goed idee om een zwangerschapstest te doen als dat een mogelijkheid is.)
Het wordt zorgelijker als je menstruatie vaker dan elke 21 dagen en minder vaak dan elke 35 dagen duurt. Bovendien, als je menstruatie langer dan zeven dagen duurt, of als je een extreem zware menstruatie hebt (denk aan: je tampon of maandverband zijn in minder dan een uur aan vervanging toe), zal een arts je symptomen zeker verder willen onderzoeken.
3. Spotting tussen menstruaties
‘Onregelmatig bloedverlies is waarschijnlijk het meest angstaanjagende symptoom voor patiënten, maar het is niet altijd reden tot zorg’, zegt Dr. Birmingham. (Dit geldt vooral als je hormonale anticonceptie gebruikt, maar daarover later meer.) Het is niet ongebruikelijk om spotting te ervaren in de aanloop naar of direct na je menstruatie, zegt Dr. Mackay. Zeer lichte, onregelmatige spotting kan ook voorkomen rond de ovulatie, na de innesteling van een nieuwe zwangerschap, na een uitstrijkje of na de seks. Over het algemeen geldt dat als je last hebt van vaginale vlekken of onregelmatige bloedingen, het belangrijk is om goed bij te houden hoe vaak je symptomen voorkomen, zodat je deze informatie met je arts kunt delen.
Bloedverlies tussen de menstruaties door ‘is niet normaal als het een aanhoudend patroon is’, zegt Linda Eckert, hoogleraar Global Health aan de University of Washington School of Medicine. Regelmatig bloedverlies kan worden veroorzaakt door een breed scala aan aandoeningen, zoals een soa, een ontsteking in het kleine bekken, baarmoederfibromen, endometriumpoliepen, endometriumhyperplasie, een buitenbaarmoederlijke zwangerschap of baarmoederhals- of baarmoederkanker, zegt ze.
Als je meer dan een paar dagen per maand, langer dan twee cycli, bloedverlies hebt en geen hormonale anticonceptie gebruikt, is het tijd om naar de dokter te gaan, zegt Dr. Birmingham. Maar als je postmenopauzaal bent, moet je bloedverlies van welke aard dan ook volgens haar onmiddellijk laten controleren.
4. Onregelmatige bloedingen tijdens het gebruik van anticonceptie
Als je hormonale anticonceptie gebruikt, zoals de pil, een hormoonstaafje, de prikpil of een spiraaltje, is het gebruikelijk om last te hebben van spotting, onregelmatige menstruatie of in sommige gevallen helemaal geen menstruatie, zegt Dr. Culwell. Het progestageen in hormonale anticonceptie onderdrukt de normale hormoonschommelingen in je lichaam. Dit verdunt het baarmoederslijmvlies, waardoor de kans op bloedverlies toeneemt. Gecombineerde anticonceptiemethoden zoals de pleister, ring en combinatiepil bevatten ook oestrogeen, wat helpt het baarmoederslijmvlies te stabiliseren. Hoewel dit onregelmatig bloedverlies kan verminderen, is bloedverlies nog steeds te verwachten, zegt Dr. Culwell.
Nadat je met een nieuwe anticonceptie bent begonnen, ‘als je onregelmatige bloedverlies langer dan drie tot zes maanden aanhoudt, of als het bloedverlies ernstig genoeg is om je normale dagelijkse activiteiten te verstoren, raad ik je aan om je te laten onderzoeken’, zegt Dr. Birmingham. Mogelijk moet je je anticonceptie aanpassen, zegt ze.
5. Een milde vaginale geur
Een bepaalde hoeveelheid vaginale geur wordt als volkomen normaal beschouwd. Je kunt bijvoorbeeld een lichte geur ruiken na seks, sporten of tijdens de tweede helft van je menstruatiecyclus (vanaf de ovulatie tot het begin van je menstruatie), alhoewel deze niet bijzonder sterk mag zijn. ‘Als de geur heel mild is en niet gepaard gaat met andere symptomen - zoals jeuk, een branderig gevoel of pijn - dan beschouwen we dat als normaal’, zegt Dr. Birmingham. ‘Als de geur verandert en heel sterk, visachtig of onaangenaam gaat ruiken, kan dat wijzen op een infectie’, en dan is het raadzaam om een gynaecoloog te raadplegen.
6. Jeuk en irritatie
De vulva is redelijk goed uitgerust om dagelijkse wrijving, druk en vocht te verdragen, zegt Dr. Jacques. Maar hoe veerkrachtig ze ook is, het is volkomen normaal om af en toe jeuk en irritatie aan de vulva te ervaren. Een veelvoorkomende boosdoener: iets te lang in bezwete kleding rondlopen na het sporten, zegt Dr. Birmingham. Nieuwe blootstelling aan zeep, wasmiddelen, geparfumeerde doekjes of inlegkruisjes kan ook de oorzaak zijn van jeuk en irritatie.
Hoe verleidelijk het ook is om te krabben, om verdere irritatie of ontsteking te voorkomen, moet je dit vermijden, zegt Dr. Jacques. Je moet ook irriterende zeep, douches of producten die in of bij de vagina komen, vermijden, ‘omdat ze het delicate ecosysteem van [de vulva] kunnen verstoren, met name de lactobacillen die nodig zijn om een gezonde omgeving te behouden’, zegt ze. Het dragen van ademend, katoenen ondergoed en het droog houden van de omgeving rond de vulva kan ook helpen om irritatie te voorkomen.
Om jeuk te verzachten, kun je een jeukwerende crème gebruiken of voorzichtig een koud washandje tegen je vulva houden, zegt Dr. Eckert. Maar als de jeuk en irritatie heviger worden, langer dan een paar dagen aanhouden of gepaard gaan met andere symptomen (zoals pijn, zwelling, blaren, zweren of abnormale afscheiding), is er mogelijk sprake van een infectie, allergische reactie of een ander probleem dat medische aandacht vereist, zegt Dr. Birmingham. En als je onlangs onbeschermde seks hebt gehad met een nieuwe partner, moet je ‘zo snel mogelijk medische hulp inroepen, omdat het mogelijk een seksueel overdraagbare aandoening is.’
7. Af en toe een bult of bobbel
De huid van je vulva en het gebied eromheen, waar haar groeit, is ongelooflijk gevoelig. Een bultje op de vulva kan vaak iets simpels zijn als een ingegroeide haar, puistje of folliculitis, ‘vooral als mensen ontharingstechnieken gebruiken’, zegt Dr. Eckert. En net als overal op de huid kunnen er soms huidflapjes, moedervlekken en kleine talgcysten ontstaan, zegt Dr. Mackay.
Hier wordt het wat lastiger: als je een pijnlijke blaar of zweer hebt, een bultje dat gepaard gaat met aanhoudende zwelling, jeuk, roodheid of pus, of een nieuw gevormde, stevige bult die niet weggaat, is het verstandig om naar een arts te gaan. Bultjes of knobbeltjes die op de vulva ontstaan, kunnen worden veroorzaakt door een soa (genitale herpes, HPV of syfilis), wijdverspreide folliculitis, een geïnfecteerde cyste of abces of in zeldzame gevallen een voorstadium van kanker of kanker, aldus Dr. Birmingham.
Vuistregel: raadpleeg bij twijfel áltijd een arts
Als je symptomen geïsoleerd, mild en kortdurend zijn en niet gepaard gaan met andere symptomen, hoef je je waarschijnlijk geen zorgen te maken. ‘Het vrouwelijke voortplantingssysteem is complex. Ons lichaam verandert regelmatig op basis van onze menstruatiecyclus, maar ook op basis van onze levensfase, wat leidt tot verschillende veranderingen die artsen vaak 'normale fysiologische veranderingen' noemen’, aldus Dr. Birmingham.
Maar als je wat gemoedsrust nodig heeft, kan het geen kwaad om je zorgen met een arts te bespreken. Als je klachten verergeren, aanhouden of gepaard gaan met andere symptomen, is het altijd het beste om het zekere voor het onzekere te nemen en je goed te laten onderzoeken door een gynaecoloog, zeggen de experts.
Dit is een syndication van Women's Health UK.