‘Niet ernstig genoeg’ grootste reden (70%) om geen hulp te zoeken bij eetproblemen
Getty Images
Hulp vragen kan soms voelen als de allermoeilijkste stap; of dat nou gaat om hulp bij een project op je werk of bij je mentale gezondheid. Ook voor vrouwen met (zelfgerapporteerd) verstoord eetgedrag of een eetstoornis is dit het geval, zo blijkt uit WH’s lezersonderzoek bij 1102 vrouwen.
Van deze vrouwen die geen hulp zochten/zoeken voor hun eetproblematiek (zie tabel 1), was voor 70,3% daarvoor de reden dat ze het ‘niet ernstig genoeg’ vonden (tabel 2). Om te achterhalen hoe dat precies zit, duiken we dieper in het verhaal achter het cijfer.
Let op: in dit artikel worden de onderwerpen rondom verstoord eetgedrag en eetstoornissen aangehaald, en kan als triggerend worden ervaren. Onderaan lees je hoe en waar je hulp kunt vinden.
Wel hulp gezocht | Geen hulp gezocht | |
|---|---|---|
Geworsteld in het verleden met eetstoornis of verstoord eetgedrag (n = 266) | 34,6% | 65,4% |
Worstelt momenteel met eetstoornis of verstoord eetgedrag (n = 81) | 44,4% | 55,6% |
Tabel 1: Vrouwen zoeken sneller geen hulp dan wel; verschil is bij vrouwen die momenteel eetproblemen hebben minder groot dan in het verleden
Waarom vrouwen geen hulp zoeken
Met WH’s lezersonderzoek verzamelden we dit jaar gegevens met betrekking tot zelfbeeld, eetgedrag en lichaamsbeeld - dat nieuws lees je hier. Daarbij ging het ook over hulp zoeken voor eetproblematiek. Van de mensen die ooit geworsteld hebben met een eetstoornis of verstoord eetgedrag, lijkt vooral de eigen beoordeling van de ernst van de situatie mee te spelen in de beslissing voor hulp of geen hulp (zie tabel 2).
‘Niet ernstig genoeg’ was vooral te zien bij vrouwen van onder de 40 (rond de 80%), bij 60-plussers daalde dat naar 60,4%, die vaker aangaven dat ze niet wisten waar ze terecht konden. Ook redenen om geen hulp te zoeken zijn - wel in kleinere mate - schaamte of angst voor oordeel en wachtlijsten in de zorg:
Reden om geen hulp te zoeken (meerdere antwoorden mogelijk) | Percentage (van de vrouwen zonder hulp) |
|---|---|
"Ik vond het niet ernstig genoeg" | 70,3% |
Schaamte of angst voor oordeel van anderen | 22,8% |
Wist niet waar terecht te kunnen / bij wie aan te kloppen | 13,7% |
Wachtlijsten in de zorg / GGZ | 11,0% |
Tabel 2: 'Niet ernstig genoeg' is duidelijk de grootste reden om geen hulp te zoeken
Waarom geen hulp zoeken gevaarlijk kan zijn
Dat veel mensen geen hulp zoeken omdat ze hun eigen klachten niet ernstig genoeg vinden is volgens Frouke van Overveld, ervaringsdeskundige bij Stichting Kiem, een van de grootste misverstanden rondom eetstoornissen, én een van de gevaarlijkste. 'Zich niet ziek genoeg voelen komt heel veel voor bij mensen met een eetstoornis', vertelde ze ons in mei dit jaar. 'Ongeacht welke diagnose iemand heeft.'
Volgens Van Overveld zorgt die gedachte er vaak voor dat mensen jarenlang blijven rondlopen met klachten voordat ze hulp zoeken - en dat kan gevaarlijk zijn.
>> Lees hier het interview met Van Overveld, waarin ze vertelt hoe dit gevoel ontstaat, wat de gevaren zijn en wat je kunt doen als jij dit ervaart.
Meer schaamte bij boulimia en eetbuien
Als we kijken naar met welke soort eetproblematiek de respondenten kampten, vergeleken met hun reden voor waarom ze geen hulp zochten, zijn er duidelijk verschillen te zien. Bij boulimia en eetbuien ligt schaamte rond de 34-36%, tegenover maar 16-18% bij anorexia en restrictief eten. Bij anorexia en eetbuien overheerst juist "niet ernstig genoeg" (rond 75%).
Hoe kan dat?
Een mogelijke verklaring hiervoor kan zijn dat anorexia en streng lijnen in onze cultuur vaker worden weggezet als "gewoon gezond bezig zijn" of zelfs worden bewonderd, terwijl controleverlies (eetbuien, boulimia) meer schaamte oproept omdat het ingaat tegen het ideaal van zelfcontrole.
Twijfel leeft al voordat er problemen zijn
Die twijfel om hulp te zoeken zit overigens niet enkel bij vrouwen met eetproblematiek die geen hulp zochten. Van alle 1102 vrouwen antwoordde 44% dat ze ‘misschien’ hulp zouden zoeken als ze merken dat hun relatie met eten ongezond wordt - 49,8% gaf aan van wel, 6,2% van niet.
Dit laat zien dat het patroon van twijfel en onderschatting al bestaat vóórdat er daadwerkelijk problemen ontstaan.
Vrouwen roepen op: zoek hulp
Op de vraag Wat zou je jonge vrouwen willen meegeven over eten, lichaam en mentale gezondheid? werd door de respondenten van ons lezersonderzoek regelmatig geadviseerd om wél hulp te zoeken:
- Vrouw, 74, in het verleden anorexia: ‘Zoek ALTIJD hulp als je eetproblemen hebt, dat was in mijn jonge jaren eigenlijk niet mogelijk: te veel taboe en onbekendheid’
- Vrouw, 48, in het verleden eetbuien en anorexia: ‘Dat er goede coaches/hulpverleners zijn die je kunnen helpen. Je brengt je auto ook jaarlijks voor onderhoud. Dat is voor ieder belangrijk en hulpzaam’
- Vrouw, 21, momenteel anorexia: ‘Zoek op tijd hulp, hoe eerder hoe beter. Denk vooral niet dat jou klachten niet erg genoeg zijn’
- Vrouw, 63, in het verleden boulimia en eetbuien: ‘Praat erover en laat hulp toe. Ieder lichaam is anders, uiteindelijk heb ik het ook gevonden na mijn vele onnuttige diëten’
- Vrouw, 42, momenteel eetbuien: ‘Vraag om hulp en wees open naar je omgeving zodat ze je kunnen begrijpen en helpen, en geef aan wat je nodig hebt’
- Vrouw, 22: ‘Jouw eetgedrag en lichaam definieert niet wie je bent. Je bent leuk zoals je bent, of je nou die ene brownie meer of minder eet. En je mentale gezondheid kan hierbij helpen. Durf hulp te zoeken als dit nodig is. Je kunt er alleen maar van groeien’
Het belang van de juiste hulp
Herken jij jezelf in dit verhaal, of herken je een ander? Weet dan dat je niet alleen bent. Hulp zoeken is - hoewel het moeilijk kan zijn - heel belangrijk, omdat artsen en deskundigen precies weten hoe ze jou het beste kunnen helpen. Zij zullen niet oordelen. Daarvoor zul je jouw eetstoornis zelf moeten erkennen. In de praktijk zoeken mensen vaak hulp juist terwijl ze nog twijfelen of ontkennen.
Bel bij spoed altijd 112; als er geen spoed is, kun je het best contact opnemen met je huisarts. Heb je behoefte aan persoonlijke hulp of advies, of weet je niet zeker of je hulp nodig hebt? Dan kun je (anoniem) contact opnemen met een hulplijn:
- Hulplijn MIND: 0900-1450 > je kunt bellen, chatten, WhatsAppen of mailen met een hulpverlener
- Informatie-, advies- en steunpunt (ook als je een naaste bent) Stichting JIJ: 010-7370847
- Stichting Kiem helpt ouders, naasten en professionals om signalen eerder te herkennen, zodat mensen sneller passende hulp krijgen. Op stichtingkiem.nl/hulp vind je informatie over eetstoornissen en waar je terechtkunt voor hulp.
Het onderzoek bevat veel gedetailleerde cijfers over het zelfbeeld, eetgedrag en lichaamsbeeld dat vrouwen hebben en welke factoren daarop van invloed zijn. De komende tijd zullen we in de rubriek 'Achter het cijfer' meer details over het onderzoek met je delen. Volg Women’s Health daarom via de bekende kanalen om niets van dit onderzoek te missen.
Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.
Onder de Cover is de podcast van Women's Health. Nieuwe afleveringen verschijnen op Spotify, Apple en via Podimo. Tip: zet je notificaties aan, en vergeet niet te abonneren!
Volg je Women's Health al op Google Discover?
Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.