Actrice Tanja Jess over ouder worden: 'Ik zit beter in mijn vel'

Tanja Jess (59) is actrice, schrijver en podcaster. We prijzen haar voor haar openhartige werk over de overgang. Waar ouder worden voor veel vrouwen iets is om te verhullen, ziet Jess het juist als een vorm van vrijheid. In een interview in de nieuwste editie van Women's Health vertelt ze meer over haar blik op vrouwelijkheid, zelfbeeld en leeftijd.

Voor de serie Haantjes bewegen Eva Laurenssen, Fockeline Ouwerkerk en Tanja Jess zich tussen mannelijke ego’s en maatschappelijke verwachtingen. Buiten de set gaat het gesprek al snel over iets anders: de relatie met zichzelf. Over schoonheid, zelfbeeld, ouder worden en de vrijheid die ontstaat als je jezelf steeds minder langs de meetlat van anderen legt. Want waar alles rondom ouder worden vaak nog het liefst schuil worden gehouden, legt Tanja dit het liefst open en bloot op tafel.

Hoe keek je als tiener naar je eigen lichaam?

‘Net als veel pubers was ik behoorlijk onzeker. Niet omdat ik mezelf lelijk vond, maar er was altijd wel iets te groot, te klein, te kort of te lang. In die tijd deed ik modellenwerk. De eigenares zei ooit: ‘Je moet echt genieten van hoe je er nu uitziet. Ook al zie jij vooral wat niet perfect is, je bent prachtig.’ Dat is me altijd bijgebleven. Nu denk ik vaak: over tien jaar kijk ik terug en denk ik waarschijnlijk dat ik er fantastisch uitzag. Dat helpt me relativeren.'

Wat betekent vrouwelijkheid voor jou?

‘Ik heb me altijd heel duidelijk vrouw gevoeld, maar niet altijd binnen het plaatje dat anderen daarbij maken. Ik heb eigenschappen die vaak als ‘mannelijk’ worden bestempeld: besluitvaardig, eigenwijs, direct. Het blijft vreemd dat we die nog steeds zo indelen, want ze zijn gewoon menselijk. Gelukkig komt er steeds meer ruimte voor verschillende manieren van vrouw zijn, en voor mensen die niet in hokjes passen. Dat maakt de wereld rijker.’

Wat betekent zelfliefde voor jou?

‘Dat begint bij goed voor jezelf zorgen. Juist als het niet goed gaat, schiet dat er als eerste bij in. In de levensfase waarin ik nu zit, de postmenopauze, merk ik hoe belangrijk dat is. Sporten, wandelen, gezond eten, yoga, meditatie en voldoen- de rust maken echt verschil. Maar het is ook noodzaak: je voelt direct wat het doet als je het niet doet. Het lukt niet altijd. Als je hormonen uit balans zijn, krijg je sneller trek in alles wat niet helpt, terwijl je juist balans pro- beert te vinden. Een lastige vicieuze cirkel. Soms kan hormoontherapie een mooie kickstart zijn. Maar ik weet hoe groot het verschil is tussen wel en niet goed voor mezelf zorgen. Dat motiveert me steeds opnieuw.’

Wat doet social media met hoe jij naar jezelf kijkt?

‘Social media is een belangrijk onderdeel van het vak geworden, zowel marketingmiddel als inkomstenbron. Daardoor moet je steeds zoeken naar balans. Ik probeer daarin eerlijk te blijven. Natuurlijk wordt er weleens iets bewerkt, net als bij een fotoshoot voor een magazine. Maar ik wil niet onherkenbaar worden of een online versie van mezelf creëren die niet klopt met wie ik ben. Ik werk alleen samen met merken waar ik echt achter sta. Voor mij is social media persoonlijk, dus ik wil geen dingen aanbevelen waar ik niet in geloof. En vergelijken heeft weinig zin: je kunt je laten inspireren, maar iedereen heeft zijn eigen pad.’

Hoe verandert je relatie met je lichaam naarmate je ouder wordt?

‘Ik zeg vaak: ik zit misschien wat minder strak, maar wel veel beter in mijn vel. Dat is misschien wel het mooist aan ouder worden. Je leert relativeren, je weet beter wat belangrijk is en wat niet. En je ontdekt dat kritiek vaak meer zegt over de ander dan over jou. Dat is rustgevend. Vroeger werd er veel nadruk gelegd op mijn uiterlijk. Als je jarenlang wordt beoordeeld op hoe je eruitziet, is het risico dat je denkt dat dat je belangrijkste kwaliteit is. Ik heb altijd geprobeerd ook andere kanten van mezelf te ontwikkelen – als schrijver, maker, ondernemer en gesprekspartner. Daar pluk ik nu de vruchten van. De behoefte aan bevestiging wordt kleiner. Niet omdat complimenten niets meer doen, maar omdat mijn eigenwaarde er minder van afhankelijk is. Een enorme bevrijding.’

Wat zou je willen veranderen aan hoe de maatschappij naar vrouwen kijkt?

‘Ik zou willen dat we vrouwen minder beoordelen op uiterlijk en meer op hun verhalen, ideeën en ervaringen. Producties met vrouwen krijgen al snel het label chick flick, terwijl films met alleen mannen gewoon films heten. Vooral oudere vrouwen blijven daarin onderbelicht. Hun verhalen worden nog steeds minder verteld. We hebben stappen gezet, maar de tegenbeweging is zorgelijk. Wat mij betreft kan verandering niet snel genoeg gaan.’

Benieuwd naar meer?

In de nieuwste editie van Women's Health, met Julia Heetman op de cover, lees je naast de interviews met Haantjes-actrices Tanja Jess, Fockeline Ouwekerk en Eva Laurenssen ook inspirerende verhalen over sport, gezondheid en lifestyle.

Het tijdschrift met Julia Heetman op de cover ligt nu in de winkels - en hier kan je 'm online bestellen. Wees er snel bij, want op = op! Het zomerboek liever in de brievenbus ontvangen? Word abonnee en ontvang altijd als eerste de nieuwste editie van WH. 

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Volg je Women's Health al op Google Discover?

Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.