Afvallen door één simpele wonderprik? Waarom afslankmedicatie soms niet werkt

Het lijkt dé oplossing: een prikje per week en hop, je valt af. Maar bij sommigen gebeurt er... precies niets. Hannah en Alice dachten dat GLP-1 hun leven zou veranderen. In werkelijkheid liep het net even anders en ervaarden ze behoorlijk veel teleurstelling. 'Het voelde of mijn lichaam tegen me werkte.'

Hannah viel onder de categorie 'non-responders'. Haar verhaal laat zien dat zo'n wonderprik misschien ideaal lijkt om snel af te vallen, maar in werkelijkheid lang niet altijd doet wat wordt beloofd.

Het antwoord op haar frustratie

Social media staan vol berichten over moeiteloos gewichtsverlies. Celebrity’s maken er grapjes over, krantenkoppen spreken van een ‘wondermiddel’. Maar niet iedereen ziet resultaat van middelen als Ozempic, Wegovy en Mounjaro. Onderzoek in Clinical Diabetology laat zien dat 10 tot 30 procent van de gebruikers nauwelijks afvalt, de zogenaamde non-responders. Online is deze groep nauwelijks zichtbaar; de ‘voor en na’-verhalen domineren.

Toen Hannah Jones (35), verpleegkundige uit Leicestershire, ontdekte dat haar BMI richting 35 ging, besloot ze haar gezondheid rigoureus aan te pakken. Ze ging sporten bij een lokale gym en paste haar voeding aan. Zo verloor ze drie kilo in een paar maanden tijd. ‘Maar het ging zó langzaam en kostte zo veel moeite’, vertelt ze. ‘Dus toen ik op TikTok voor het eerst las over GLP-1’s, leek dit hét antwoord op mijn frustratie.’

Grote teleurstelling

Ze bestelde Mounjaro via een online voorschrijfservice en volgde het schema nauwkeurig. Maar haar eetlust verminderde niet. Een jaar en meer dan duizend euro later was de teleurstelling groot: Hannah bleek een non-responder. ‘Overal zag ik mensen bij wie het wel resultaat had. Bij mij voelde het alsof mijn lichaam tegen me werkte. Alsof ik kapot was’, vertelt ze.

‘GLP-1’s worden vaak gepresenteerd als ultieme oplossing’, zegt psycholoog Mariska Fissette. ‘Als het bij jou niet werkt, voelt dat als een persoonlijke afwijzing: door de wetenschap én je eigen lichaam. Het uitblijven van resultaat voedt die innerlijke criticus die al jaren roept dat je niet goed genoeg bent.’

Van doorbraak tot hype

Jouw eerste prik leek misschien net zo spannend als die van Hannah. Terwijl zij haar eerste pen injecteerde, grapte comedian Nikki Glaser tijdens de Golden Globes dat het ‘Ozempics grootste avond’ was. Celebrity-gebruikers speelden een belangrijke rol in de enorme populariteit van deze middelen. In het VK hebben inmiddels meer dan 1,5 miljoen mensen een GLP-1 geprobeerd. De vraag is zo groot dat de Britse toezichthouder MHRA waarschuwde voor een opkomende zwarte markt en namaakpennen.

Opvallend is dat semaglutide, het actieve bestanddeel in Ozempic en Wegovy, pas in 2023 werd goedgekeurd voor gebruik via de National Health Service. Het nieuwere tirzepatide vind je in Mounjaro en Zepbound. Daarvoor werd semaglutide vooral voorgeschreven voor diabetes type 2, maar veel mensen gebruikten het al off-label om gewicht te verliezen.

Cultureel fenomeen

Wat dus begon als medische doorbraak, groeide razendsnel uit tot een cultureel fenomeen. Studies beloofden tot 20 procent gewichtsverlies en voor mensen die al jaren worstelen met hun lichaam is dat een enorme hoop. Non-respons kan daardoor extra hard aankomen. ‘Het is een complex landschap’, zegt David Huang, Director of Clinical Innovation bij Voy, dat samenwerkte met Imperial College London.

In klinische studies worden deelnemers intensief begeleid op voeding en leefstijl, iets wat in de praktijk vaak ontbreekt. ‘Binnen het percentage mensen dat niet effectief reageert, zijn er ook mensen die medicatie niet correct gebruiken’, zegt Huang. Niet consequent injecteren, te lage dosis, stoppen vanwege kosten; alles beïnvloedt het resultaat. Onderzoekers van New York University Langone volgden 38.545 mensen: gemiddeld verloren ze 5,7 procent van hun lichaamsgewicht – minder dan in klinische trials. Het verschil lijkt te liggen in hoe het middel in de praktijk wordt ingezet.

Verder lezen doe je zo

Meer lezen? Je vindt het hele artikel over afvalmedicatie - inclusief ervaringen van Hannah en Alice - in het magazine met Vivian Hoorn op de cover. Die vind je in de winkel of hier online.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Wil je bijdragen aan ons onderzoek naar eetgedrag, lichaamsbeeld en mentale gezondheid? Hier vind je de enquête!