AI, daar gaat je zelfbeeld: dit effect hebben neppe AI-lichamen op ons mentaal welzijn

Op social media lijkt iedereen een perfect lijf, een stralende huid en eindeloze discipline te hebben. Maar wat als die transformaties niet alleen onrealistisch zijn, maar simpelweg niet bestaan? Nu AI onze tijdlijn vult met verzonnen lichamen en loze beloftes, vervaagt de grens tussen inspiratie en misleiding.

Kunstmatige intelligentie heeft zich tot het punt ontwikkeld dat we op de socials neppe voor- en na-video's van afvallen te zien krijgen (zoals onderstaande video); AI-figuren die verdacht veel op echte vrouwen lijken. Vol verbazing zat de Women's Health-redactie voor de zoveelste keer naar de AI-video te kijken. Wat wij ons vervolgens afvroegen: wat doet het met ons zelfbeeld als we aan van die perfecte, niet-bestaande lichamen blootgesteld worden?

Aiii...

In de eerste tien seconden van een TikTok-video zien we een vrouw die huilend in de spiegel kijkt. Ze wrijft over haar buik, haar acne, grijpt naar een bak fried chicken en neemt een hap met een dikke klodder mayonaise. Tien seconden later (‘een paar weken later’) is ze haast onherkenbaar: slank, gespierd, een stralende huid, een brede glimlach. De tekst onder de video: ‘Geen excuses meer over slechte genen: dit virale afvaldrankje heeft écht gewerkt.’ Maar dit is geen echte transformatie. Dit is AI. Een volledig gegenereerde video, bedoeld om een product te verkopen. En eerlijk? Ook wij als Gen Z’ers trapten er in eerste instantie in.

Picture perfect

Wie veel online is (en wie is dat tegenwoordig niet?) kent ze wel: before & after-video’s waarin influencers hun afvalreis delen, vaak bedoeld als motivatie, inspiratie of informatiebron. Niets mis mee, zou je denken. Maar met de opkomst van AI wordt het een ander verhaal. Waar we eerst al te maken hadden met filters, bewerkingen en ideale belichting, worden we nu blootgesteld aan picture perfect gegenereerde lichamen die letterlijk niet bestaan. En daar vergelijken we onszelf wél mee.

Niet realistisch

Om erachter te komen welke negatieve sporen zulke AI-video’s nou precies achterlaten, willen we eerst graag weten waarom progress-video’s überhaupt populair zijn op social media. ‘Er heerst in het Westen een ideaalbeeld van een slank en gespierd vrouwenlichaam’, zegt gz-psycholoog Sanne Groenink van praktijk De Spiegeloog. ‘We vinden het knap als iemand zo’n verandering bereikt.’ En ja: zulke video’s kunnen motiveren. ‘Je denkt: als zij het kan, kan ik het ook.’

Het probleem zit 'm volgens Groenink in het gebrek aan realisme en transparantie. ‘In reportage-programma’s over mensen met ernstig overgewicht zie je vaak ook de struggles en uitdagingen die komen kijken bij het afvallen. Zo’n proces kost behoorlijk wat tijd en moeite. Een video waarin iemand in vijftien seconden van honderd naar vijfenvijftig kilo gaat en er perfect uitziet, inclusief blokjesbuik? Dat is niet realistisch.’ Precies dát maakt AI-progressvideo’s zo gevaarlijk: ‘Echte creators kunnen zulke extreme veranderingen niet laten zien’, zegt ze.

Een hele hoop frustratie

De combinatie van AI en fitnesscontent is dan ook een recept voor onrealistische verwachtingen. Groenink: ‘Stel, je wilt twintig of dertig kilo afvallen. Dat lukt niet in twee of drie weken. Je werkt keihard, maar behaalt niet het resultaat uit die video en dat frustreert.’

Het gevolg? Je zelfbeeld krijgt een klap. Waarom lukt het jou niet? ‘We zien vaak dat mensen met een instabiel zelfbeeld zichzelf vergelijken met de topkwaliteiten van verschillende mensen tegelijk: het uiterlijk van een model, de humor van een comedian, de intelligentie van een wetenschapper’, legt Groenink uit. ‘Zo stel je een onmogelijke, perfecte versie van jezelf samen.’ Waar je je vroeger vergeleek met een knappe buurvrouw met ook haar imperfecties, kan AI nu een foutloos totaalplaatje maken, zonder mindere kanten. En dat zal onze mentale gezondheid niet ten goede komen, denkt Groenink.

Dit kun je doen

Zorgwekkend is deze ontwikkeling dus zeker. Gelukkig zijn er volgens Groenink wel dingen die je kunt doen om je mentaal welzijn te beschermen. ‘Vraag jezelf af of de content die je ziet wel realistisch is,’ adviseert Groenink. ‘Herinner jezelf eraan dat verandering tijd kost.’ En onthoud: lijkt iets te mooi om waar te zijn? Dan is dat meestal ook zo.

Wil je meer weten over de technische kant achter deze AI-video's en hoe je dit kunt herkennen? In het nieuwste magazine met Vivian Hoorn op de cover delen we naast de invloed op ons zelfbeeld ook meer over de technische kant van zulke neppe filmpjes. Die ligt nu in de winkel en bestel je hier online!

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.