Dit is hoe social media je eetgedrag beïnvloedt - zonder dat je het doorhebt

Op de anti-dieet dag draait het om één simpel idee: even niet bezig zijn met wat je eet. Geen calorieën tellen, geen lijstjes, geen schuldgevoel. Gewoon eten, zonder dat het beter of minder moet. Klinkt bevrijdend, maar in sommige gevallen ook een beetje onrealistisch. 

Want hoe makkelijk is het eigenlijk om niet met eten bezig te zijn, als je dagelijks wordt omringd door content die daar wél continu over gaat? Je opent je socials en scrolt langs 'What I eat in a day'-video’s, caloriearme snacks en lichamen die moeiteloos in shape lijken. Zonder dat je het doorhebt, merk je later op de dag dat je anders naar eten kijkt.

Je algoritme bepaalt wat je ziet

Wat je ziet op social media is namelijk allesbehalve toevallig. Platforms als TikTok en Instagram werken met algoritmes die jouw gedrag volgen en daarop inspelen. Eén video over voeding of afvallen is vaak genoeg om je feed langzaam te veranderen. Volgens experts betekent dat dat je al snel in een soort tunnel terechtkomt, want hoe meer je kijkt, hoe meer je hetzelfde soort content te zien krijgt. 

Je wordt helemaal overspoeld

Eén klik op een ‘gezonde routine’ of eetdagboek kan ervoor zorgen dat je feed zich vult met caloriearme maaltijden, before-and-after-video’s en strakke lichamen. Die constante stroom is niet neutraal. Het versterkt ideeën over wat ‘goed’ eten is en hoe een lichaam eruit zou moeten zien en maakt het moeilijk om daar nog afstand van te nemen.

Hoe social media je eetgedrag beïnvloedt

Social media staat vol met voedingstips, trends en adviezen. Maar volgens onderzoekers van het Luxembourg Institute of Health is dat juist waar het mis kan gaan. Veel van die informatie is gebaseerd op persoonlijke ervaringen of halve waarheden, maar wordt wel gepresenteerd alsof het betrouwbaar is. Dat maakt het lastig om onderscheid te maken tussen wat klopt en wat niet. 

Het wordt langzaam ‘normaal’

Tegelijkertijd worden bepaalde eetpatronen, zoals ‘clean eating’ of extreem gezond leven, steeds normaler. Die herhaling heeft effect, omdat je steeds opnieuw dezelfde normen ziet. Wat eerst extreem voelt, gaat langzaam normaal lijken.

Dieetcultuur lijkt overal te zijn

Die combinatie van algoritmes en constante herhaling zorgt ervoor dat dieetcultuur overal aanwezig is, ook als je er niet actief naar op zoek bent. Social media beloont content die veel aandacht trekt. En dat zijn vaak extreme of visueel aantrekkelijke beelden: snelle transformaties, strakke lichamen, duidelijke voor-en-na’s. Daardoor blijft juist dat soort content circuleren. 

Het gevolg is een soort sneeuwbaleffect - hoe meer je kijkt, hoe meer je ziet en hoe normaler het wordt. Dat kan leiden tot meer druk om je eigen lichaam of eetpatroon aan te passen, zelfs als je daar eerst helemaal niet mee bezig was. Daardoor wordt het steeds lastiger om er even afstand van te nemen, zelfs op een dag die daar juist voor bedoeld is.

Zo maak je jezelf los van het algoritme

Toch betekent dat niet dat je er niets aan kunt doen. Want hoe je feed eruit ziet, is voor een groot deel te beïnvloeden. Experts adviseren om bewust te kijken naar wat je volgt en waar je op klikt. Accounts die sterk focussen op afvallen, restricties of ‘perfecte’ lichamen kun je dempen of ontvolgen. Tegelijk kun je juist meer ruimte maken voor content die minder met uiterlijk of eten te maken heeft.  

Ook helpt het om kritischer te kijken naar wat je ziet. Niet alles wat als ‘gezond’ wordt gepresenteerd, is dat ook. Veel trends zijn gebaseerd op meningen in plaats van wetenschap. Door die kleine aanpassingen kan je feed langzaam veranderen, en daarmee ook de invloed die het op je heeft.

Een dag zonder regels - en daarna?

De anti-dieet dag voelt bijna als een kleine rebellie in een wereld die juist draait om controle. Even geen regels, geen lijstjes, geen stemmetje in je hoofd dat zegt wat beter kan. Maar misschien is het belangrijkste inzicht wel dat dat niet alleen voor vandaag geldt. Dat je niet per se hoeft te diëten om ‘goed bezig’ te zijn. En dat je lichaam geen project is dat constant beter moet.

Eten hoeft geen rekensom te zijn, niet iets waar je jezelf steeds op corrigeert. Het kan ook gewoon iets zijn waar je je goed bij voelt en je blij van wordt. En misschien is dat wel waar het uiteindelijk om draait. Niet minder eten, niet strenger zijn, maar gewoon oké zijn met hoe het nu is. 

Bron: ED Care

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.