Toekomstige ouders opgelet: breng de babykosten nu al in kaart en voorkom stress!
Getty Images
Ben je in verwachting van een kleine, dan kan je geluk waarschijnlijk niet op. Maar naast alle mooie kanten aan het krijgen van een kind, gaat het ouderschap ook gepaard met behoorlijk wat kosten. Denk maar eens aan de optelsom van de voorraad luiers, een wieg, babyvoeding en uiteindelijk ook het autozitje…
De harde realiteit is: het uitbreiden van je gezin kost nou eenmaal geld, en dat kan voor wat uitdagingen zorgen. Maar al staat er - helaas - geen geldboom in je tuin, er zijn wel manieren om je goed voor te bereiden op het ouderschap. Zo voorkom je dat onverwachte kosten je ineens overvallen.
Staat jouw ouderschap dus nog in de kinderschoenen en wil je die centen bijtijds in kaart brengen? Verstandig! Laura Wetser, Directeur Financiële Gezondheid bij ABN AMRO en ook zelf zwanger, deelt wat mensen vaak aan kosten onderschatten. En natuurlijk ook hoe je je goed op die kosten klaar kunt stomen.
Waarom is het eigenlijk allemaal zo duur?
Je gezin uitbreiden is duur, kunnen we wel stellen. ‘Volgens het Nibud kost een kind bij een tweeoudergezin gemiddeld 15 procent van het besteedbaar inkomen, en voor een eenoudergezin is dit gemiddeld zelfs 23 procent’, zegt Wetser.
‘De meeste mensen denken dat grote aankopen, zoals de kinderwagen of de babykamer, het duurst zijn’, legt ze uit. ‘Maar de grootste impact zit echt in de structurele kosten zoals luiers, voeding, kinderopvang en verzekeringen. Men onderschat snel dat kleinere uitgaven samen een groot bedrag vormen. Niet de grote klappers, maar de constante stroom aan kosten.’
Minder werken, minder inkomsten
Daarnaast onderschatten ook behoorlijk wat kersverse ouders dat ze na de geboorte inkomen verliezen. ‘Je gaat bijvoorbeeld minder werken, neemt een periode onbetaald verlof of werkt structureel minder uren. Dat tikt niet alleen nú aan, maar ook later met je pensioen', aldus Wetser.
Een leeglopend spaarpotje
Als je goed kijkt naar welke kostenpost de grootste impact heeft op je portemonnee, dan staat de kinderopvang volgens Wetser uiteindelijk op nummer één. ‘Zelfs met toeslagen kan dit maandelijks flink aantikken.’ Het is daarom dan ook goed om je bewust te zijn van de kosten en je hierop bijtijds voor te bereiden. ‘Ik merk zelf nu ik zwanger ben van mijn eerste kind dat ik hier ook eigenlijk te weinig bij stil sta. Er verandert zoveel in je leven, dat financiën misschien niet het eerste is waar je aan denkt, maar het heeft wel degelijk invloed op je bestedingspatroon. Je geeft geld anders uit, met meer gemak. Je gaat misschien minder spontaan uit eten, maar hebt juist meer vaste terugkerende kosten. En ga je minder werken, dan merk je het verdubbelde effect: minder inkomsten en hogere uitgaven.’
Zó bereid je je voor
Om te voorkomen dat die kosten je in sneltreinvaart overvallen, kun je je dus maar beter goed indekken. ‘Zelf zit ik midden in de voorbereiding’, aldus Wetser. ‘Nu ik in het derde trimester van mijn zwangerschap zit, wil ik graag alles op een rijtje zetten.’
Ze deelt een aantal tips die je kunnen helpen met voorbereiden:
Reken scenario’s door voor minder werken
‘Bedenk niet alleen wat één dag minder werken met je inkomen doet, maar ook wat het op langere termijn voor je pensioen, verdere carrière en jullie portemonnee betekent.'
Bouw vooraf een extra buffer op
‘Reken zeker drie tot zes maanden vaste lasten door. Een baby brengt veel moois, maar ook onverwachte kosten. Via het Nibud kun je met de bufferberekenaar voor jouw specifieke situatie uitrekenen wat een passende buffer is. En bij ABN AMRO kijken we wat betreft sparen naar de 50-30-20 regel: 50% vaste lasten, 30% persoonlijke uitgaven, en 20% sparen of beleggen.’
Maak een realistische schatting voor jaar 1
Welke kosten heb je nu al en welke nieuwe kosten komen daar straks bij? Wetser adviseert om hier bijvoorbeeld het stappenplan van de 5 O’s voor te gebruiken:
- Onderzoek: wat komt er in en wat gaat eruit?
- Orden: categoriseer je uitgaven
- Observeer: wat blijft er over en verandert dit?
- Ontwikkel: maak een budget per uitgave en denk aan spaarpotjes
- Overweeg: passen je plannen nog bij je doelen en kun je onverwachte kosten dekken?
Check alle regelingen en vergoedingen
‘Als ouder heb je recht op verschillende toeslagen en regelingen. Denk aan kinderopvangtoeslag, kinderbijslag, aanvullende werkgeversregelingen en financiële ondersteuning bij ouderschapsverlof. Wil je weten waar je voor in aanmerking komt, dan kun je dat bijvoorbeeld bij de Potjes-check van Geldfit vinden. En op de website van ABN AMRO vind je ook welke vergoedingen er voor jou mogelijk zijn.’
‘Controleer ook je verzekeringen, bijvoorbeeld aansprakelijkheid en zorg’, vervolgt ze. ‘Kraamzorg en een medische bevalling vallen niet altijd volledig onder de basisverzekering. Dus check vooral hoe het bij jou zit.’
Praat vroeg over rolverdeling en geld
‘Wie gaat minder werken? Welke keuzes moeten we maken op basis van onze begroting? Het zijn allemaal belangrijke vragen, en ga je dit soort gesprekken pas voeren ná de geboorte, dan kan je dat stress opleveren.’
‘En let op: ben je getrouwd of heb je een geregistreerd partnerschap? Dan is de vader automatisch juridisch ouder van het kind. Maar zo niet, dan regel je dit door het kind allebei te ‘erkennen’ via de gemeente. Ik raad vooral aan om, vanwege de lange wachtlijsten, minimaal drie maanden van tevoren een afspraak in te plannen.’
En doe dit vooral niet...
En nu we het hebben gehad over wat je wél kunt doen om je goed voor te bereiden, benoemt Wetser we ook even wat je beter kunt vermijden:
Je volledig laten verrassen
‘Een gebrek aan planning zorgt voor financiële stress in het eerste jaar. Zonder een overzicht kun je van al die extra kosten, zoals luiers en voeding, erg schrikken.’
Alles nieuw kopen omdat het je eerste kindje is
‘Baby’s gebruiken spullen vaak maar een paar maanden. Tweedehands is een stuk duurzamer en scheelt honderden euro’s. Of je kunt kijken of je van familieleden of vrienden met oudere kinderen spullen kunt lenen. En volg ook vooral niet klakkeloos wat er op baby-uitzetlijsten van commerciële winkels staat. Vaak heb je een groot deel niet nodig en geef je dus onnodig veel geld uit.’
Geen buffer hebben
‘Tijdens de zwangerschap en de periode erna is het belangrijk om veerkracht te hebben.’ Heb je dus wat geld achter de hand, dan val je niet in een zwart gat als dingen net even anders lopen.
Geen afspraken maken
‘Gaat één van jullie structureel minder werken, zorg dan dat je het hier duidelijk over hebt gehad. Kijk naar eerlijke afspraken, bijvoorbeeld wat betreft het spaargeld, het verdelen van de kosten, maar ook de combinatie met werken. Mijn partner en ik zijn beiden erg ambitieus, en hebben afgesproken om de vrijdag af te wisselen en het 50/50 te verdelen. Dit is natuurlijk voor iedereen anders, maar het is wel goed om je daar bewust van te zijn.’
De juiste balans
Neem voordat de kleine geboren wordt dus vooral goed de tijd om de geldzaken in kaart te brengen. Niet om jezelf extra to do’s te bezorgen, maar juist om stress te voorkomen. ‘Je kunt je natuurlijk nooit écht helemaal voorbereiden op wat er op je af gaat komen’, sluit Wetser af. ‘Zelf probeer ik veel informatie op te doen, in gesprek te gaan met mijn moeder en vriendinnen met kinderen, en ga ik met mijn vriend naar een zwangerschapscursus. Ik streef ernaar om mijn eigen gevoel te volgen en zo min mogelijk stress te ervaren.’
Zet je de hoge kosten van tevoren al op een rijtje, dan weet je in ieder geval wat je te wachten staat - een goede voorbereiding is het halve werk. Vervolgens kun je je vooral bezighouden met het mooie kind dat jij op de wereld hebt gezet.