Bijna 9 op de 10 vrouwen die op dieet ging, viel weer terug — waarom werkt diëten niet?
Getty Images
De kilo’s vliegen eraf, maar doordat je te streng bent voor jezelf vliegen ze er ook weer terug aan: het jojo-effect. Uit ons lezersonderzoek blijkt dat maar liefst88,7 procent van de vrouwen die ooit een dieet volgde, soms, regelmatig of altijd terugvalt in haar oude eetpatroon.
Een streng dieet volgen kan dus hartstikke averechts werken. Maar, er zijn manieren om langdurig gewicht kwijt te raken. Om te achterhalen hoe dat precies zit, duiken we dieper in het verhaal achter het cijfer.
Let op: in dit artikel worden de onderwerpen rondom verstoord eetgedrag en eetstoornissen aangehaald, en kan als triggerend worden ervaren. Onderaan lees je hoe en waar je hulp kunt vinden.
Veel vrouwen hebben ooit een dieet gevolgd
Women’s Health onderzocht van 1.153 mensen (waarvan 1.102 vrouwen) het zelfbeeld, eetgedrag en lichaamsbeeld - onderwerpen waar vandaag de dag meer aandacht voor is, en waar wij onze doelgroep steun en handvatten voor willen bieden.
Eerder deelden we al dat een van de onderwerpen die aan bod kwam bij het lezersonderzoek het volgen van een dieet is. Op de vraag of de deelnemer ooit een dieet heeft gevolgd om af te vallen, antwoordden maar liefst 693 van de 1.102 vrouwen – ruim meer dan de helft – met ‘ja’. Dat bleek onder alle leeftijden te spelen. Het hoogste percentage (66,7%) was bij vrouwen tussen de 50 en 59 jaar te zien.
Het uiterlijk als meest voorkomende reden
Maar ook bleek de het uiterlijk een belangrijke drijfveer om af te vallen. 63,1 procent van de vrouwen volgde een dieet om af te vallen voor hun uiterlijk. Dit is een stuk meer dan het percentage vrouwen dat een dieet volgde voor een gezondere leefstijl; die kwam namelijk neer op 27,9 procent. 7,6 procent had ‘medische redenen’ en 1,4 procent had ‘anders’ ingevuld.
Nog een interessante bevinding uit het onderzoek: 2 op de 3 vrouwen compenseert het eten van veel calorieën wel eens door veel te sporten.
Een groot deel valt terug in oude gewoonten
Het onderzoek laat ook zien dat het volgen van een dieet vaak op lange termijn geen blijvende effecten met zich meebrengt. Maar liefst 88,7 procent van de vrouwen die een dieet hebben gevolgd, gaf aan terug te vallen in oude patronen. Omgerekend zijn dat 966 vrouwen. Slechts 11,3 procent zei dat dit nooit het geval is geweest.
Wat opvallend is dat er geen duidelijk leeftijdspatroon naar voren komt bij deze vragen. Bij bijna alle andere vragen in dit onderzoek was er wél een duidelijke leeftijdstrend te zien.
Het jojo-effect
Het jojo-effect is dus niet typisch een probleem van jonge of oude vrouwen, maar raakt alle leeftijden ongeveer even hard, volgens onze cijfers. Dat effect ontstaat wanneer je na een periode van streng diëten weer aankomt, vaak nadat je snel bent afgevallen. Een streng of crashdieet kan dit effect in de hand werken. Probeer daarom niet te snel af te vallen en niet meer dan een halve kilo per week.
Een gebalanceerd dieet
Een groot deel van de vrouwen gaf aan dat het moeilijk is om een gebalanceerd eetpatroon vol te houden. De redenen hiervoor variëren van rekening houden met de rest van het gezin (en dan vooral kinderen) tot sociale en onverwachte gelegenheden. Ook geeft een deel aan dat gebrek aan tijd een reden is om terug te vallen in oude patronen. Daarbij is ook toegeven aan snacken een veelvoorkomende reden.
Een gebalanceerd eetpatroon wordt aangeraden als je op een gezonde en verantwoorde manier wilt afvallen, een streng dieet wordt allesbehalve aangeraden. Wil je op een verantwoorde manier afvallen? Dit is hoe je dat volgens experts doet.
Het belang van de juiste hulp
Hulp zoeken is bij een eetstoornis of verstoord eetgedrag - hoewel het moeilijk kan zijn - heel belangrijk, omdat artsen en deskundigen precies weten hoe ze jou het beste kunnen helpen. Zij zullen niet oordelen. Daarvoor zul je jouw eetstoornis zelf moeten erkennen. In de praktijk zoeken mensen vaak hulp juist terwijl ze nog twijfelen of ontkennen.
Bel bij spoed altijd 112; als er geen spoed is, kun je het best contact opnemen met je huisarts. Heb je behoefte aan persoonlijke hulp of advies, of weet je niet zeker of je hulp nodig hebt? Dan kun je (anoniem) contact opnemen met een hulplijn:
- Hulplijn MIND: 0900-1450 > je kunt bellen, chatten, WhatsAppen of mailen met een hulpverlener
- Informatie-, advies- en steunpunt (ook als je een naaste bent) Stichting JIJ: 010-7370847
- Stichting Kiem helpt ouders, naasten en professionals om signalen eerder te herkennen, zodat mensen sneller passende hulp krijgen. Op stichtingkiem.nl/hulp vind je informatie over eetstoornissen en waar je terechtkunt voor hulp.
Het onderzoek bevat veel gedetailleerde cijfers over het zelfbeeld, eetgedrag en lichaamsbeeld dat vrouwen hebben en welke factoren daarop van invloed zijn. De komende tijd zullen we in de rubriek 'Achter het cijfer' meer details over het onderzoek met je delen. Volg Women’s Health daarom via de bekende kanalen om niets van dit onderzoek te missen.
Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.
Onder de Cover is de podcast van Women's Health. Nieuwe afleveringen verschijnen op Spotify, Apple en via Podimo. Tip: zet je notificaties aan, en vergeet niet te abonneren!
Volg je Women's Health al op Google Discover?
Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.