Brein aan, kleren uit? Zo werken seksuele prikkels echt

Zin in seks: het kan - bam - uit het niets komen, soms moet het een beetje op gang komen en soms… blijft het stil. Maar hoe ontstaat seksuele opwinding eigenlijk? Waarom krijgt de één vlinders van een zwoele blik, terwijl de ander warm loopt voor een goed verhaal of een fantasie die zich alleen in het hoofd afspeelt?

Het antwoord ligt, zoals zo vaak, niet alleen tussen je benen, maar vooral tussen je oren. Volgens het boek ‘Brein Hormonen Seks’, van Mireille Boerma, Dorenda van Dijken en Bianca van Moorst, spelen zowel interne als externe prikkels een rol in hoe jouw verlangen wordt aangewakkerd. Tijd om die vonk eens onder de loep te nemen, want bij vrouwen zit het vaak nét even anders.

Het voorspel begint in je hoofd

Denk je bij seksuele opwinding meteen aan aanraking? Logisch. Maar voor er überhaupt iemand een hand uitsteekt, is je brein vaak al aan het werk. Gedachten, herinneringen en fantasieën zijn krachtige interne prikkels. 

Fantasieën zijn daarbij allesbehalve uitzonderlijk, bijna iedereen heeft ze. Ze kunnen gaan over een andere setting, een andere partner, meerdere partners, bekeken worden, romantiek of juist iets spannends. Belangrijk om te weten: een fantasie zegt niets over wat je in het echte leven wilt doen. In je hoofd mag alles, kan alles en hoeft niets consequenties te hebben. Dat is juist de charme.

Lekker wegdromen

Sterker nog: jezelf verbieden te fantaseren werkt vaak averechts. Hoe meer je iets onderdrukt, hoe vaker het terugkomt - alsof je jezelf streng op dieet zet en plots overal taartjes ziet. En nee, fantaseren over iemand anders betekent niet automatisch dat je minder van je partner houdt. Het brein houdt nu eenmaal van variatie; je hart kan prima monogaam zijn terwijl je gedachten af en toe een zijweggetje nemen.

Wat je zintuigen met je doen

Seksuele prikkels komen niet alleen van binnenuit. Alles wat je ziet, hoort, ruikt, proeft of voelt kan invloed hebben op je opwinding. Visuele prikkels zijn daar een bekend voorbeeld van - bijvoorbeeld bij het zien van een goede set biceps, maar ook met porno. Opvallend is dat traditionele porno vaak vooral op mannen is gericht, terwijl veel vrouwen zich prettiger voelen bij materiaal waarin vrouwelijk genot centraal staat. 

Kijk wat voor jou werkt

Maar naast beeld spelen andere zintuiglijke prikkels ook een grote rol: een geur die je herinnert aan iemand, zachte verlichting, muziek of juist stilte. Waar de één ontspant bij een achtergrondmuziekje tijdens de daad, raakt de ander juist afgeleid van een zorgvuldig samengestelde playlist. Wat voor jou werkt, is persoonlijk. 

En dan is er ook nog aanraking (er zijn niet voor niks duizenden nummers geschreven over ‘touch’). Tijdens seksuele opwinding neemt de doorbloeding van je huid toe en worden bepaalde zones gevoeliger. Je lichaam wordt letterlijk toegankelijker zodra je brein het sein ‘veilig en fijn’ afgeeft.

Je lichaam kan al reageren voordat je hoofd meedoet

Een interessant detail uit onderzoek: bij vrouwen lopen lichamelijke opwinding en het gevoel van opwinding niet altijd gelijk. In Brein Hormonen Seks wordt bijvoorbeeld beschreven dat mannen en vrouwen lichamelijk opgewonden kunnen raken bij het kijken naar porno. Maar vrouwen geven niet altijd aan dat ze zich ook daadwerkelijk opgewonden voelen.

Met andere woorden: je lichaam kan al reageren, terwijl je hoofd nog niet helemaal ‘aan’ staat. Dat laat zien hoe belangrijk je brein is bij verlangen. Zin ontstaat vaak pas echt wanneer lichaam en hoofd samenwerken.

Zin laat zich niet dwingen

Verlangen is geen lichtschakelaar die je even omzet. Of je openstaat voor seksuele prikkels hangt sterk samen met hoe je je voelt. Ben je moe, gestrest, ziek of voel je je niet veilig? Dan gaan je systemen in een andere stand. Je brein kiest dan voor rust of bescherming in plaats van opwinding. Dat betekent ook dat zin soms minder te maken heeft met willen en meer met kunnen ontspannen. Ruimte, veiligheid en communicatie spelen daarin een grotere rol dan we vaak denken. 

De echte vraag is dus…

Wat prikkelt jou? Misschien is het een blik van je partner, een herinnering, een fantasie die alleen van jou is, of gewoon een moment waarop je eindelijk even ontspant. Verlangen ontstaat vaak uit kleine dingen, en soms begint het allemaal met één simpel idee in je hoofd.

En onthoud: het feit dat jouw prikkels misschien anders werken dan die van je partner, maken jou niet ‘stuk’ of ‘verkeerd’.

Bron: Brein Hormonen Seks. Over de levensfases van de vrouw

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.