De mannelijke menopauze: wat je moet weten over het 'prikkelbare man syndroom'
© Getty Images
Wie denkt dat alleen vrouwen de overgang meemaken? Think again. Ook mannen krijgen hun eigen hormonale achtbaan, alleen heeft die een andere naam, namelijk de mannelijke menopauze. Of wat minder chic maar lekker duidelijk: Prikkelbare Man Syndroom (IMS).
De langzame versie van de overgang
Bij vrouwen verloopt de overgang meestal in een paar jaar, maar bij mannen gaat het heel geleidelijk. Vanaf grofweg hun veertigste zakt het testosterongehalte elk jaar een beetje. Geen abrupte stop dus, eerder een langzaam aflopende lijn.
Signalen van een dalend testosteron
Die geleidelijke verandering kan zich op allerlei manieren laten merken. Mannen kunnen zich sneller prikkelbaar voelen, merken dat hun energiepeil daalt, slechter slapen en minder zin in seks hebben. Ook extra vet rond de buik en een minder scherp geheugen komen vaak voor.
De meest voorkomende verschijnselen zijn onder andere:
- Stemmingsveranderingen zoals prikkelbaarheid, minder motivatie en sombere gevoelens
- Cognitieve klachten zoals concentratieproblemen of geheugenverlies
- Weinig energie en aanhoudende vermoeidheid die niet alleen door slecht slapen te verklaren is
- Verminderde zin in seks en minder spontane erecties
- Afname van spiermassa en kracht, zelfs bij regelmatige training
- Toename van lichaamsvet, vooral rond de buik
- Slaapproblemen, waaronder slapeloosheid of een slechte slaapkwaliteit
Hoe is het 'prikkelbare man syndroom' ontdekt?
De term 'prikkelbare man syndroom' werd in 2001 bedacht toen de Schotse wetenschapper dr. Gerald Lincoln bij rammen merkte dat hun testosteron na het paringsseizoen kelderde en dat ze daar flink humeurig van werden. Het patroon bleek geen puur dierenverschijnsel. Psychologen en artsen herkenden dezelfde hormonale achtbaan bij mannen, vooral bij wie de natuurlijke afname van testosteron inzet na het veertigste levensjaar. Zo kreeg het fenomeen een naam én een eerste wetenschappelijke basis.
Waarom het vaak wordt gemist
Bij vrouwen kondigt de menopauze zich meestal luid en duidelijk aan, met opvliegers en andere signalen die in een relatief korte tijdspanne optreden. De mannelijke versie daarentegen sluipt langzaam binnen. Testosteron daalt jaarlijks met ongeveer één procent: geen plotselinge klap, maar een druppel die de emmer pas na jaren vult. Daardoor schrijven veel mannen (en hun omgeving) de klachten gemakshalve toe aan stress, drukte op het werk of 'gewoon ouder worden'. Het resultaat? Vermoeidheid, prikkelbaarheid en stemmingswisselingen blijven onder de radar, terwijl ze in feite een duidelijk hormonale oorzaak hebben.
Wat jij als partner kunt doen
Wanneer jouw man langzaam in zijn eigen 'overgang' glijdt, kun je veel betekenen zonder dat het voelt alsof je 'zijn moeder' speelt.
- Blijf praten, zonder oordeel - Communication is key. Vraag hoe hij zich voelt en luister met volle aandacht. Je kunt gerust delen dat ook jij de overgang kent en begrijpt hoe ingrijpend hormonale veranderingen zijn, maar houd de nadruk op begrip voor zijn proces.
- Blijf rustig - en prikkel hem niet door erop in te gaan, dat jaagt hem alleen maar in de verdediging.
- Maak gezonde keuzes gezellig - Nodig hem uit voor een avondwandeling of kook samen een lekkere, voedzame maaltijd. Kleine stappen helpen zijn energie en hormoonbalans.
- Stimuleer een doktersbezoek - Een simpele bloedtest kan duidelijkheid geven over zijn testosteron en andere waarden. Bied aan om mee te gaan als hij het spannend vindt.
- Koester intimiteit op meerdere manieren - Libido kan schommelen. Een knuffel, een praatmoment of samen lachen kan net zo verbindend zijn als seks.
- Creëer rust in huis - Goede slaap en minder stress doen wonderen. Denk aan een schermvrije avond of een gezamenlijke ontspanningsroutine.
- Blijf zelf opgeladen - Het is óók jouw leven. Zorg voor eigen ontspanning en steunnetwerk zodat je niet alles alleen draagt.