De verrassende reden waarom bietensap je bloeddruk kan verlagen, volgens wetenschappers

Bietensap is zo'n drankje waar de meningen vaak over verdeeld zijn. De één drinkt het fanatiek voor elke training, en de ander krijgt al rillingen bij het idee van een glas paarse groentesap. 

Toch heeft bietensap al jaren een opvallend gezonde reputatie. Vooral als het om je hart- en bloeddruk gaat, duikt het steeds weer op in onderzoeken. Nu denken wetenschappers ook beter te begrijpen waar dat precies vandaan komt. En de hoofdrolspeler? Die zit verrassend genoeg gewoon in je mond.

Hoe bietensap je bloeddruk kan helpen verlagen

Dat bietensap rijk is aan nitraten, is al langer bekend. Juist die stof maakt het drankje interessant voor onderzoekers. Zodra je nitraten via voeding binnenkrijgt, zet je lichaam ze om in stikstofmonoxide. Dat molecuul zorgt ervoor dat je bloedvaten zich makkelijker kunnen ontspannen en verwijden. Zie het als wat extra bewegingsruimte voor je bloedvaten, waardoor het bloed nét wat soepeler zijn weg vindt. Dat kan uiteindelijk bijdragen aan een gezonde bloeddruk.

Het onderzoek

Onderzoekers van de University of Exeter wilden beter begrijpen hoe dat proces precies verloopt. Voor hun studie, die verscheen in Free Radical Biology and Medicine, lieten ze twee groepen deelnemers twee weken lang iedere dag twee geconcentreerde bietensapshots drinken. De ene groep bestond uit jongvolwassenen onder de dertig jaar, de andere uit mensen van zestig en zeventig jaar. Daarna volgde nog eens twee weken waarin iedereen een placebo zonder nitraten kreeg.

Oudere deelnemers profiteerden het meest

Bij de zestig- en zeventigplussers gebeurde iets opvallends. Tijdens de periode waarin zij het nitraatrijke bietensap dronken, daalde hun bloeddruk. Toen dezelfde deelnemers overstapten op de placebo, verdween dit effect weer. Bij de jongere deelnemers zagen de onderzoekers die bloeddrukdaling niet terug. Dat verschil tussen jong en oud maakte de onderzoekers nieuwsgierig. Want als beide groepen hetzelfde drankje kregen, waarom leek vooral de oudere groep er dan baat bij te hebben? Het antwoord bleek dichterbij dan verwacht: letterlijk onder je neus.

Mondbacteriën zetten nitraten aan het werk

Na twee weken bietensap zagen de onderzoekers dat de samenstelling van het mondmicrobioom veranderde. Bacteriën die dit proces mogelijk verstoren namen af, terwijl de omstandigheden juist gunstiger werden voor de bacteriën die eraan bijdragen. Zodra die samenwerking soepel verloopt, kan je lichaam efficiënter stikstofmonoxide aanmaken.

Waarom vooral oudere volwassenen effect zagen

Volgens de onderzoekers is het geen toeval dat de oudere testgroep meer resultaat zag. Naarmate je ouder wordt, maakt je lichaam minder stikstofmonoxide aan. Tegelijkertijd komt een hogere bloeddruk vaker voor, waardoor extra nitraten uit voeding mogelijk meer verschil maken.

Professor Anni Vanhatalo, hoofdonderzoeker van de studie, zegt: 'We weten dat een voeding rijk aan nitraten gezondheidsvoordelen heeft. Naarmate mensen ouder worden, produceren ze minder stikstofmonoxide en zien we vaker een verhoogde bloeddruk. Dat hangt samen met een grotere kans op hart- en vaatziekten, zoals een hartaanval of beroerte.'

Jongere deelnemers reageerden anders

Ook bij de jongere volwassenen veranderde het mondmicrobioom duidelijk. Hun bloeddruk bleef alleen vrijwel gelijk. Volgens de onderzoekers is dat goed te verklaren. Jongere mensen maken van nature al meer stikstofmonoxide aan, waardoor extra nitraten waarschijnlijk minder verschil maken dan op latere leeftijd.

Bietensap of een hele biet?

Dat het onderzoek over bietensap gaat, betekent niet automatisch dat sap de beste keuze is. Volgens de British Heart Foundation leveren hele bieten juist meer vezels, terwijl een geconcentreerd bietensap shot vaak iets meer nitraten bevat. Welke variant je kiest, hangt vooral af van je voorkeur. Beide passen binnen een gezond voedingspatroon.

Ook andere groenten zijn rijk aan nitraten

Volgens Vanhatalo hoef je daarvoor trouwens niet per se naar bietensap te grijpen. 'Wie geen fan is van bietjes hoeft zich geen zorgen te maken. Ook spinazie, rucola, venkel, bleekselderij en boerenkool bevatten veel nitraten.'

Een stapje dichter bij de verklaring

Hoewel het om een relatief klein onderzoek gaat, helpt het wel beter te begrijpen waarom bietensap al langer wordt gelinkt aan een gezonde bloeddruk. De onderzoekers laten zien dat de bacteriën in je mond daarin waarschijnlijk een belangrijke rol spelen.

Wie regelmatig nitraatrijke groenten eet, doet zijn hart waarschijnlijk een groter plezier dan met welk 'superfood' dan ook. Bietensap past goed in dat rijtje, maar uiteindelijk draait het om alles wat je dagelijks op je bord schept.

Dit is een syndication van Women's Health UK

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Volg je Women's Health al op Google Discover?

Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.