Welke ken jij al?

Deze 10 gebaren zou iedereen moeten kennen: ‘Tegenwoordig ben ik er trots op’

23 september 2026 om 15:59

Praat mee!

Sanne Roes

Digital editor & online coördinator

Sanne vindt álles rondom gezondheid interessant, en heeft (à la ADHD) standaard 30+ tabbladen met research openstaan.

Salina Jansen

Als kind van twee dove ouders merkte Salina Jansen (21) dat haar gezin van buitenstaanders soms op weinig begrip kon rekenen. Tegenwoordig is dat anders: ‘Mensen zijn nieuwsgierig, ze willen erover leren. Ik kan er nu echt trots op zijn.’

In teken van de Internationale dag van Gebarentalen deelt Salina vandaag wat gebarentaal voor haar betekent, en welke 10 gebaren iedereen zou moeten kennen. Zo begrijpen we elkaar niet alleen wat beter op gebied van communicatie, maar blijven we ook nieuwsgierig naar elkaar.

Gebarentaal als moedertaal

Salina groeide op in een gezin van zes - drie jongens en drie meiden. ‘Eén van de jongens is doof, net als mijn ouders, en de rest kan horen.’ Toch groeiden ze allemaal op met de Nederlandse Gebarentaal (NGT), zo vertelt ze. ‘Dat vonden mijn ouders heel belangrijk; zodat wij met hen goed konden communiceren, maar ook met mijn broer. Ik ben dus tweetalig opgevoed, gebarentaal is mijn moedertaal.’

Als horend kind van dove ouders kwam het regelmatig voor dat Salina moest vertalen voor haar ouders, aangezien de Nederlandse Gebarentaal niet algemeen bekend is. ‘Bijvoorbeeld tijdens oudergesprekken van mijn broertje, of aan de kassa bij de supermarkt. Gelukkig heb ik nog vier horende broers en zussen, en konden we die taak onderling verdelen. Maar je realiseert je wel jong dat je gezin anders is, en dat dat niet altijd makkelijk is.’

Salina (derde van rechts) met haar gezin

De impact van onbegrip

Al op jonge leeftijd merkte ze dat haar gezin ook wel eens buitengesloten werd omdat ze anders waren. ‘Voor een verjaardag hadden we eens een logeerpartijtje georganiseerd waarvoor uiteindelijk niemand kwam. Mensen maakten zich zorgen dat mijn ouders het brandalarm niet zouden horen, mocht er iets gebeuren’, vertelt ze.

‘Op dat moment kon ik niet goed plaatsen waar dat onbegrip vandaan kwam.’ Voor Salina was (en is) het immers heel normaal dat haar ouders doof zijn - ze weet niet beter. ‘Naarmate ik ouder werd, merkte ik dat het vooral vanuit een gebrek aan kennis kwam. Wat nieuw is blijft spannend, en daar werd nou eenmaal niet over gesproken.’

Meer begrip, méér trots

Tegenwoordig deelt Salina via TikTok (194 duizend volgers) en Instagram regelmatig video’s over de Nederlandse Gebarentaal, vaak samen met haar ouders. De commentsectie en haar DM's worden overspoeld met positieve reacties.

‘Ik zie dat mensen oprecht heel nieuwsgierig zijn. Ze vinden het interessant, waarderen het dat ik die diversiteit laat zien en vragen mij hoe ze het ook kunnen leren’, vertelt ze enthousiast. ‘Dat is een soort erkenning die ik vroeger nooit heb ervaren. Daardoor is het nu ook echt een stukje trots geworden.’

Sinds juli 2021 is de Nederlandse Gebarentaal bovendien een officieel erkende taal in Nederland. Door de groeiende aandacht en begrip voor haar moedertaal, hoopt Salina nog meer mensen te inspireren om gebarentaal te leren.

Salina met haar ouders

Waarom meer mensen gebaren zouden moeten leren

Salina hoopt dat meer mensen - in ieder geval de basis - van de Nederlandse Gebarentaal zullen leren. ‘Als kind van dove ouders weet ik hoeveel het voor dove en slechthorende mensen betekent als iemand in hun taal met ze communiceert’, vertelt ze.

Maar het zou volgens haar ook meer algemeen bekend moeten zijn, omdat doof- of slechthorendheid iedereen kan overkomen en tegenkomen. ‘Denk aan plotselinge doofheid, via nieuwe vriendschappen of misschien krijg je zelf een kind dat doof geboren wordt.’

Deze 10 gebaren zou iedereen moeten kennen

Om je gelijk op weg te helpen, hebben we 10 gebaren uit de Nederlandse gebarentaal verzameld die iedereen zou moeten kennen.

Voor je begint, is het volgens Salina goed om te weten dat het verder gaat dan alleen handgebaren: ‘Liplezen is een heel belangrijk onderdeel van gebarentaal, net als mimiek - dat versterkt elkaar. Mij wordt vaak gezegd dat ik heel goed articuleer - dat komt omdat ik van jongs af aan heb geleerd om echt duidelijk te articuleren. Zo kunnen mijn ouders makkelijker liplezen in combinatie met gebarentaal’, aldus Salina. Vergeet dus niet de woorden tijdens het gebaren duidelijk te articuleren, en zorg dat je mimiek past bij wat je wilt zeggen.

1. Kloppen op tafel voor eet smakelijk

'Kloppen op tafel om 'eet smakelijk' te zeggen doen wij ook altijd,' zegt Salina. Zoals in de video wordt uitgelegd, gaat dit gebaar verder dan alleen een handeling, maar zijn de trillingen ook voelbaar en is het onderdeel van de dovencultuur. De volgende keer dat je aan je maaltijd begint? Even op tafel kloppen.

2. Dankjewel

Plaats je vlakke hand voor je kin, en beweeg je hand naar voren.

3. Goedemiddag

Deze hak je in twee delen. Eerst steek je je duim op voor het gebaar 'goed'. Voor het gebaar voor 'middag' breng je je vuist - met je duim rustend op je wijsvinger - naar je kin, en draai het een kwartslag alsof je je kin op slot draait.

4. Koffie

Niet te missen in de Nederlandse cultuur, natuurlijk. Plaats je ene vuist, zoals te zien in de afbeelding, plat op je andere vuist, en draai met de bovenste vuist kleine rondjes. Koffie?

5. Hoe gaat het?

Houd beide handen plat met de palmen naar boven. Leg daarbij je rechtervingers op je linkervingers. Om het gebaar uit te voeren, klap je zacht met je rechtervingers tegen je linkervingers aan - houd je linkerhand daarbij stil.

6. Help(en)

Plaats je handen op elkaar, en knijp ze tegelijk tot een vuist - een beetje alsof je een koe melkt of een touw vastpakt.

7. Sorry / het spijt me

Oeps, geknoeid met de koffie? Maak een vuist, en leg deze tegen je borst (bij je hart). Draai vervolgens rondjes met je vuist tegen je borst.

8. Water

Voor als je dorst hebt. Breng je hand naast je gezicht, en laat je ringvinger naast je mondhoek rusten. Terwijl je 'water' uitspreekt wil je zacht met de vinger tegen je mondhoek en je hele hand wiebelen.

9. Kom mee

Deze ken je waarschijnlijk al, en gebruik je ook vaak als je je kind bij je wilt roepen. Maak een klein kommetje van je hand, en houd je hand op met de palm naar jezelf gericht. Beweeg je hand vervolgens rustig naar je toe.

10. Mooi

Iets of iemand complimenteren? Het gebaar dat vaak bekend staat als 'OK', betekent 'mooi' in de Nederlandse gebarentaal. Maak daarvoor een rondje met je wijsvinger en duim, terwijl je de rest van je vingers opsteekt.

Afbeeldingen van de gebaren zijn gemaakt met behulp van AI, waarbij gebruik gemaakt van bron: https://ow.gebarencentrum.nl/

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Onder de Cover is de podcast van Women's Health. Nieuwe afleveringen verschijnen op Spotify, Apple en via Podimo. Tip: zet je notificaties aan, en vergeet niet te abonneren!

Volg je Women's Health al op Google Discover?

Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.