Deze 5 genormaliseerde (en pijnlijke) menstruatieklachten kunnen wijzen op adenomyose

Pijn tijdens de menstruatie? ‘Het hoort erbij, neem maar een paracetamol’, wordt vaak gezegd. Maar (extreme) menstruatiepijn is niet normaal, en kan juist een teken zijn dat er meer aan de hand is: zoals adenomyose. 

Het is hoog tijd om de red flags van menstruatiepijn uit de doofpot te halen. 

Adenomyose: wat is het?

Vorige week schreven we over wat adenomyose precies is (en waarom het ‘het zusje van endometriose’ wordt genoemd). In het kort: bij adenomyose is er sprake van ingroei van baarmoederslijmvlies-achtig weefsel in de spier van de wand de baarmoeder. Dit zorgt voor veel pijn, vooral tijdens de menstruatie. 

Er wordt vermoed dat 10 tot 30 procent van de vrouwelijke wereldbevolking de aandoening heeft - dit is een schatting, omdat adenomyose erg moeilijk vast te stellen is, maar ook omdat symptomen vaak worden weggezet onder de noemer ‘menstruaties zijn nou eenmaal pijnlijk’, en omdat een derde van de vrouwen met adenomyose helemaal geen klachten ervaart. 

Déze pijnklachten kunnen wijzen op adenomyose

Wat anderen ook zeggen: (extreem) pijnlijke menstruaties - en soortgelijke klachten - horen niet genormaliseerd te worden. Ondanks dat klachten en intensiteit voor iedereen anders zijn, zetten we enkele symptomen - die je wellicht bekend in de oren klinken - van adenomyose op een rij. 

Let op! Herken jij bepaalde symptomen of maak jij je zorgen over je eigen situatie? Dat hoeft niet gelijk te betekenen dat je adenomyose hebt. Het is altijd verstandig om een (huis)arts in te schakelen. Je staat er niet alleen voor.

1.Hevig bloedverlies

Veel vrouwen met adenomyose ervaren veel en langdurig bloedverlies tijdens hun menstruatie, vaak met klonten en soms zelfs met bloedarmoede tot gevolg. Een teken van hevig bloedverlies is dat je vaak je maandverband/tampon moet verversen, en snel doorlekt.  

2. Tussentijds bloedverlies

Als je tussen je menstruaties door ook bloedverlies ervaart, kan dit o.a. een teken zijn van adenomyose. 

3. Langere menstruaties

In de meeste gevallen duurt een menstruatie gemiddeld tussen de 3 en 7 dagen, maar tussen de 2 en 10 dagen wordt het nog als ‘normaal’ gezien. Bij lange menstruaties heb je meer dan 8 dagen last van bloedverlies. 

4. Pijnlijke menstruatie

Pijnlijke krampen, een dof/zeurend gevoel in de onderbuik, en/of pijn die uitstraalt naar je rug, bovenbenen en heupen, kunnen wijzen op adenomyose. Wellicht heb je standaard pijnstilling nodig als je menstrueert, en moet je je soms zelfs ziekmelden. 

5. Pijn bij seks

Vooral bij diepe penetratie en/of bij een orgasme, maar ook tijdens en na de seks, kun je pijn ervaren door adenomyose. Pijn tijdens de seks wordt ook wel dyspareunie genoemd. 

En meer...

Maar daar blijft het niet bij. Enkele andere symptomen van adenomyose zijn: (chronisch) bekkenpijn, blaasproblemen, darmproblemen, vermoeidheid, vergrote baarmoeder en vruchtbaarheidsproblemen.

Medische vrouwenhaat: de (pijnlijk) harde cijfers

Het feit dat de pijnervaring van vrouwen vaak wordt genegeerd, werd in 2024 door het Women and Equalities Committee (WEC) in een rapport benoemd als medische vrouwenhaat. Bij medische vrouwenhaat (medical mysogyny) wordt de pijn van vrouwen die lijden aan slopende aandoeningen (zoals endometriose, adenomyose en hevige menstruatiebloedingen) routinematig genegeerd, en hun symptomen worden genormaliseerd. Deze pijn staat de carrière, opleiding, relaties en vruchtbaarheid van meisjes en vrouwen in de weg. 

Dit veroorzaakt medische vrouwenhaat

Deels is medische vrouwenhaat te verwijten aan het stigma rond gynaecologische aandoeningen, wat leidt tot een gebrek aan voorlichting, behandelingsmogelijkheden, specialisten en onderzoek. Maar het rapport benoemt ook het feit dat de gynaecologische zorg (denk aan screenings op baarmoederhalskanker, het plaatsen van spiraaltjes en hysteroscopieën) ontoereikend is:

Er is een 'duidelijk gebrek aan bewustzijn en begrip van de reproductieve gezondheid van vrouwen onder huisartsen', aldus het rapport. Het roept de gezondheidszorg op om 'met spoed' een trainingsprogramma te implementeren om de ervaring van vrouwen en meisjes met betrekking tot het verkrijgen van behandeling en diagnose te verbeteren. 

Tijd voor verandering

Tegen onze collega’s van Women’s Health UK zei commissievoorzitter en Labour-parlementslid Sarah Owen over het rapport: 'Het is onacceptabel dat, ondanks het wijdverbreide voorkomen van deze aandoeningen, er zo'n gebrek aan begrip en bewustzijn blijft bestaan.'

Owen roept op tot verandering en bewustzijn. 'Dit rapport moet als een waarschuwing dienen [...].' Daar kunnen wij ons alleen maar bij aansluiten.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok?

Bronnen: Women's Health UK, AmsterdamUMC, hevigbloedverlies, endometriose stichting