Gezondheid

Deze simpele 6 regels van een oncoloog verkleinen risico op kanker - en je wil vandaag nog beginnen

Praat mee!
Geschreven door

Getty Images

Getty Images

Ongeveer 1 op de 2 mensen krijgt de diagnose kanker in hun leven - miljoenen zullen een vriend, familielid, buur of collega bijstaan ​​tijdens dit proces. Hoewel geen enkele gewoonte het risico volledig kan wegnemen, kunnen bepaalde gewoontes wél helpen om risico’s te verkleinen.

Jaarlijks krijgen zo’n 135.000 mensen de diagnose kanker in Nederland, blijkt uit cijfers van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL). Maar ondanks de zorgwekkende cijfers is er toch reden tot hoop: dankzij vooruitgang op het gebied van preventie, diagnose en behandeling wordt de kans op overlijden door kanker steeds kleiner. 

In een interview met The Telegraph deelde oncoloog Robert Thomas de dagelijkse gewoonten die hij aanbeveelt om het risico op kanker te verlagen. Hier zijn zijn belangrijkste tips, met onderbouwing vanuit de wetenschap:

1. Zit je veel? Blijf tussendoor bewegen!

Uit een recent onderzoek onder meer dan 90.000 mensen in het Verenigd Koninkrijk bleek dat regelmatig langdurig stilzitten gepaard gaat met slechtere gezondheidsuitkomsten; elk extra uur dat je zit, onderuitzakt of ligt, geeft een 9% hoger risico om aan kanker te overlijden. Dit geldt vooral als je langer dan 30 minuten achter elkaar zit. 

‘Het goede nieuws is dat het onderbreken van de zittijd met iets eenvoudigs, zoals een korte wandeling, beschermend kan werken’, zegt Dr. Frederick Ho, hoofdauteur van het onderzoek aan de Universiteit van Glasgow.

Advies:

Wie één uur stilzitten verving door lichte fysieke activiteit, had volgens Thomas 12% lager risico op overlijden door kanker. ‘En je hoeft het niet allemaal in één keer te doen. Ik moedig mijn patiënten aan om een ​​rondje door het kantoor te lopen, een paar trappen op te lopen of gewoon een kop thee te zetten. Gebruik thuis de reclameblokken als teken om even te rekken en strekken, wat in huis te rommelen of een paar minuten de tuin in te gaan.’

2. Maak vezels de basis van je voedingspatroon

Vezels zijn goud op je bord. Uit een onderzoek uit 2023 onder meer dan 364.000 mensen bleek dat degenen die de meeste vezels aten, een 10% lager risico op kanker (in het algemeen) hadden dan degenen die de minste vezels aten. Dit verband was het sterkst bij bepaalde vormen van kanker, waaronder kanker aan de baarmoederhals, slokdarm, longen, blaas en nieren.

Het groeiende bewijs vanuit onderzoek rondom darmgezondheid en kankerpreventie is volgens Thomas het sterkst als het gaat om het eten van veel vezels: ‘Deze voeden nuttige darmbacteriën en worden consequent in verband gebracht met een lager risico op darmkanker.’ 

Advies:

Thomas adviseert om gefermenteerde producten zoals yoghurt met levende culturen en kefir in hun dieet op te nemen, naast volop vezelrijke basisvoedingsmiddelen. ‘Een voedingspatroon dat rijk is aan groenten, peulvruchten, volkorenproducten, noten en zaden blijft de basis voor een goede darmgezondheid, met als doel ten minste 30 gram vezels per dag.’

3. Eet minder bewerkt vlees

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) verhoogt het dagelijks eten van 50 gram bewerkt vlees - dat komt neer op ongeveer twee plakjes ham of bacon - het relatieve risico op darmkanker met 18%. 

‘Bewerkt vlees is door de WHO geclassificeerd als kankerverwekkend voor de mens (groep 1); dit betekent dat er sterk bewijs is dat het kanker veroorzaakt, met name darmkanker. Rood vlees is geclassificeerd als groep 2A, oftewel waarschijnlijk kankerverwekkend,’ legt Thomas uit.

Advies:

Dat betekent niet dat je het volledig uit je dieet moet schrappen. ‘Je kunt nog steeds van een barbecue genieten. Maar het is verstandig om bewerkt vlees te beperken, sterk verkoold vlees waar mogelijk te vermijden en vaker plantaardige maaltijden te eten.’

4. Bescherm je huid tegen uv-straling

Overmatige blootstelling aan uv-straling kan onze huid beschadigen en het DNA in onze cellen aantasten, waardoor het risico op huidkanker toeneemt. ‘Het verband tussen uv-straling en huidkanker is wetenschappelijk bewezen’, zegt Thomas. Volgens hem hoef je maar een paar keer in je leven (ernstige) zonverbranding met blaren te krijgen om het risico op melanoom te vergroten.

Advies:

‘Gebruik wanneer je buiten bent een breedspectrumzonnebrandcrème met een SPF van minstens 30, smeer je elke twee uur opnieuw in als je langere tijd buiten bent en zoek de schaduw op tijdens het heetste deel van de dag’, aldus Thomas.

5. Zorg goed voor je tanden en tandvlees

Het onderzoek naar het verband tussen mondgezondheid en kanker is nog volop in ontwikkeling, maar recente studies wijzen op een link tussen tandvleesaandoeningen, een slechte mondhygiëne en een verhoogd risico op diverse vormen van kanker, waaronder kanker in de mond, het spijsverteringskanaal en de alvleesklier.

Advies:

Thomas adviseert om regelmatig te poetsen, regelmatig naar de tandarts te gaan en elke dag te flossen; dit helpt om tandplak en bacteriën tussen de tanden te verwijderen en verkleint de kans op tandvleesaandoeningen. ‘Dit zijn eenvoudige gewoonten die goed zijn voor je algehele gezondheid – niet alleen voor je gebit,’ zegt hij.

‘Als je regelmatig mondwater gebruikt, raad ik mijn patiënten aan om voor een alcoholvrije variant te kiezen. Deze irriteert het mondweefsel minder snel en is mogelijk vriendelijker voor het microbioom in je mond dan alternatieven die alcohol bevatten.’

6. Zoek een vorm van lichaamsbeweging die je kunt volhouden

‘Een gezond gewicht, een goede stofwisseling en regelmatige lichaamsbeweging hangen allemaal samen met een lager risico op diverse soorten kanker,’ zegt Thomas. Je hoeft daarvoor niet altijd naar de sportschool. Wandelen, hardlopen, dansen, fietsen, tuinieren en actief naar je werk gaan tellen allemaal mee.

Advies:

De beste vorm van beweging is er een die je leuk genoeg vindt om consequent vol te houden – of dat nu een stevige dagelijkse wandeling is, een wekelijkse krachttraining of dansen in de keuken.

De algemene lessen om risico’s te verkleinen

Er bestaat helaas niet zoiets als een 'perfecte routine om kanker te voorkomen', en veranderingen in levensstijl kunnen de invloed van genetica, leeftijd of toeval niet volledig wegnemen. Maar vasthouden aan de basisprincipes van een gezonde levensstijl kan helpen het risico te verkleinen: 

  • Rook niet
  • Drink alcohol met mate (binnen de aanbevolen limieten)
  • Beweeg regelmatig
  • Eet veel vezelrijke plantaardige voeding
  • Beperk bewerkt vlees
  • Bescherm je huid tegen uv-straling
  • Zorg goed voor je algehele gezondheid

Het doel is niet om geobsedeerd te raken door de risico's. Het gaat erom een ​​aantal gezonde gewoonten zo eenvoudig en haalbaar te maken dat je ze op de lange termijn kunt volhouden.

Dit is een syndication van Women's Health UK.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Onder de Cover is de podcast van Women's Health. Nieuwe afleveringen verschijnen op Spotify, Apple en via Podimo. Tip: zet je notificaties aan, en vergeet niet te abonneren!

Volg je Women's Health al op Google Discover?

Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.