Deze nachtelijke gewoonte zou een belangrijke aanwijzing voor dementie kunnen zijn

Slaap is cruciaal. Met een goede nacht achter de rug hoef je je de volgende ochtend in ieder geval geen zorgen te maken over met welk been je uit bed bent gestapt. Je brein en lichaam hebben de kans gehad om te herstellen en de effecten daarvan merk je vaak meteen.

Maar wist je dat je nachtrust mogelijk ook iets kan zeggen over je gezondheid op de lange termijn? Recent onderzoek gepubliceerd in het tijdschrift Neurology legt een verband tussen overmatige slaperigheid overdag en een verhoogd risico op motorisch-cognitief risicosyndroom (MCR), een mogelijke voorloper van dementie. Dit is wat je daarover moet weten.

Wat kwam er uit het onderzoek?

Voor het onderzoek werden gegevens van 445 zelfstandig wonende volwassenen van 65 jaar en ouder geanalyseerd. De onderzoekers keken onder andere naar het risico op het zogenoemde motorisch-cognitief risicosyndroom (MCR).

MCR – wat houdt dit in?

MCR wordt gezien als een mogelijk voorstadium van dementie. Het kenmerkt zich door een combinatie van langzamer lopen en problemen met het geheugen of denkvermogen.

De onderzoekers keken daarnaast naar overmatige slaperigheid overdag, zoals in slaap vallen tijdens het eten of tijdens sociale activiteiten. Van de deelnemers met extreme slaperigheid overdag ontwikkelde 35 procent later MCR. Even ter vergelijking: bij deelnemers zonder overmatige slaperigheid overdag was dat slechts 6,7 procent.

Wat is het verband tussen slaap en dementie?

‘Er is een duidelijk verband vastgesteld tussen mensen met een verstoorde of ontoereikende slaap en dementie,’ zegt dr. W. Christopher Winter, neuroloog en slaapspecialist.

En dit is niet de eerste keer dat slaap in verband wordt gebracht met het risico op dementie. Uit een andere studie bleek bijvoorbeeld dat mensen met slaapapneu – een slaapstoornis waarbij je ademhaling tijdens het slapen regelmatig kort stopt – een grotere kans hebben om dementie te ontwikkelen.

‘De mechanismen die afvalstoffen uit de hersenen verwijderen, zijn veel actiever wanneer we slapen,’ stelt Winter. Een goede nachtrust geeft je hersenen dus de kans om processen uit te voeren die belangrijk zijn voor herstel. Bij regelmatig verstoorde of onvoldoende slaap kunnen die processen mogelijk worden beïnvloed.

Dan maar een siësta?

Volgens Winter kunnen dutjes helpen. ‘Elke vorm van slaap telt, al is slaap met een vast ritme veel efficiënter,’ zegt hij. Probeer dutjes daarom zoveel mogelijk op een vast moment in te plannen.

Toch is voldoende slaap geen garantie dat je dementie voorkomt. De exacte oorzaak van dementie is nog niet bekend en er bestaat geen manier om de ziekte volledig te voorkomen.

Wel zijn er verschillende factoren die samenhangen met een lager risico. Zo adviseert de Centers for Disease Control and Prevention (CDC) om voldoende te bewegen, je bloeddruk onder controle te houden, diabetes en gehoorverlies waar mogelijk te voorkomen of behandelen, niet te roken en alcoholgebruik te beperken.

Hoe slaap ik beter?

Wie wakker ligt van genoeg slaap krijgen, schiet daar natuurlijk ook weinig mee op. Een nachtelijke plafondienst kun je hopelijk voorkomen met deze tips van de National Institutes of Health (NIH):

• Probeer elke dag rond hetzelfde tijdstip op te staan en naar bed te gaan – ja, ook in het weekend.
• Probeer dagelijks te bewegen, maar liever niet vlak voor het slapengaan.
• Pak dagelijks minstens 30 minuten natuurlijk daglicht mee.
• Vermijd nicotine en cafeïne later op de dag.
• Doe je graag een siësta? Houd je dutjes dan bij voorkeur tot het midden van de dag.
• Vermijd alcohol en zware maaltijden vlak voor het slapengaan.
• Pak er voor het slapen liever een boek bij dan elektronische apparatuur.
• Houd je slaapkamer koel, donker en rustig.
• Lukt het na ongeveer twintig minuten nog niet om in slaap te vallen? Blijf jezelf dan niet dwingen. Sta even op en doe iets ontspannends totdat je weer moe wordt.

Werkt niets hiervan en blijf je problemen houden met slapen? Neem dan contact op met je huisarts. Die kan persoonlijk advies geven of je eventueel doorverwijzen naar een slaapspecialist.

Dit artikel is een syndication van Women’s Health US.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Onder de Cover is de podcast van Women's Health. Nieuwe afleveringen verschijnen op Spotify, Apple en via Podimo. Tip: zet je notificaties aan, en vergeet niet te abonneren!

Volg je Women's Health al op Google Discover?

Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.