Waarom je lichaam vaak te laat doorheeft dat je vol zit tijdens het snacken

Je pakt gedachteloos een zak chips tijdens een aflevering van je favoriete serie, gewoon even voor de smaak. En ineens is de zak leeg. Niet omdat je per se zoveel honger had, maar omdat chips een beetje het voedings-equivalent zijn van een glijbaan: eenmaal bezig ga je ongemerkt steeds verder.

Volgens onderzoeker Marlou Lasschuijt heeft dat minder te maken met ‘geen discipline’ dan veel mensen denken. Het zit ’m vooral in hoe chips zijn opgebouwd. Of beter gezegd, hoe makkelijk ze weg eten.

Over de expert

Dr. Marlou Lasschuijt is assistent-professor in sensoriek en eetgedrag. Ze onderzoekt hoe eigenschappen van voeding zoals textuur en eetsnelheid invloed hebben op hoeveel mensen eten en hoe verzadigd ze zich voelen.

Het verschil tussen een appel en chips

Een appel eten kost stiekem best wat moeite. Eerst moet je ’m wassen en daarna begint het eeuwige gevecht met het klokhuis. Je moet kauwen, happen nemen en ondertussen een beetje uitvogelen hoeveel appel er nog veilig rondom die pitten zit. Voor je lichaam is dat eigenlijk ideaal, want al die extra tijd geeft je hersenen de kans om te registreren dat er eten binnenkomt.

Chips verdwijnen bijna vanzelf

Bij chips werkt dat totaal anders. ‘Als je iets eet waar je niet op hoeft te kauwen en waar veel calorieën per gram in zitten, dan eet je per hap heel veel weg', legt Lasschuijt uit. En precies daar zit de valkuil. Chips bevatten relatief veel calorieën terwijl je ze supersnel eet. Tegen de tijd dat je lichaam denkt ‘hallo, we raken wel gevuld hier’ ben jij vaak al een halve zak verder.

Je lichaam loopt net een beetje achter

Dat volle gevoel ontstaat namelijk niet op hetzelfde moment dat jij een chip in je mond stopt. Tussen eten en verzadiging zit vertraging. Een soort slechte wifi-verbinding maar dan in snackvorm. Hoe sneller je eet, hoe groter die achterstand wordt. ‘Hoe langer je eten in je mond hebt en hoe meer je erop kauwt, hoe beter de signalen naar je hersenen gaan,’ legt Lasschuijt uit.

Dat is ook waarom je van drinkbare calorieën vaak minder vol zit. Een smoothie of frisdrank drink je makkelijk weg terwijl je lichaam minder goed registreert hoeveel je eigenlijk binnenkrijgt. ‘Tegen de tijd dat je de signalen krijgt met het is wel genoeg, ben je daar eigenlijk al voorbij.’ 

Het ligt niet aan wilskracht

En nee, dat betekent niet dat je ‘geen discipline' hebt als een zak paprika ribbelchips opvallend snel leeg raakt. In onderzoek van Marlou en haar team aten mensen automatisch minder wanneer voeding meer kauwwerk vroeg. Zonder dieetregels, zonder calorieën tellen en zonder dat ze het zelf echt doorhadden.

Dat maakt volgens haar ook duidelijk waarom alleen focussen op ‘eet minder’ vaak niet zo goed werkt. Ons eetgedrag wordt namelijk voor een groot deel gestuurd door dingen waar we amper bewust over nadenken. Textuur bijvoorbeeld, hoe snel iets eet of hoeveel calorieën erin zitten per hap - dat soort dingen.

De echte snack valkuil

Volgens Marlou wordt ultra bewerkt eten online vaak heel zwart wit besproken terwijl het ingewikkelder ligt dan dat. Niet ieder bewerkt product zorgt ervoor dat je overeet. Maar producten die je snel kunt eten én die veel calorieën bevatten maken het wel makkelijker om ongemerkt door te eten.

Dus nee, je hoeft echt niet dramatisch afscheid te nemen van je favoriete chips smaak. Maar misschien verklaart dit wel waarom ‘ik neem er maar een paar’ opvallend vaak eindigt met je hand onderin een lege zak.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief. Het nieuwste magazine in de brievenbus ontvangen? Word abonnee en ontvang altijd als eerste de nieuwste editie.