Waarom je van een borrelplank blijft eten hoewel je eigenlijk al genoeg hebt gehad

Je zit eigenlijk al vol. Echt vol. Toch hoor je jezelf ineens zeggen: 'Oh, doe nog maar één toastje.’ En daarna verdwijnen er ook nog wat nootjes richting je mond. Misschien toch nog even die olijven proberen. Of die truffelchips. Of wacht, wat ligt daar voor kaas?

Borrelplanken hebben namelijk een bijzonder talent: ze laten je dooreten terwijl je dacht dat je allang klaar was. En volgens onderzoeker Marlou Lasschuijt ligt dat niet aan een gebrek aan discipline. Je brein is simpelweg dol op afwisseling.

Over de expert

Dr. Marlou Lasschuijt is assistent professor in sensoriek en eetgedrag. Ze onderzoekt hoe eigenschappen van voeding zoals textuur, smaak en eetsnelheid invloed hebben op hoeveel mensen eten en hoe verzadigd ze zich voelen.

Je brein houdt van nieuwe smaken

Hoe lekker een pizza of pasta ook is, ergens tijdens slice nummer vier komt vaak het moment waarop het nét iets minder geweldig begint te smaken. Dat is geen toeval. ‘Op een gegeven moment ben je een bepaalde smaak zat,’ vertelt Lasschuijt, 'Het is eigenlijk een slim biologisch mechanisme.' Je lichaam zorgt er op die manier voor dat je vanzelf stopt met eten. 

Maar daar komt de borrelplank om de hoek kijken. Want zodra er ineens een compleet andere smaak verschijnt begint de interesse van je brein gewoon weer opnieuw.

De borrelplank-truc waar je brein voor valt

Dat verklaart ook waarom shared dining of tapas vaak voelt alsof je bodemloos kunt blijven eten. Eerst iets zouts. Dan iets romigs. Daarna iets knapperigs. Vervolgens ineens iets zoets. Je lichaam raakt daardoor minder snel ‘uitgekeken’ op wat je eet. 

Kaasje hier, toastje daar

‘Een borrelplank is heel gevaarlijk want je kan steeds wisselen van smaak en textuur,’ legt Lasschuijt uit. En precies dat wisselen houdt je eetlust volgens Lasschuijt actief. Terwijl je bij één grote maaltijd vaak sneller verzadigd raakt omdat de smaak steeds hetzelfde blijft.

Waarom je toch ineens weer trek krijgt

Dat mechanisme heet sensorische verzadiging. Klinkt ingewikkeld maar eigenlijk betekent het gewoon dat je hersenen sneller afhaken bij steeds dezelfde smaak. Dus nee, het is niet gek dat je na een pasta denkt dat je écht niks meer op kunt en vijf minuten later alsnog richting het dessert menu kijkt alsof je net ontwaakt uit een winterslaap. 

De dessert maag

‘De smaak en eigenschappen van dessert zijn heel anders, dus daar heb je dan wel weer zin in.’ Volgens Lasschuijt was dat vroeger trouwens juist handig. Toen voedsel minder vanzelfsprekend was, zorgde die behoefte aan variatie ervoor dat mensen verschillende voedingsstoffen binnenkregen.

De gezelligste snack valkuil die er is

Bij borrelplanken komt eigenlijk alles samen waar je brein enthousiast van wordt: veel verschillende smaken, texturen en kleine hapjes die je gedachteloos blijft pakken. Voor je gevoel eet je misschien ‘maar een beetje’ maar ondertussen verdwijnen er ongemerkt flink wat toastjes, kaasblokjes en handjes nootjes richting je bord.

Bewust genieten

Volgens Lasschuijt helpt het al om je daar iets bewuster van te maken. Niet door jezelf alles te verbieden, maar simpelweg door af en toe even pauze te nemen voordat je automatisch weer iets nieuws pakt. Dus mocht je jezelf de volgende keer betrappen op het feit dat je eigenlijk vol zit terwijl je tóch nog naar die manchego reikt, je bent zeker niet de enige.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Wil je bijdragen aan ons onderzoek naar eetgedrag, lichaamsbeeld en mentale gezondheid? Hier vind je de enquête!

Volg je Women's Health al op Google Discover? 

Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.