Dit is wat er in je menopauze-brein gebeurt bij 'brain fog'
Getty Images
Sleutels kwijt, afslag gemist, en je banaan aan de oplader proberen te leggen terwijl je een hap neemt van je telefoon... brain fog is een vermoeiende en frustrerende bijwerking van de overgang. Gelukkig besteden onderzoekers steeds meer aandacht aan brain fog (hersenmist) die in de menopauze kan ontstaan. Want wat gebeurt er toch in je bovenkamer? En (hoe) kunnen we het bestrijden?
Een nieuwe wetenschappelijke studie analyseerde structurele veranderingen in de hersenen tijdens de menopauze die kunnen bijdragen aan concentratieproblemen, vergeetachtigheid en een mentaal lusteloos gevoel; allemaal kenmerken van brain fog. De studie gaat bovendien dieper in op de oorzaken van deze hersenmist, en zou uiteindelijk de weg kunnen vrijmaken voor nieuwe behandelingen. Kijk, daar worden we blij van.
Dit is wat de onderzoekers hebben ontdekt, plus wat gynaecologen willen dat je in gedachten houdt.
Wat heeft de studie opgeleverd?
Voor de studie hebben onderzoekers bestaande wetenschappelijke literatuur bestudeerd om de veranderingen die tijdens de menopauze in de hersenen plaatsvinden, in kaart te brengen. Het blijkt dat er een aantal factoren zijn die hersenmist creëren. We leggen je uit hoe dat zit:
Geheugen wie?
Een van de factoren is dat het volume van grey matter (de buitenste laag van de hersenen) afneemt in gebieden zoals de frontale en temporale cortex en de hippocampus - en deze spelen allemaal een belangrijke rol bij geheugen en besluitvorming. Dit hangt samen met een afname van bepaalde typen geheugen. Maar het is niet allemaal slecht. De onderzoekers ontdekten dat het volume van grey matter zich na de menopauze - in ieder geval gedeeltelijk - kan herstellen, wat suggereert dat de hersenen zich mogelijk leren aanpassen.
Stemmingswisselingen
Tijdens de menopauze zien onderzoekers ook meer heldere vlekken op hersenscans, bekend als witte stof hyperintensiteiten (WMH’s). Deze laesies worden in verband gebracht met een hoger risico op neurologische symptomen zoals cognitieve achteruitgang en stemmingswisselingen. Dit komt vaker voor bij mensen die een vroege menopauze hebben of vaak last hebben van opvliegers.
Ook lijkt het erop dat de hersenen een hogere dichtheid aan oestrogeenreceptoren hebben (wat in verband is gebracht met geheugenproblemen) tijdens de menopauze. Dit komt waarschijnlijk doordat de hersenen proberen te compenseren voor de dalende hormoonspiegels.
Waarom kan de menopauze de hersenstructuur veranderen?
De studie legde niet uit waaróm al deze veranderingen plaatsvinden. In plaats daarvan probeerde men precies te beschrijven wat er in de hersenen gebeurt tijdens de menopauze, om te verklaren waarom sommige vrouwen last hebben van brain fog. Maar de oorzaak van al deze veranderingen is waarschijnlijk de daling van oestrogeen die van nature optreedt tijdens de menopauze, aldus Fatima Naqvi, arts en gynaecoloog. ‘Als je eierstokken minder oestrogeen aanmaken, gaan je hersenen zich op een bepaalde manier herstructureren’, zegt ze. ‘Je hersenen bepalen wat waarheen gaat en hoe ze zich aanpassen met minder oestrogeen.’
Maar er zijn waarschijnlijk meer dingen dan alleen veranderingen in de hersenen die leiden tot brain fog tijdens de menopauze, zegt Jennifer Wu, arts en gynaecoloog. ‘Dit is niet alleen een verandering in hormonen of bloeddoorstroming’, zegt ze. ‘Vrouwen slapen vaak minder goed, en slaapgebrek is slechts één ding dat hersenmist kan veroorzaken.’ De menopauze is ook vaak een stressvolle periode, waardoor het begrijpelijk is dat vrouwen moeite hebben met concentreren, zegt ze.
Hoe brain fog te voorkomen en te behandelen
De auteurs van het onderzoek hopen dat hun werk zal bijdragen aan effectieve therapieën voor de cognitieve problemen die met de menopauze gepaard kunnen gaan. Maar in de tussentijd zijn er een paar dingen die je kunt doen om jezelf voor te bereiden op meer mentale helderheid. Dr. Naqvi raadt aan om ‘hersenvoedsel’ te eten, zoals voedsel rijk aan omega-3-vetzuren (denk aan: vette vis, walnoten). ‘Dat kan je hersenen helpen voorbereiden op de overgang’, zegt ze. Regelmatig sporten en een gebalanceerd dieet kunnen ook helpen.
Praten met uw zorgverlener over hormoontherapie - die het oestrogeen vervangt dat je lichaam niet meer aanmaakt - kan ook nuttig zijn wanneer je er vroeg in de menopauze mee begint, zegt dr. Naqvi. Maar dr. Wu waarschuwt ervoor om hormoontherapie niet als een magische oplossing te zien. ‘Hormoontherapie kan helpen tegen brain fog, maar het is geen wondermiddel’, zegt ze. ‘Sommige patiënten zeggen dat ze het gevoel hebben dat ze beter kunnen nadenken en slapen na inname, terwijl anderen zeggen dat ze hetzelfde voelen, qua geheugen.’
Wees voorzichtig met supplementen die beloven te helpen tegen hersenmist, waarschuwt dr. Naqvi bovendien. ‘Het is een zeer ongereguleerde sector’, zegt ze. ‘Het beste is om met je arts te praten.’
Dit is een syndication van Women's Health US.