Dit kan afslankmedicatie met het risico op een hartaanval en beroerte doen

Er is veel om GLP-1-medicijnen te doen. Waar ze goed kunnen werken voor diabetes en overgewicht, worden ze ook vaak als methode ingezet om in rap tempo kilo’s kwijt te raken. Naast dat de risico’s regelmatig aan het licht worden gebracht (zo linkt recent onderzoek het aan zeldzame blindheid en kan het ook met haaruitval gepaard gaan), kunnen zulke middelen ook invloed hebben op het risico op een hartaanval of beroerte. 

Nieuw onderzoek stelt namelijk dat deze medicijnen voordelen kunnen hebben voor je hart en bloedvaten, maar dat ermee stoppen die voordelen ook weer ondermijnt. En alhoewel de studie ook wat kanttekeningen kent (daarover later meer), laat het in ieder geval zien dat er nog veel is wat we over afslankmiddelen nog moeten ontdekken. 

Zo werken afslankmiddelen 

Waar GLP-1-medicijnen als semaglutide (Ozempic en Wegovy) en tirzepatide (Mounjaro en Zepbound) oorspronkelijk bedoeld is voor de behandeling van diabetes, worden ze tegenwoordig steeds vaker ingezet om kilo’s kwijt te raken. 

De medicijnen bootsen een hormoon na dat jouw lijf van nature aanmaakt na het eten. Het gevolg: je houdt een langer vol gevoel vast en ervaart minder trek. Dat zorgt er vervolgens weer voor dat je er minder snel een snackje bij pakt. Daarnaast helpt dit hormoon ook je bloedsuikerspiegel te reguleren. 

De risico’s van GLP-1-medicatie

Bij mensen met obesitas kunnen zulke medicijnen net dat zetje in de rug geven om wat kilo’s af te vallen. Maar, aan de middelen zitten flink wat haken en ogen. Zo slaat de medicatie bij lang niet iedereen even goed aan (de een ziet meer resultaat dan de ander), en kan het gebruik mogelijk ook ernstige gevolgen hebben (zoals minder kunnen zien). 

Ook wanneer je ermee stopt, kan je lijf dit gaan merken. Je honger kan weer terugkomen, de kilo’s kunnen er weer aankomen en ook je bloedsuiker kan veranderen. Zo verdwijnen die resultaten weer als sneeuw voor de zon. 

Afslankmiddelen voor je hart en bloedvaten

Toch komen afslankmiddelen niet alleen maar slecht in het nieuws. Zo meldde BNR in maart dit jaar dat Brits onderzoek dat zulke middelen kunnen helpen met het voorkomen van dodelijke complicaties bij mensen die een hartaanval hebben gehad. En ook Cardiologie Centra Nederland schreef eerder al dat het afslankmiddel semaglitude het hart- en vaatrisico bij mensen met diabetes kan verlagen. 

Het onderzoek

Daar sluit het recente onderzoek op aan. De onderzoekers namen 333.687 Amerikaanse veteranen met diabetes type 2 onder de loep, en keken daarbij naar het risico op ernstige gebeurtenissen als een hartaanval, beroerte en overlijden. Van de deelnemers was bij 132.551 GLP-1-medicatie voorgeschreven (bij de rest was dit een andere vorm van diabetesmedicatie). Die twee werden naast elkaar gelegd. 

Drie jaar lang hielden de onderzoekers de deelnemers nauw in de gaten. Daarbij checkten ze de status van de GLP-1-behandeling iedere zes maanden. Tijdens het onderzoek stopte 26 procent van de GLP-1-gebruikers volledig met de medicatie. 23 procent nam gedurende de periode een pauze van de behandeling van tenminste zes maanden (zij startten uiteindelijk wel weer opnieuw).

Aan één stuk door aan de GLP-1

De deelnemers die GLP-1 gebruikten, hadden een duidelijke voorsprong ten opzichte van de deelnemers die aan de sulfonylureumderivaten (andere diabetesmedicatie) zaten. Zo liepen zij 18 procent minder risico op een hartaanval, beroerte of overlijden. 

Daarbij gold: hoe korter de periode dat de deelnemers het middel gebruikten, hoe kleiner het voordeel. Stopten de GLP-1-deelnemers na 2 of 2,5 jaar voor de rest van het onderzoek, dan liepen zij 7 procent (2 jaar) en 15 procent (2,5 jaar) minder risico. 

Degenen die na 18 maanden al stopten, plukten er niet de vruchten van. Vergeleken met de deelnemers die in plaats van GLP-1 medicatie sulfonylureumderivaten (ja, lang en moeilijk woord…) gebruikten, lieten de GLP-1-deelnemers geen lager risico zien.

Wil je graag gezond en verantwoord afvallen? Hier leggen experts uit hoe je dat doet.

Pauzes gooiden roet in het eten

De onderzoekers zagen nog meer. Bij de GLP-1-deelnemers die de behandeling tijdens het onderzoek even staakten en er daarna weer mee doorgingen, nam het risico gemiddeld genomen 12 procent af (terwijl dit risico bij behandelingen zonder pauzes dus 18 procent lager lag). 

Zelfs wanneer iemand maar zes maanden stopte, maakte dit verschil. De deelnemers die zo’n pauze inlasten, liepen 4 tot 8 procent meer risico dan degenen zonder pauzes. 

Dat verschil werd nog groter toen een GLP-behandeling een jaar lang werd stopgezet. In vergelijking tot de deelnemers die aan één stuk door medicatie gebruikten, lieten de deelnemers die een jaar lang stopten een hoger risico van 14 procent zien. Een stop van twee jaar ging samen met 22 procent meer. 

Een grote ‘maar’

Volgens het onderzoek zou het idee dat GLP-medicatie het risico op aandoeningen als een hartaanval of beroerte laat afnemen, behoorlijk wordt gestuurd door het wel of niet nemen van pauzes. 

En alhoewel de resultaten onze interesse hebben gewekt, zit er ook een flinke kanttekening aan de studie: het werd gedaan onder Amerikaanse veteranen, en dat zijn in verhouding een stuk meer mannen dan vrouwen. Daarbij nog een grote ‘maar’. Afgelopen zomer meldde de Hartstichting dat er in sommige afslankmiddelen juist gevaarlijke stoffen zitten.

Eén ding wordt in ieder geval duidelijk: er is nog veel meer onderzoek nodig om eenduidige antwoorden te kunnen geven. Wees tot die tijd vooral voorzichtig met afslankmiddelen; het vraagt om goede begeleiding en is voor lang niet iedereen weggelegd. Om te weten wat voor jou werkt, wil je dat altijd met de (huis)arts bespreken.

Bron: ScienceDaily

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Onder de Cover is de podcast van Women's Health. Nieuwe afleveringen verschijnen op Spotify, Apple en via Podimo. Tip: zet je notificaties aan, en vergeet niet te abonneren!

Volg je Women's Health al op Google Discover?

Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.