Je cholesterol verlagen met een low-carb dieet? Dat werkt niet voor iedereen

Een te hoog (LDL-)cholesterolgehalte brengt risico’s met zich mee. Om af te vallen kiezen mensen vaak voor een koolhydraatarm dieet. Maar wat als het je cholesterol, juist in de poging het te verlagen, per ongeluk verhoogt?

Je leefstijl hangt nauw samen met je cholesterolniveau. Ben je bijvoorbeeld te zwaar, dan stijgt meestal je cholesterol. In de hoop dat ook het cholesterolgehalte daalt, kiezen veel mensen om koolhydraten (veelal) uit hun dieet te schrappen, maar volgens nieuw onderzoek kan je cholesterol juist stijgen met dit dieet - en dat heeft te maken met vet als koolhydraat-vervanger.

Zelfde dieet, ander resultaat

Wanneer koolhydraten wegvallen, worden calorieën (energie) vaak opgevuld met vetten – het keto-dieet als uiterste hiervan. Een nieuwe studie van the American Society for Nutrition vond uit dat er genetische verschillen zijn in de reacties op vetten uit je dieet. Zo kan bij de één het cholesterol dalen, maar bij de ander flink stijgen.

De wetenschappers baseerden hun onderzoek op de eerdere DIETFITS-studie. Daar werden 600 mensen voor een jaar gevolgd om te zien of een dieet laag in koolhydraten, of laag in vet, het beste was voor gewichtsverlies. Uitslag: geen winnaar.

Dat afvallen meestal je cholesterol verlaagt, is bekend. Dat low carb daarbij kan helpen, weten we ook. Maar wat de precieze invloed van een low carb-dieet op je cholesterol is, weten we niet echt. Daarvoor onderzochten ze duizenden genetische variaties van 431 DIETFITS-deelnemers.

Genetische verschillen

Zij zagen bij de mensen die weinig koolhydraten aten dat er verschillen waren in het cholesterolgehalte. Mensen met een genetische aanleg voor een hogere LDL-cholesterol, hadden meer kans op een stijgend LDL-cholesterol. Iets dat sterk in verband staat met hart- en vaatziekten.

De stijging kwam vooral door het type vet dat gegeten werd: verzadigde vetten. Deze soort staat in verband met een hoger LDL-cholesterol. De onderzoeksresultaten bevestigde nog even dat het echt de vetten waren: de deelnemers met een low fat-dieet vertoonden deze verschillende patronen niet.

Eet de juiste vetten

De onderzoekers willen benadrukken dat één dieet verschillende effecten kan hebben op verschillende personen - het werkt dus niet voor iedereen hetzelfde. Door een verschil in genetische aanleg kan de oplossing waar iedereen bij zweert jou juist in de problemen helpen.

Uiteindelijk blijft het in principe bij hetzelfde gezondheidsadvies, volgens het Voedingscentrum: ‘Houd verzadigde vetten zo laag mogelijk, met een maximum van 10 procent van je dagelijkse calorie-inname.’

Verzadigd vet zit vooral in:

• Fastfood, snacks
• Gefrituurde voeding
• Roomboter
• Vet vlees
• Volle zuivel
• Kokosolie en palmolie

Zoals je ziet, ook producten die prima passen binnen een gebalanceerd dieet. Je hoeft verzadigde vetten dan ook niet compleet te vermijden. Houd het beperkt.

Overigens is vetten in het algemeen vermijden niet de oplossing. Die zijn namelijk heel goed voor je. De Hartstichting vult aan: ‘Vervang verzadigde vetten zoveel mogelijk door onverzadigde vetten.’

Onbezadigde vetten kun je vinden in:

• Vette vis (zalm, haring, forel, sardientjes)
• Plantaardige oliën (zonnebloem-, zaad-, olijf-)
• Pitten, noten en pinda’s (ook notenboters en pindakaas)
• Eieren
• Avocado
• Olijven

Koolhydraten zijn juist een belangrijke energiebron

Op sociale media worden koolhydraten vaak neergezet als dikmakers en duiken termen als 'goede' en 'slechte' koolhydraten overal op - daar schreven we onlangs nog over. ‘De ene groep producten levert naast koolhydraten ook belangrijke voedingsstoffen zoals vezels, vitamines en mineralen, terwijl de andere vooral veel suiker en calorieën bevat en weinig nuttige voedingsstoffen', legde het Voedingscentrum aan ons uit.  

Door de populariteit van koolhydraatarme diëten hebben producten als brood, pasta en aardappelen volgens het Voedingscentrum soms een twijfelachtige reputatie gekregen - en onterecht. Koolhydraten zijn dan ook een hele belangrijke bron van energie voor ons lijf - ook als je wilt afvallen. ‘Aardappelen, volkorenbrood en volkorenpasta passen juist prima binnen een gezond voedingspatroon en staan gewoon in de Schijf van Vijf. Ze leveren energie én belangrijke voedingsstoffen.'

Sterker nog, sommige koolhydraten dragen juist bij aan afvallen - en dat geldt vooral voor volkoren granen.

>> Meer weten over het belang van koolhydraten? Ontdek het hier.

Oftewel: balans is het belangrijkst

Uiteindelijk is een koolhydraatarm dieet dus niet automatisch beter voor je cholesterol. Of je voor afvallen juist een koolhydraat-arm of vetarm dieet moet volgen, verschilt per persoon - zeker omdat de effecten van koolhydraten vervangen door veel verzadigd vet je LDL-cholesterol juist kan laten stijgen. Ook je genen spelen daarbij een rol.

Kijk vooral naar je totale voedingspatroon, en wees je bewust van waarmee je koolhydraten vervangt. Vervang verzadigd vet zo veel mogeiljk door onverzadigde vetten, en weet dat vezelrijke koolhydraten prima onderdeel kunnen zijn van een gezond dieet. Bij twijfel over wat voor jóú werkt, is het altijd slim om hulp te vragen bij een diëtist.

Bron: ScienceDaily.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Onder de Cover is de podcast van Women's Health. Nieuwe afleveringen verschijnen op Spotify, Apple en via Podimo. Tip: zet je notificaties aan, en vergeet niet te abonneren!

Volg je Women's Health al op Google Discover?

Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.