Afvallen en je spieren behouden zonder te sporten? Wetenschappers ontwikkelen nieuwe pil die dat zou kunnen waarmaken

Sporten is hartstikke gezond, maar het kost wel tijd. Als er dus een pil zou zijn waarmee je het positieve effect van dat rondje hardlopen of crossfitten in één klap kunt binnenhalen, dan klinkt dat misschien best aantrekkelijk…

En dat lijkt misschien wel werkelijkheid te worden. Wetenschappers zijn namelijk druk bezig met de ontwikkeling van een pil die je zou helpen afvallen, zónder dat je daarbij spiermassa verliest, en hebben inmiddels de eerste testen op mensen afgerond. Nog geen reden om je sportschoolabonnement op te zeggen, maar zeker wel interessant.

Afvallen door middel van een pil

Hierbij gaat het om het medicijn genaamd ENV-308. De bedoeling van dit medicijn is dat deze het effect van een bepaald molecuul (Lac-Phe om precies te zijn), dat je lichaam aanmaakt wanneer je intensief beweegt en nadat je hebt gegeten, imiteert.

Over de eerste resultaten is men erg enthousiast, vooral omdat de makers hopen dat het middel mensen op den duur kan helpen met het behouden van een gezond gewicht - zonder dat zij spiermassa verliezen. Ja, dat klinkt verdacht veel als afslankmedicatie (GLP-1). Alleen staat ENV-308 écht nog in de startblokken. En of het middel mensen ook daadwerkelijk helpt bij het afvallen, is nog niet duidelijk.

Dus: wat zegt de wetenschap tot nu toe over deze ‘sportpil’?

Zo werkt de ENV-308-pil

Allereerst even goed om op een rijtje te krijgen wat deze pil precies doet. Zoals hierboven al benoemd is het de bedoeling dat de pil het effect van het molecuul Lac-Phe nabootst. Lac-Phe wordt in verband gebracht met het remmen van de eetlust. Toch doet het molecuul in zijn natuurlijke vorm niet veel voor afvallen of het behouden van een gezond gewicht, omdat het te snel wordt afgebroken door je lijf. En dat is dus waar ENV-308 om de hoek komt kijken. 

Deze ‘sportpil’ is ontworpen om een aantal van die effecten als het ware na te maken - en dat met één middel dat je dagelijks inneemt. Wel is het belangrijk om te benoemen dat het niet álle effecten van beweging nabootst. Het gaat slechts om één proces dat aan lichaamsbeweging wordt gelinkt. 

Wat is er tot nu toe uit onderzoek gebleken?

Dit effect wordt nu dus volop getest. De onderzoekers hebben nu de resultaten van de klinische fase 1-studie binnen. Daarbij werden 88 gezonde volwassenen onder de loep genomen. Het doel was hierbij niet om te achterhalen of ENV-308 mensen helpt bij het afvallen, maar juist vooral om te kijken hoe veilig en verdraagbaar het middel was.

De deelnemers konden het middel ‘goed’ verdragen - het bedrijf bestempelden het zelfs als ‘uitzonderlijk’ veilig voor de darmen en maag. Dat valt op omdat misselijkheid, overgeven en maag-darm-klachten bij afslankmedicijnen kunnen voorkomen. Geen van de deelnemers kreeg last van ernstige bijwerkingen. En ook stopte niemand tijdens de studie met het innemen van het middel. 

De onderzoekers keken bovendien ook naar het effect van ENV-308 op leptine; een hormoon dat door vetcellen wordt afgegeven en van belang is voor het regelen van je eetlust. Bij mensen bij obesitas zijn de leptine-levels vaak chronisch hoger. Uit de studie bleek dat de hoeveelheid leptine in het lichaam afnam. 

Loop nog niet te hard van stapel

Al zijn deze resultaten mega interessant en kan het medicijn in de toekomst misschien helpen bij het afvallen en behouden van spiermassa, we moeten toch vooral niet te hard van stapel lopen. De studie toont namelijk niet aan dat ENV-308 voor gewichtsverlies zorgt of leptine-levels verbetert. Dat is iets te voorbarig. 

ENV-308 versus GLP-1-medicijnen

Dan nog even over de vergelijking tussen deze nieuwe ‘sportpil’ en de afslankmedicijnen. Ze lijken op het eerste oog op elkaar, in werkelijkheid verschillen ze aardig. Ze leggen namelijk behoorlijk verschillende biologische routes af. Dat zit zo. 

‘GLP-1-geneesmiddelen, zoals semaglutide en tirzepatide, werken in op de incretineroutes die je eetlust, de bloedsuikerspiegel en spijsvertering reguleren”, legt klinisch apotheker gespecialiseerd in gewichtsbeheersing Christine Bonarrigo uit. Volgens endocrinoloog dr. Paul Sack is het proces waar ENV-308 zich op richt dan dat van GLP-1-middelen.

Daarbij liggen ze ook qua bewijs niet op één lijn. Van ENV-308 weten we alleen dat het binnen dierstudies voor gewichtsverlies en het behoud van spiermassa zorgt. Het is fijn om te weten dat het middel (op basis van de eerste klinische studie) veilig lijkt te zijn, maar we kunnen nog niet zeggen hoe ENVA-308 zich tot bestaande afslankmiddelen verhoudt. 

Kan ENV-308 helpen bij afvallen, zonder dat je spieren verliest?

Conclusie: het is mogelijk dat dit middel aan afvallen en spiermassa kan bijdragen, maar hard bewijs blijft nog uit. 

ENV-308 wordt voornamelijk ontwikkeld voor mensen met obesitas. Volgens dr. Mir Ali, medisch directeur van het MemorialCare Surgical Weight Loss Center in Californië, kan het een goeie zijn voor mensen die veel willen afvallen, maar zich zorgen maken over het verliezen van spieren of bijwerkingen. Het klinkt misschien als een grote concurrent voor de GLP-medicijnen, maar dat hoeft niet zo te zijn. ‘Het is eerder bedoeld als aanvulling of als hulpmiddel om na het afvallen een gezond gewicht te behouden’, aldus dr. Ali. 

Hoe ENV-308 daadwerkelijk uitpakt bij mensen met obesitas en wat het doet in verhouding tot andere behandelingen, zal verder onderzoek moeten uitwijzen. Voorlopig zal dit middel in ieder geval nog niet in de schappen of op recept beschikbaar zijn, ‘dat kan nog jaren duren’, zegt dr. Ali. Je sportschoenen hoef je dus niet achterin je kast op te bergen. Bovendien gaan de voordelen van sporten veel verder dan afvallen - lichamelijk, maar ook mentaal. En daar kan geen wonderpil tegenop. 

Dit is een syndication van Women’s Health UK. 

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Onder de Cover is de podcast van Women's Health. Nieuwe afleveringen verschijnen op Spotify, Apple en via Podimo. Tip: zet je notificaties aan, en vergeet niet te abonneren!

Volg je Women's Health al op Google Discover?

Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.