Een stapje te ver: deze risico’s zitten er aan gezondheidstrackers

Gezondheidstrackers kunnen op individueel niveau een hoop doen. Het geeft je inzichten in je slaap, beweging en je seksleven (handig als je in een dipje zit). Bovendien helpt het ook de kennis rondom vrouwengezondheid vooruit. Kortom: ze zijn er niet voor niets, en kunnen wel degelijk voordelen met zich meebrengen. 

Toch zitten er ook wat haken en ogen aan. Experts vertellen je wanneer het tracken van je gezondheid risico’s met zich meebrengt. Want al is het fijn om op ieder gewild moment je hartslag erbij te pakken, aan zo'n cijferverzameling zit ook een flinke kanttekening.

Obsessie met perfectie

Allereerst benoemt Sarkis het gevaar van dwangmatig gedrag rondom welzijn. ‘Het is een dunne lijn. Aan de ene kant zorgt het voor empowerment en motivatie, maar aan de andere kant kan het er ook toe leiden dat je je slecht over jezelf voelt. Of dat je geobsedeerd raakt door het idee van “perfect zijn” of “binnen de norm vallen”.’

Lees hier vooral ook welke nieuwe gezondheidstrackers er op de markt zijn gekomen.

Self-fulfilling prophecy

Die technologie kan er volgens haar ook voor zorgen dat we onze eigen intuïtie kwijtraken. Voor de slaaptrackers was je je na een slechte nacht niet eens bewust van die gebrekkige slaap. Maar nu zo’n tracker je kan vertellen dat je nachtrust niet al te best was, ben je sneller geneigd om je dag hierdoor te laten beïnvloeden. 

Het is eigenlijk een soort self-fulfilling prophecy. Zeker als de gegevens niet bepaald accuraat zijn, voegt Wexler toe. Als een apparaat je vertelt dat je gestrest bent en dit eigenlijk niet waar is, kan dat juist voor stress zorgen. En dat is nou precies wat je níét wilt.

Waar gaat die data heen?

Naast de psychologische risico’s moeten we de issues met privacy ook vooral niet vergeten. Want al die data verdwijnt niet zomaar als sneeuw voor de zon, maar wordt ergens opgeslagen.

‘Mensen denken dat dit soort apparaten strenger worden bewaakt als het om de bescherming van data gaat, maar dat is niet per definitie zo’, zegt Wexler. Het is goed om te weten dat niet alle bedrijven op dezelfde manier met de data omgaan - de ene zet meer in op privacy dan de andere. Daarom is het belangrijk om goed uit te zoeken waar je je gadget vandaan haalt. ‘Dit soort platformen genereren vaak heel gedetailleerde gedrags- en gezondheidsprofielen die kunnen worden gecombineerd met andere datasets’, voegt Sifaoui toe. ‘Die informatie kan vervolgens gedeeld worden met onder andere adverteerders en bureaus.'

Bovendien kunnen de gegevens door bedrijven ook verder worden ingezet, bijvoorbeeld als het om sollicitaties of verzekeringen gaat. ‘Dit soort trackers verzamelen beetje bij beetje verschillende soorten data. Die kunnen weer worden samengevoegd om een beeld te schetsen van iemands algemene gezondheid.’

Wat kun je doen?

Dat klinkt allemaal best angstaanjagend. Toch is het niet zo dat je je trackers allemaal meteen de deur uit moet gooien. Wexler raadt in ieder geval aan om het privacybeleid door te lezen en dan met name het gedeelte over het verzamelen van data goed uit te pluizen. 

Heb je geen zin (of geen tijd, dat snappen we) om hier helemaal doorheen te gaan, dan benadrukt ze vooral het belang van secties waarin over het delen van data en de verzameling wordt uitgeweid. ‘Welke data verzamelt het bedrijf, met wie wordt deze data gedeeld en kun je die data ook weer verwijderen als je het product niet meer gebruikt?’ Sifaoui vult aan dat het ook verstandig is om te kijken of je bepaalde opties voor het delen van data uit kunt klikken. 

Zo ga je slim met trackers om

Als het om het gebruik van zo’n tracker gaat, zijn er overigens nog andere tips die de experts aan je meegeven. Je hoeft er namelijk zeker niet van af te zien, maar moet net even weten hoe je er slim mee omgaat.

• Overweeg om tijdelijk te tracken. Je hoeft het niet permanent vol te houden. Soms kan het tracken van bepaalde gezondheidstrends even goed helpen, maar dat hoeft niet eeuwig te duren.
• Ga niet tracken om jezelf te beoordelen, maar om jezelf te begrijpen. Dit kan best lastig zijn, geeft Sarkis toe. Maar onthoud: het gaat om het verzamelen van informatie, niet om het meten van je eigenwaarde of succes.
• Bepaal wat jij graag wil meten. Sarkis raadt aan om voor het tracken van je slaap te kiezen. Voeg er in ieder geval niet elke week één aan toe, maar houd het bij één of twee. 
• Stel grenzen. Bepaal goed voor jezelf wanneer je je data wél checkt, en vooral ook wanneer niet. 
• Luister naar je eigen intuïtie. Dat onderbuikgevoel is er niet voor niets. Een slechte nacht volgens je horloge hoeft niet te betekenen dat je je gedurende de dag energieloos voelt. 

Kortom: trackers zijn er om je te helpen en je inzicht te geven in wat jouw lijf nodig heeft. Maar ze zijn zeker niet bedoeld om een torenhoge lat voor jezelf te leggen. Uiteindelijk gaat het er vooral om waar jij behoefte aan hebt, hoe jij je voelt en hoe jij het beste uit jezelf haalt. Die gezondheidstrackers zijn daarbij slechts handige hulpmiddelen. Hulpmiddelen waar je qua privacy overigens ook wel kritisch op mag zijn. 

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief. 

Dit is een syndication van Women's Health US.