Expert over advies Delftse burgermeester aan vrouwen: 'Geeft verkeerd beeld'

Misschien heb je het wel meegekregen. De Delftse burgemeester Alexander Pechtold raadt mensen aan om de komende tijd samen te fietsen. Dit deed hij naar aanleiding van vier vrouwen die kort na elkaar van hun fiets zijn getrokken, waarna ze mishandeld of aangerand zijn. Eén ding valt op aan deze uitspraak: de verantwoordelijkheid ligt, wederom, bij het slachtoffer.

Je mag vrouwen heus het advies geven om samen naar huis te fietsen. Maar, dit moet wel gepaard gaan met de erkenning van het probleem. Zo denkt Danique de Jong, oprichtster van ‘Wij eisen de nacht op’, er ook over.

Toondoof in deze tijd

Volgens de Jong wordt er al aan alle kanten veel gedaan om de veiligheid voor vrouwen te verbeteren. Ook in het kader van preventie. Zij noemt de oproep van Pechtold dat vrouwen zich weer gaan aanpassen dan ook toondoof, zeker in deze tijd. Wel gaat de politie volgens de Jong serieus om met de meldingen, en zolang we in een samenleving leven waarin we als vrouw niet veilig alleen over straat kunnen, is het ook zeker goed om op elkaar te letten.

Het advies is te eenzijdig

Alleen er mist gewoon een stuk waarin ook de dader(s) worden aangesproken. Al is het even kort: ‘Mannen: gedraag je, dit gedrag kan niet en hoort hier niet thuis’, dat zou volgens de Jong al veel beter zijn geweest. Hierna mag je vrouwen echt wel de tip geven om op te blijven letten. ‘Dan is het 1+1, maar nu is het enige wat hij zegt: oké vrouwen, fiets niet alleen door Delft.’ Beide kanten moeten belicht worden, anders is het de norm dat vrouwen zich moeten blijven aanpassen. ‘Als dit je enige boodschap is, dan accepteer je dat dit de situatie is. Dat geeft een verkeerd beeld', aldus de Jong.

Daar komt ook bij dat wij vrouwen ons er vaak al van bewust dat we niet overal veilig in het donker heen kunnen fietsen. We delen onze live locatie met vriendinnen, of spreken bij voorbaat dus af om samen te fietsen. ‘Alsof we er zelf nog niet aan gedacht hadden’, zegt de Jong dan ook over de uitspraak van Pechtold. 

Er moet iets veranderen

Waar we het vooral wél over moeten hebben, is dat er iets moet veranderen. ‘We zien dat het heel erg nodig is dat er een nieuw normaal ontstaat, waarin dit gedrag überhaupt niet plaatsvindt,' vervolgt De Jong. Om dit te verwezenlijken is het belangrijk dat mensen met autoriteit zich daarover uitspreken. In plaats van alleen te zeggen: fiets samen naar huis, moet er volgens haar ook benoemd worden dat het gedrag dat plaatsvindt niet normaal is.

De verandering die is volgens de Jong overigens niet zwart-wit, maar heel gelaagd. ‘Er moeten dingen veranderen, op allerlei lagen van de samenleving,’ zegt ze. Dit moet volgens haar bij gedachten die we zelf hebben, maar ook over hoe overheidsbeleid hierin werkt. ‘Het vraagt om best wel veel zelfreflectie om bij jezelf na te gaan hoe dit nu zo'n groot probleem kan zijn. Het kan niet anders dan dat we er allemaal iets aan bijdragen als je ziet hoe groot het probleem is. Om onder ogen te komen dat jij zelf onbewust hebt bijgedragen aan een situatie waarin vrouwen aangerand, verkracht en vermoord worden? Dat is natuurlijk een pijnlijke realisatie, daar wil je geen verantwoordelijkheid voor nemen. Je wilt niet iemand zijn die daar aan bijdraagt', aldus de Jong.

Hoe moet het dan wél?

De aanpak moet volgens De Jong dus net anders. 'We plakken iedere keer een pleister op, in plaats van dat we de echte oorzaak aanpakken'. We moeten ons ook beseffen: niet elk geval eindigt in de media. Zou dat volgens De Jong dan vaker kenbaar moeten worden gemaakt? ‘Alleen met de juiste boodschap', stelt ze. 'Het gaat met heel veel individueel pijn gemoeid.’

Hoe had de uitspraak van Pechtold dan beter verwoord kunnen worden? ‘Echt die afkeuring dat het plaatsvindt. Dat het niet moet kunnen. Het is natuurlijk symbolisch, maar de waarde daarvan is de normstelling. We moeten een samenleving gaan creëren waarin we dit gedrag niet normaal vinden.’ De opmerking van Pechtold is volgens haar niet meer dan een acceptatie dat dit soort dingen nou eenmaal gebeuren. En, die acceptatie moet eruit.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Onder de Cover is de podcast van Women's Health. Nieuwe afleveringen verschijnen op Spotify, Apple en via Podimo. Tip: zet je notificaties aan, en vergeet niet te abonneren!

Volg je Women's Health al op Google Discover?

Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.