Snackdrang bij stress? Dit is de reden
It’s not you, het ligt aan je brein.
Getty Images
Grijp jij sneller naar een zak chips of een pak koekjes als je je gestrest voelt? Dan hebben we een geruststellende mededeling: je kunt hier namelijk niets aan doen. Uit onderzoek in het wetenschappelijke tijdschrift Food Quality and Preference blijkt namelijk dat dit weinig te maken heeft met een gebrek aan discipline, maar vooral met een diepgewortelde reactie in ons brein.
Instabiele situaties vragen om calorierijk eten
Het onderzoek laat zien dat wanneer mensen zich in een instabiele situatie bevinden of een gevoel van schaarste ervaren, hun ogen zich automatisch langer op calorierijke producten richten. Niet zo gek dus, dat die pizza juist tijdens stressvolle periodes ineens zo onweerstaanbaar lijkt.
Om erachter te komen hoe dit zit, gebruikten de onderzoekers een methode die oogbewegingen registreert. De deelnemers kregen telkens twee afbeeldingen te zien: calorierijk eten zoals hamburgers en gebak, tegenover een gezonder alternatief. De uitkomst? Vooral na het lezen van een verhaal over financiële onzekerheid, bleken mensen hun aandacht vaker en langer te richten op het vette eten.
Het onderzoek
Volgens hoofdonderzoeker Ray Garza, een Amerikaanse psycholoog, zijn dit instinctieve reacties. Door de evolutie heen hebben mensen geleerd om in onzekere tijden te kiezen voor energierijke producten. Dat was vroeger essentieel om te overleven.
Tijdens het onderzoek kregen de deelnemers eerst drie scenario’s voorgeschoteld: een veilige, stabiele omgeving, een economisch onzekere situatie (denk aan veel werkloosheid of een financiële crisis) of een gewelddadige omgeving (bijvoorbeeld met veel criminaliteit). Vervolgens keken ze naar 80 verschillende voedselproducten, terwijl hun oogbewegingen werden gevolgd. Ook werd gevraagd welke producten ze aantrekkelijk vonden en hoeveel calorieën ze dachten dat die bevatten.
Naast de eye-trackingopdracht vulden de deelnemers ook vragenlijsten in. Daarin deelden ze hoeveel honger ze op dat moment hadden, vertelden ze iets over hun sociaaleconomische situatie en gaven ze aan hoe waarschijnlijk ze het vinden dat er in de toekomst voedseltekorten zullen ontstaan.
Waarom we in onzekere tijden voor ongezonde voeding kiezen
Wat bleek? Vooral deelnemers die zich een situatie van schaarste hadden ingebeeld, zoals economische onzekerheid of een gebrek aan voedsel, lieten hun oog veel sneller vallen op calorierijke producten. Ze bleven er langer naar kijken, vonden ze aantrekkelijker én schatten het aantal calorieën hoger in. Het idee van dreiging of tekort zet ons brein dus ongemerkt aan tot het zoeken van energierijk voedsel, ook wel bekend als hamsteren. En degenen die zich in een veilige omgeving waanden? Die hadden juist vaker oog voor de gezondere keuzes.