Gezond bezig, of toch niet? Zo weet je wanneer je doorslaat en of je hulp moet zoeken
Dupe
Gezond eten, sporten, goed voor jezelf zorgen: het klinkt onschuldig. Tot je merkt dat het steeds minder vrijblijvend wordt. Regels nemen de overhand, eten bepaalt je dag en controle voelt belangrijker dan vrijheid.
Wanneer sla je door? En wanneer is het tijd om aan de bel te trekken? Stichting Kiem beantwoordde deze vragen in de nieuwste editie van Women’s Health, en je leest hier hun verhaal.
Hoe gedrag een eetstoornis wordt
Het begint vaak klein. Een bewuste keuze om gezonder te eten, wat vaker te sporten of beter op je lichaam te letten. Dat voelt in eerste instantie positief en overzichtelijk. Maar stap voor stap kan dat verschuiven. Wat eerst flexibiliteit was, maakt plaats voor regels. En zonder dat je het meteen doorhebt, kan eten of bewegen steeds meer bepalen hoe je je dag indeelt en hoe je je voelt.
Soms merk je dat zelf, soms valt het anderen eerder op dan jij. Als het een duidelijke invloed krijgt op je dagelijks leven, spreken we van een eetstoornis. Dat is een psychische aandoening waarbij het niet alleen over eten gaat, maar vooral over de gedachten eromheen: controle, angst, schaamte en vastlopen in patronen.
Onzichtbare angst
Hoe iemand eruitziet zegt vaak weinig over hoe ernstig de situatie is. Je kunt een gezond gewicht hebben en toch dagelijks worstelen met obsessieve gedachten over eten, schuldgevoel na een eetbui of angst om de controle te verliezen.
Misschien herken je het: paniek als je een sportsessie mist, stress rond een spontane lunch, of opluchting én schaamte na een ‘strenge’ dag. Als dat bekend voelt: je bent niet de enige.
WAT IS EEN EETSTOORNIS? |
|---|
Een eetstoornis is een psychische ziekte waarbij gedachten en gedrag rond eten, gewicht en lichaam een grote rol spelen in het dagelijks leven. Bekende vormen zijn:
|
Soms lopen vormen in elkaar over of wisselen ze elkaar af. Streng lijnen kan bijvoorbeeld overgaan in eetbuien. |
Belangrijk: een eetstoornis is meestal niet aan iemands lichaam te zien. |
Wanneer wordt ‘gezond bezig zijn’ een probleem?
Voor veel mensen duurt het lang voordat ze doorhebben dat er iets misgaat. Het kan voelen als iets wat je zelf moet oplossen, terwijl het tegelijk ook houvast of afleiding geeft. Die dubbelheid maakt het verwarrend.
Misschien herken je dit:
- Je bent voortdurend bezig met eten, calorieën of bewegen
- Je voelt je gevangen in regels rond eten
- Je vermijdt sociale situaties waar eten centraal staat
- Je schaamt je voor je eetgedrag
- Eten of controle neemt steeds meer ruimte in in je leven
Soms voel je dat het niet klopt, maar kun je het niet goed benoemen. Die twijfel is een belangrijk signaal.
EERSTE STAP RICHTING HULP |
|---|
> Praat met iemand die je vertrouwt > Zoek informatie, bijvoorbeeld via firsteetkit.nl > Bespreek je zorgen met je huisarts > Neem contact op met een organisatie of inloophuis voor steun of lotgenotencontact > Weet: je hoeft het niet alleen te doen |
Waarom kan hulp zoeken zo moeilijk zijn?
Hulp zoeken lijkt logisch, maar is dat vaak niet. Veel mensen denken dat het hun eigen schuld is en dat het met wilskracht of doorzettingsvermogen te maken heeft. Of dat ze het zelf moeten oplossen. Dus houden ze het geheim. Maar juist dat geheim maakt de worsteling vaak nog zwaarder.
Schaamte, maar tóch hulp zoeken
Ook schaamte speelt vaak een grote rol, vooral bij eetbuien. Daarnaast voelt controle houden juist veilig, ook al maakt het het probleem groter. Daar komt nog iets bij: hulp zoeken kost energie, terwijl die ruimte er vaak niet is als iemand midden in een eetstoornis zit.
Toch kan het enorm helpend zijn om de eerste stap te zetten. Dat hoeft niet meteen een gesprek met een professional te zijn. Herstel begint meestal klein: iemand in vertrouwen nemen.
Het belang van de juiste hulp
Herken jij jezelf in dit verhaal, of herken je een ander? Weet dan dat je niet alleen bent. Hulp zoeken is - hoewel moeilijk - heel belangrijk, omdat artsen en deskundigen precies weten hoe ze jou het beste kunnen helpen. Zij zullen niet oordelen. Daarvoor zul je jouw eetstoornis zelf moeten erkennen.
Bel bij spoed altijd 112; als er geen spoed is, kun je het best contact opnemen met je huisarts. Heb je behoefte aan persoonlijke hulp of advies, of weet je niet zeker of je hulp nodig hebt? Dan kun je (anoniem) contact opnemen met een hulplijn:
- Hulplijn MIND: 0900-1450 > je kunt bellen, chatten, WhatsAppen of mailen met een hulpverlener
- Informatie-, advies- en steunpunt (ook als je een naaste bent) Stichting JIJ: 010-7370847
- Stichting Kiem helpt ouders, naasten en professionals om signalen eerder te herkennen, zodat mensen sneller passende hulp krijgen. Op stichtingkiem.nl/hulp vind je informatie over eetstoornissen en waar je terechtkunt voor hulp.
Wil je weten hoe hulp bij een eetstoornis eruit kan zien? Je leest het in dit artikel.
Verder lezen
Het tijdschrift met Marijn Kuipers op de cover ligt vanaf donderdag 28 mei in de winkels - maar je bestelt ‘m hier alvast online. Wees er snel bij, want op = op!
Het nieuwe nummer liever in de brievenbus ontvangen? Word abonnee en ontvang altijd als eerste de nieuwste editie.
Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.