Hoog cholesterol terwijl je gezond leeft? Waarom je genen het probleem kunnen zien

Je eet netjes, beweegt regelmatig, rookt niet en toch zegt de huisarts ineens dat je cholesterol te hoog is. Frustrerend? Zeker. Maar ook niet heel gek, want hoog cholesterol komt namelijk niet altijd door een ongezonde leefstijl. Soms zit de oorzaak dieper, bijvoorbeeld in je genen.

Maar wat kun je daar dan aan doen?

Wat is cholesterol?

Cholesterol klinkt misschien meteen ongezond, maar je lichaam heeft het gewoon nodig. Het is een vetachtige stof die helpt bij de aanmaak van cellen, hormonen en vitamine D. Je lever maakt zelf cholesterol aan en daarnaast krijg je een deel binnen via voeding. Vaak wordt er vooral gekeken naar LDL en HDL.

• LDL wordt ook wel het ‘slechte’ cholesterol genoemd, omdat te veel ervan kan blijven plakken aan de binnenkant van je bloedvaten.
• HDL staat juist bekend als het ‘goede’ cholesterol, omdat het overtollig cholesterol helpt afvoeren naar de lever.

Het draait dus niet om cholesterol op zich, maar vooral om de balans en de hoeveelheid in je bloed.

Hoog cholesterol is niet alleen een leefstijlding

Natuurlijk heeft leefstijl invloed op je cholesterol. Veel verzadigd vet eten kan je LDL-cholesterol verhogen, terwijl het vervangen van verzadigd vet door onverzadigd vet juist kan helpen om LDL te verlagen. Denk aan roomboter vaker inruilen voor vloeibare bakproducten, olijfolie, noten, avocado of vette vis. Maar zelfs als je dit allemaal best goed doet, kan je cholesterol alsnog hoog blijven.

Het kan erfelijk zijn

Een belangrijke verklaring is familiaire hypercholesterolemie, afgekort FH. Dat is een erfelijke vorm van hoog cholesterol. Door een afwijking in het DNA kan je lever LDL-cholesterol minder goed uit je bloed halen. Daardoor zijn de waarden vaak al vanaf jonge leeftijd verhoogd, ook bij mensen die gezond eten en genoeg bewegen.

Waarom het belangrijk is om je cholesterol in de gaten te houden

Hoog cholesterol voel je meestal niet. Je kunt dus jarenlang nergens last van hebben, terwijl je bloedvaten ondertussen wel extra belast worden. Vooral een hoog LDL-cholesterol kan bijdragen aan slagaderverkalking en verhoogt daarmee het risico op hart- en vaatziekten. Bij FH kan dat risico al op jongere leeftijd spelen.

Wanneer moet je aan erfelijkheid denken?

Een erfelijke aanleg is vooral iets om te bespreken als hoog cholesterol in je familie voorkomt, als familieleden op jonge leeftijd hart- en vaatziekten kregen of als jouw LDL-waarde opvallend hoog is terwijl je leefstijl al gezond is.

Volgens Thuisarts kun je laten onderzoeken of er sprake is van een genafwijking. Dat kan ook belangrijk zijn voor familieleden, omdat zij mogelijk dezelfde aanleg hebben.

Waarom gezond leven belangrijk blijft

Gezond leven is dus zeker niet zinloos. Het helpt om je totale risico op hart- en vaatziekten te verlagen. Alleen is het bij erfelijk hoog cholesterol vaak niet genoeg om met voeding, beweging en niet roken de waarden voldoende omlaag te krijgen. Soms zijn cholesterolverlagende medicijnen nodig, naast een gezonde leefstijl.

Heb je een hoog cholesterol terwijl je gezond leeft? Zie het dan niet meteen als bewijs dat je iets verkeerd doet. Het kan ook simpelweg pech met je genen zijn. Juist daarom is het slim om je waarden met de huisarts te bespreken, zeker als hart- en vaatziekten in je familie voorkomen. Dan kun je samen kijken of extra onderzoek nodig is en wat in jouw geval de beste aanpak is.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Wil je bijdragen aan ons onderzoek naar eetgedrag, lichaamsbeeld en mentale gezondheid? Hier vind je de enquête!

Volg je Women's Health al op Google Discover?

Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.