Grip op je levensverwachting

Wat zegt je gripkracht over je levensverwachting? Dit moet je weten na je 50e

Praat mee!
Stagiair online redactie
Jill combineert haar liefde voor goed eten graag met CrossFit en vindt dat na elke maaltijd nog plek is voor een toetje.

Dupe

Dupe

Gripkracht en levensverwachting? Wat hebben die twee in hemelsnaam met elkaar te maken? Nou, sterke handen komen niet alleen van pas als je die zware boodschappentassen naar binnen sjouwt of een pot probeert open te draaien. Ze kunnen ook iets vertellen over je algehele gezondheid.

Sterker nog: uit onderzoek blijkt dat vrouwen met een hogere gripkracht gemiddeld een lager risico hebben op vroegtijdig overlijden.

Maar hoe kan zoiets simpels als de kracht in je handen samenhangen met hoe oud je wordt? En belangrijker nog: kun je daar zelf iets aan doen? Fysiotherapeut Marjolijn Smit, van Mindful Fysiotherapie Nijmegen, legt het uit.

Wat is je gripkracht eigenlijk?

Gripkracht, ook wel je handknijpkracht genoemd, is de kracht waarmee je iets kunt vastpakken en stevig kunt vasthouden. Allerlei handelingen waar je eigenlijk nauwelijks bij stilstaat, totdat ze ineens wél meer moeite kosten.

Volgens Smit vertelt gripkracht ons meer dan alleen hoe sterk onze handen zijn. 'Gripkracht zegt ook iets over je fysieke functioneren en hangt samen met de kracht van andere spiergroepen.'

Wat heeft gripkracht dan met je levensverwachting te maken?

Dat je met gemak een zwarte tas kan blijven tillen betekent niet dat je automatisch honderd jaar oud wordt. Toch lijkt er wel een verband te zijn tussen gripkracht en levensverwachting.

Een wetenschappelijk onderzoek uit 2026, volgde 5472 vrouwentussen de 63 en 99 jaar oud gedurende 8,4 jaar. De onderzoekers analyseerde hun gripkracht en onderzochten hoeveel vrouwen tijdens de periode overleden.

Wat bleek? Vrouwen met een gripkracht van meer dan 24 kilogram hadden 30 procent lager risico om tijdens de onderzoeksperiode te overlijden dan vrouwen met een gripkracht onder de 14 kilogram. Maar betekent dit dat je langer leeft als je sterkere handen krijgt? Niet per se. 'Gripkracht is een bruikbare indicator van de algemene gezondheid en lichamelijke reserve', legt Smit uit. 'Dat betekent niet dat zwakke handen rechtstreeks leiden tot een kortere levensduur.'

Signaal, geen voorspelling

Volgens Smit weerspiegelt gripkracht namelijk deels hoeveel spierkracht iemand heeft, maar spelen ook zeker andere factoren een rol. Denk aan weinig beweging, ondervoeding, chronische aandoeningen en lichamelijke kwetsbaarheid. 'Het is dus een signaal om naar de algehele gezondheid te kijken, geen voorspelling van iemands levensverwachting.'

Hoe sterk is jouw kripkracht? Test het zo:

Om je gripkracht het meest nauwkeurig te laten meten kun je dat het best met een handknijpkracht meter doen, ook wel een handydynamometer genoemd. Nou is dat niet bepaald iets wat iedereen in huis heeft liggen. Maar je fysiotherapeut heeft dat zeker wel! Hoe het werkt: 'Je knijpt dan zo hard mogelijk, volgens een vaste testprocedure. Daarbij worden meestal beide handen gemeten', legt Smit uit.

En wanneer is je gripkracht dan goed genoeg? Volgens Smit wordt bij vrouwen een gripkracht van minder dan 16 kilogram als lage spierkracht gezien. Maar, hou je niet vast aan dat getal. 'Dit is een screeningsgrens, geen universele norm voor iedere vrouw. Leeftijd, lichaamsbouw, testmethode en klachten spelen mee.'

Liever sneller je gripkracht meten? Dan kun je ook letten op hoe gemakkelijk je dagelijkse bezigheden uitvoert. Kun je een volle boodschappentas dragen, een pot opendraaien of voorwerpen stevig vasthouden? Dat is al een goed teken, maar natuurlijk nog geen vervanging voor een meting.

Één kanttekening

'Een sterke grip betekent niet automatisch dat alle spiergroepen sterk zijn', benadrukt Smit. Ze adviseert daarom om een gripkrachtmeting bijvoorbeeld te combineren met een test van je beenkracht of bijvoorbeeld het opstaan uit een stoel.

Sterkere handen? Vergeet de rest van je lichaam niet

Er bestaat geen oefening in de sportschool waarbij je puur je gripkracht traint. Dat gebeurt namelijk automatisch tijdens het trainen van andere spiergroepen.

'Je hoeft niet los je gripkracht te trainen. Een te lage gripkracht zegt iets over je algehele spierkracht', legt Smit uit. Daarom adviseert ze om vooral de spieren in je hele lichaam te versterken. Je gripkracht train je dan automatisch mee.

Die boodschappen tillen en de potten openmaken helpen je daarmee al een beetje, maar wil je toch wat gerichter aan de slag? Dan raadt Smit de volgende drie oefeningen aan:

1. Farmer’s carry

Zo doe je ‘m:

  • Pak in iedere hand een uitdagend gewicht, bijvoorbeeld een dumbbell of kettlebell.
  • Houd je armen langs je lichaam, blijf rechtop staan en loop hiermee 20 tot 40 seconden rond.

Doordat je de gewichten stevig moet vasthouden, train je je gripkracht, terwijl ook je benen en rompspieren aan het werk worden gezet.

2. Push-up op je knieën

Zo doe je ‘m:

  • Plaats je handen op de grond, zet je knieën neer en houd je lichaam in een rechte lijn van je hoofd tot je knieën.
  • Buig je elle bogen en laat je borst gecontroleerd richting de grond zakken.
  • Duw jezelf vervolgens weer omhoog.

Smit adviseert om hierbij bewust druk uit te oefenen via je vingertoppen. Deze oefening traint vooral je borst, schouders en armen, terwijl je handen je lichaamsgewicht helpen ondersteunen.

3. Deadlift

Zo doe je ‘m:

  • Ga met je voeten ongeveer op heupbreedte staan en plaats een kettlebell of ander gewicht voor je op de grond.
  • Buig vanuit je heupen, houd je rug in een neutrale positie en pak het gewicht stevig vast.
  • Kom vervolgens gecontroleerd omhoog door je heupen en knieën te strekken.

Met deze oefening train je onder andere je benen, billen en rug, terwijl je gripkracht wordt uitgedaagd doordat je het gewicht moet vasthouden.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Onder de Cover is de podcast van Women's Health. Nieuwe afleveringen verschijnen op Spotify, Apple en via Podimo. Tip: zet je notificaties aan, en vergeet niet te abonneren!

Volg je Women's Health al op Google Discover?

Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.