Grote meningitis-uitbraak in het VK: wat zijn de symptomen van meningokokken?

Net nu het griepseizoen achter ons lijkt te liggen (de supergriep heb je vast voorbij zien komen), steekt in het Verenigd Koninkrijk een agressieve uitbraak van meningitis (hersenvliesontsteking) de kop op. Met name onder jonge mensen kan deze bacterie gevaarlijk zijn; twee jongeren hebben de besmetting niet overleefd. Al heeft deze uitbraak zich nog niet over Nederlandse bodem verspreid, dat we deze ziekte serieus moeten nemen, wordt vrij snel duidelijk. 

Is deze meningokokkenbacterie iets waar we ons zorgen over moeten maken? En aan welke symptomen kunnen we meningitis herkennen?

Besmetting in een nachtclub

De uitbraak begon, zo wordt vermoed, in een nachtclub in Canterbury. De bacterie heeft zich als een lopend vuurtje verspreid, meerdere mensen ziek gemaakt, en zelfs twee jongeren - een student van 21 en middelbare scholier van 18 - het leven gekost. De Britse minister van Volksgezondheid Wes Streeting reageerde verontrust: ‘Dit is een ongekende uitbraak. Het is ook een situatie die zich snel ontwikkelt.’ In het Verenigd Koninkrijk wordt nu antibiotica aangeraden voor de mensen die tussen 5 en 7 maart in de club aanwezig waren, en ook vaccinaties worden ingezet. 

Het gaat bij deze uitbraak om besmettingen met meningokokken (waarschijnlijk type B), een bacterie die ook in Nederland voorkomt en voor een hersenvliesontsteking kan zorgen. Je kan het via hoesten, niezen, zoenen of hard praten overdragen (best vergelijkbaar met corona eigenlijk, alleen dan wel minder besmettelijk). Dat het zich in de Britse uitgaansscene zo hard heeft verspreid, is dus niet zo gek. 

Dit zijn de symptomen

In veel gevallen komt de meningokokkenbacterie in de keel of neus terecht. Daar zul je niet zoveel van merken. Komt de bacterie in de bloedbaan, dan kan dit wel voor symptomen zorgen. Met name kinderen en jongeren zijn erg kwetsbaar. 

Meningokokken herken je volgens het RIVM vaak aan deze eerste klachten:

• Je bent verkouden
• Je voelt je wat hangerig
• Je hebt last van een grieperig gevoel

Het kan zijn dat het vervolgens een stuk ernstiger wordt en dat er sprake is van een hersenvliesontsteking en/of bloedvergiftiging. Dat herken je aan:

• Erge hoofdpijn
• Een stijve nek
• Verwardheid
• Overgeven
• Paarse of rode vlekjes op je huid (en deze worden niet lichter als je erop drukt)

Let op! Deze ziekte begint misschien niet heel hevig, maar kan wel heel gevaarlijk zijn als je niet op tijd ingrijpt (het kan er zelfs voor zorgen dat je eraan overlijdt). Merk je dat je last hebt van deze symptomen of dat jouw kind deze klachten heeft, schakel dan meteen je huisarts in. 

Extra gevaarlijk bij baby’s 

Een extra kwetsbare groep: baby’s. Signalen die bij hen op meningokokken wijzen zijn:

• Sufheid
• Slecht drinken
• Pijn bij het verschonen (heftig huilen bij het optillen van de benen)
• Schokjes van het lichaam
• Het wegdraaien van de ogen
• Een grauwe huid
• diarree

Bel ook bij deze symptomen meteen de huisarts.

Reden voor paniek?

Hoe de meningokokkenbacterie precies in de bloedbaan terechtkomt en voor ernstige gevolgen zorgt, is nog niet duidelijk en wordt volop onderzocht. In Nederland worden we tegen meningokokken type A, C, W en Y gevaccineerd, maar niet tegen het type in kwestie (B of misschien een nieuwe variant). Daar kun je je wel voor laten inenten, maar daar zul je dan zelf voor moeten betalen. 

Zal de uitbraak overwaaien vanuit het Verenigd Koninkrijk? Volgens deskundigen is zo’n uitbraak zeldzaam; mensen worden in korte tijd na elkaar geïnfecteerd en ziek. Maar eerlijk is eerlijk: we zagen het ook in Nederland al in 2017. 

In Nederland zien we wel een stijging van Meningokokken type B, maar vergeleken met de jaren 90 gaat het nog steeds om lagere aantallen. En wat betreft de vaccinatie tegen deze bacterie (sinds 2015 worden mensen in het Verenigd Koninkrijk gevaccineerd): daar verwachten we in mei dit jaar nieuw advies over. Wellicht dat dan ook deze inenting in het programma wordt opgenomen. Ondertussen kun je ook jezelf beter beschermen door goed op je hygiëne te letten. 

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Bronnen: Telegraaf, NOS, RTL Nieuws, RIVM