Hantavirus op cruiseschip: hoe groot is de kans dat dit de volgende COVID-19 wordt?

Waar je eerst misschien nog nooit van het virus had gehoord, is het nu volop in het nieuws: het hantavirus. Deze ziekte geeft griepachtige klachten en kan zelfs dodelijk zijn. Moeten we ons zorgen maken dat dit virus ook buiten het schip uitbreekt?

Sinds de uitbraak van COVID-19 nemen we virussen niet met een korreltje zout. Hoewel de grootste zorgen nu natuurlijk gaan over de mensen aan boord, is het ook niet gek als je je afvraagt of het hantavirus de volgende wereldpandemie kan veroorzaken. 

Om alvast een tipje van de sluier te geven: artsen maken zich daar (over het algemeen) geen zorgen om. Volgens hen is het hantavirus namelijk niet te vergelijken met COVID-19, mazelen of de griep - al komen de symptomen best wel overeen. 

Hoe dat zit, leggen we je uit. Want wat moet je weten over het virus, hoe verspreidt het zich en hoe kwam het eigenlijk op het cruiseschip?

Wat is hantavirus?

Hantavirus is een groep virussen die infecties kunnen veroorzaken en ernstige ziekten kunnen teweegbrengen, aldus de Centers for Disease Control and Prevention (CDC). ‘Het is een heel verraderlijk virus’, zegt William Schaffner (MD), specialist in infectieziekten en hoogleraar aan de Vanderbilt University School of Medicine. De ziekte kan dodelijk zijn. Hoewel de gegevens uiteenlopen, suggereren sommige bronnen dat het hantavirus een sterftecijfer heeft van wel 50 procent.

Wat moet je weten over de twee verschillende soorten hantavirussen?

De varianten die meestal in Europa en Azië voorkwamen, ‘veroorzaakten voornamelijk nierproblemen en bloedingen’, zegt Amesh A. Adalja, MD, senior onderzoeker bij het Johns Hopkins Center for Health Security. De virussen vanuit Noord- en Zuid-Amerika ‘kunnen een longsyndroom veroorzaken’, zegt hoogleraar Thomas Russo (MD), hoofd van de afdeling infectieziekten aan de Universiteit van Buffalo in New York, verwijzend naar een infectie van de longen. 

Hoewel het in dit geval niet duidelijk is welk type hantavirus de passagiers heeft besmet, zegt Russo dat het op basis van de complicaties waarschijnlijk om de tweede variant gaat met longproblemen.

De tekst gaat na deze post verder.

Kan het hantavirus zich van persoon tot persoon verspreiden?

Mensen lopen het hantavirus meestal op door contact met knaagdieren, met name door blootstelling aan hun urine, uitwerpselen en speeksel, aldus de CDC. Zo kunnen mensen het virus inademen of op hun handen krijgen tijdens het schoonmaken, zegt Schaffner. Het hantavirus kan zich ook verspreiden via een beet of kras van een knaagdier, hoewel de CDC zegt dat dit minder vaak voorkomt.

‘Over het algemeen is het niet overdraagbaar van persoon tot persoon’, zegt Russo. ‘Maar er is wel enige onzekerheid.’ Adalja beaamt dit. ‘Het enige hantavirus dat zich, zij het in beperkte omstandigheden, kan verspreiden, is het Andesvirus’, zegt hij. ‘Bijna alle gevallen houden verband met contact met knaagdieren.’

De eerste symptomen van hantavirus herken je zo

Na besmetting kan het één tot zelfs zes weken duren tot de eerste symptomen verschijnen (dat heet de incubatietijd), en die zijn niet direct goed te herkennen, aldus Russo. ‘Het kan op talloze andere aandoeningen lijken’, voegt hij eraan toe.

Voordat je erg ziek wordt, zijn vroege symptomen volgens de CDC onder andere: 

• Vermoeidheid
• Koorts
• Spierpijn
• Hoofdpijn
• Duizeligheid
• Misselijkheid
• Overgeven
• Buikpijn

Deze klachten lijken erg op die van verkoudheid en griep, waardoor het Hantavirus moeilijk te herkennen is. Gelukkig komt het virus volgens het RIVM in Nederland bijna niet voor. 

Weten hoe je een griep en/of verkoudheid juist herkent? Ontdek hier de verschillende fasen van verkoudheid en griep.

Hoe wordt hantavirus behandeld?

Er is geen specifieke behandeling voor hantavirus. Patiënten krijgen in plaats daarvan ondersteunende zorg, zoals rust, voldoende vochtinname en symptoombestrijding, aldus de CDC. Mensen die longklachten ontwikkelen, moeten mogelijk geïntubeerd worden en zuurstof toegediend krijgen, terwijl mensen met nierschade mogelijk dialyse nodig hebben, zegt Russo.

Hoe zouden passagiers hantavirus hebben opgelopen?

Als de meeste gevallen verband houden met blootstelling aan knaagdieren, zouden de passagiers het dan op het schip kunnen hebben opgelopen? ‘Dat is mogelijk, maar minder waarschijnlijk, omdat cruiseschepen (vooral in de moderne tijd) zeer nauwgezet zijn op het gebied van hygiëne’, zegt Schaffner. ‘Dit cruiseschip had verschillende tussenstops. Als ik zou moeten speculeren, denk ik dat het waarschijnlijker is dat ze het aan land hebben opgelopen.’

Russo is het daarmee eens: ‘Ik denk dat het mogelijk is dat er knaagdieren aan boord van het schip zijn, maar ik hoop van niet. Het gebrek aan contact tussen mensen zou kunnen wijzen op mogelijke overdracht van persoon tot persoon, waarvoor nauw contact nodig is.’

Het is ook belangrijk om te weten dat er tot nu toe slechts één geval van hantavirus is bevestigd. ‘Het is nog steeds mogelijk dat er meer dan één type infectie aanwezig is’, zegt Russo. ‘Kortom, er is meer informatie nodig om dit goed te kunnen vaststellen.’

Hoe groot is de kans dat dit de volgende COVID-19 wordt?

En dan nu de grote hamvraag: moeten we ons zorgen maken om een nieuwe pandemie? Over het algemeen maken artsen zich daar geen zorgen over. ‘Dit cruiseschip vormt geen risico voor het grote publiek’, zegt Adalja. Dat is goed om te horen. 

Russo benadrukt dat hantavirus - hoewel symptomen overeenkomen - niet te vergelijken is met COVID-19, mazelen of de griep. ‘We gaan hierdoor geen pandemie krijgen’, zegt hij. ‘Het zal eindigen met deze mini-uitbraak.’ Halleluja. 

Dit is een syndication van Women's Health US.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.