Hartkloppingen: wanneer is het onschuldig en wanneer moet je opletten?

Je zit net lekker op de bank, loopt de trap op of kruipt in bed en ineens voel je het: je hart dat bonst alsof het een sprintje trekt. Misschien klopt het sneller dan normaal, voelt het onregelmatig of lijkt het even een slag over te slaan. Dat is best even schrikken. Toch zijn hartkloppingen in veel gevallen helemaal niet zo spannend als ze voelen. Sterker nog: veel mensen krijgen er af en toe mee te maken.

De grote vraag is alleen: wanneer is het gewoon een onschuldige reactie van je lichaam en wanneer is het slim om er even naar te laten kijken?

Wat zijn hartkloppingen eigenlijk?

Hartkloppingen, ook wel palpitaties genoemd, betekenen simpelweg dat je je hartslag duidelijk voelt. Dat kan op verschillende manieren. Het kan voelen alsof je hart ineens harder begint te bonzen, een beetje fladdert in je borst of even uit het ritme raakt. Dat gevoel kan ontstaan in je borst, maar ook in je keel of hals.

Belangrijk om te weten: je hartslag kan om heel normale redenen tijdelijk veranderen. Je hart past zich namelijk voortdurend aan aan wat je lichaam nodig heeft.

Wanneer hartkloppingen meestal onschuldig zijn

In veel gevallen hebben hartkloppingen een vrij logische oorzaak. Je lichaam reageert bijvoorbeeld op inspanning, spanning of bepaalde stoffen. Veelvoorkomende triggers zijn bijvoorbeeld:

• Stress of spanning
• Cafeïne (koffie, energiedrank)
• Alcohol
• Slaaptekort
• Intensief sporten
• Hormonale schommelingen (bijvoorbeeld rond menstruatie)

In zulke situaties maakt je lichaam meer adrenaline aan. Dat hormoon zet je lichaam als het ware in een actie-stand: je hart gaat sneller kloppen zodat er meer zuurstof en energie naar je spieren en organen wordt gepompt. Door die prikkel kan het hartritme soms ook wat onrustiger aanvoelen. Het hart kan bijvoorbeeld een extra slag maken of juist even een korte pauze nemen. Dat kan voelen alsof je hart een slag overslaat of even uit het ritme raakt. Ook na een stevige training, bij stress of na veel cafeïne kan je hartslag daardoor tijdelijk anders aanvoelen. Zodra de adrenaline weer daalt en je lichaam tot rust komt, verdwijnt dat gevoel meestal vanzelf en herstelt het normale ritme weer.

Waarom je hart soms een slag lijkt over te slaan

Veel mensen schrikken wanneer ze het gevoel hebben dat hun hart een slag overslaat. In werkelijkheid gebeurt er vaak iets anders. Wat meestal gebeurt, is dat er een extra hartslag tussendoor komt (een zogenoemde extrasystole). Daarna volgt een korte pauze, waardoor het voelt alsof je hart even stilvalt. Die volgende slag kan vervolgens wat krachtiger aanvoelen. Dit soort extra slagen komen bij heel veel mensen voor en zijn vaak onschuldig, zeker als ze af en toe voorkomen.

Wanneer je wél alert moet zijn bij hartkloppingen

Hoewel hartkloppingen meestal geen kwaad kunnen, zijn er situaties waarin het verstandig is om een arts te raadplegen. Let bijvoorbeeld op als hartkloppingen:

• Regelmatig terugkomen of lang aanhouden
• Plotseling ontstaan zonder duidelijke aanleiding
• Gepaard gaan met duizeligheid
• Benauwdheid of pijn op de borst
• Optreden tijdens rust en niet snel verdwijnen
• Samen gaan met flauwvallen

In zulke gevallen kan er soms sprake zijn van een hartritmestoornis of een andere medische oorzaak. Dat hoeft nog steeds niet ernstig te zijn, maar het is wel verstandig om het te laten controleren.

Wat je zelf kunt doen bij hartkloppingen

Merk je dat je af en toe hartkloppingen hebt, maar verdwijnen ze ook weer snel? Dan kunnen een paar simpele aanpassingen al helpen. Denk bijvoorbeeld aan:

• Minder cafeïne of energiedrank drinken
• Voldoende slapen
• Stressmomenten afwisselen met ontspanning
• Regelmatig bewegen
• Ook rustig ademhalen kan helpen als hartkloppingen ontstaan door spanning of stress. Door langzamer en dieper te ademen, kan je hartslag weer wat zakken.

De belangrijkste geruststelling

Gelukkig zijn hartkloppingen meestal onschuldig. Heel veel mensen voelen hun hart weleens extra duidelijk kloppen, vooral tijdens stressvolle periodes, bij vermoeidheid of na iets te veel koffie. Toch is het slim om altijd even naar je lichaam te luisteren. Voelt iets anders dan normaal, blijven de klachten terugkomen of vertrouw je het gewoon niet helemaal? Dan kan het geen kwaad om even bij de huisarts aan te kloppen. Vaak is een korte check al genoeg om weer met een gerust gevoel verder te gaan.

Bronnen: Hartstichting, Thuisarts, Healthline

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.