Heftige menstruatiepijn? Volgens een gynaecoloog kan dit erachter zitten

Je ligt dubbelgevouwen op de bank. Kruik op je buik, pijnstillers binnen handbereik. Je agenda? Die kun je eigenlijk wel vergeten, want werken, sporten of afspreken zit er vandaag gewoon niet in. Voor veel vrouwen voelt dit als een ‘normale’ menstruatiedag. Maar dat betekent niet dat het ook echt normaal is.

‘Als menstruatiepijn je dagelijkse bezigheden zo beïnvloedt dat je die niet meer kunt doen, is dat niet normaal,' vertelt gynaecoloog Annemiek Nap, afdelingshoofd Gynaecologie en Verloskunde aan het Radboudumc in Nijmegen. Heftige menstruatie klachten kunnen namelijk een signaal zijn van endometriose, een aandoening die naar schatting één op de tien vrouwen treft, maar vaak pas na jaren wordt herkend.

Wanneer is menstruatiepijn nog normaal

Een beetje kramp, een zeurderige buik of een dag waarop je liever onder een dekentje blijft: dat kan bij een menstruatie horen. ‘Maar er is een duidelijke grens,’ vertelt Nap ‘Als je door de pijn niet meer kunt functioneren, bijvoorbeeld niet naar werk of school kunt, dan verdient dit aandacht.’ Dat betekent niet automatisch dat je endometriose hebt. Maar het is wel een reden om je klachten serieus te nemen en met een arts te bespreken.

Symptomen van endometriose: deze signalen worden vaak gemist

Endometriose ontstaat wanneer weefsel dat lijkt op baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder groeit. Dat kan ontstekingen, littekenvorming en pijn veroorzaken. De klachten verschillen sterk per vrouw, maar veelvoorkomende symptomen zijn:

• Hevige menstruatiepijn
• Pijn tijdens het vrijen
• Pijn onder in de buik
• Hevige menstruaties
• Moeite om zwanger te worden

Sommige vrouwen krijgen ook klachten m.b.t. de stoelgang of het plassen tijdens hun menstruatie, zoals pijn, bloed of slijm. Omdat de klachten zo uiteenlopen, is het lastig om de aandoening te herkennen.

Waarom het vaak jaren duurt voordat endometriose wordt ontdekt

Veel vrouwen met endometriose horen jarenlang dat hun klachten ‘erbij horen’. En dat is precies een van de redenen waarom de diagnose zo lang kan duren. Volgens Nap spelen meerdere factoren een rol. 

Daarnaast zijn de symptomen soms vaag en niet meteen typisch voor één aandoening. En er is nog een praktisch probleem: er bestaat geen simpele test om endometriose snel aan te tonen of uit te sluiten. Geen bloedtest, geen standaard urineonderzoek. Het kan alleen worden getest door een operatie. En dat maakt het soms een puzzel.

Wanneer je met menstruatieklachten naar de huisarts moet

Twijfel je of jouw menstruatiepijn nog ‘normaal’ is? Er zijn een paar duidelijke signalen waarbij het verstandig is om een afspraak te maken met je huisarts. Bijvoorbeeld als je:

• Door menstruatiepijn niet meer kunt werken of naar school kunt
• Pijn of bloed bij ontlasting hebt (rond je menstruatie)
• Pijn of bloed bij het plassen ervaart (rond je menstruatie)
• Moeite hebt om zwanger te worden

Deze klachten betekenen niet automatisch dat je endometriose hebt, maar ze zijn wel een goede reden om verder te laten kijken.

Het grootste misverstand over menstruatiepijn

Een zin die Nap vaak hoort in haar spreekkamer: ‘Mijn moeder had dit ook, dus het zal wel normaal zijn.’ Maar dat is volgens haar een hardnekkige misvatting. Dat klachten vaker in de familie voorkomen, betekent niet dat je ze maar moet accepteren. Heftige pijn is geen wedstrijd in doorzettingsvermogen.

Denk je dat jouw klachten niet normaal zijn? Dit kun je doen

Heb je het gevoel dat jouw menstruatie meer is dan ‘gewoon wat kramp’? Dan is het belangrijk om betrouwbare informatie te zoeken en je klachten bespreekbaar te maken. 

Een goed startpunt is Endometriosewijzer.nl. Daar staat informatie voor zowel vrouwen als huisartsen over klachten, mogelijke onderzoeken en behandelingen. Daarna kun je samen met je huisarts kijken welke stappen zinvol zijn.

De belangrijkste boodschap

Misschien wel het belangrijkste om te onthouden: heftige menstruatiepijn is niet iets waar je stilletjes doorheen hoeft te worstelen. Je lichaam geeft signalen af, en die verdienen aandacht. Dus als jouw menstruatie elke maand voelt als iets waar je doorheen moet zien te overleven, dan is het misschien tijd om die vraag hardop te stellen: Is dit nog wel normaal?

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.