Psyche

'Ik ben niet ziek genoeg': waarom zoveel mensen met een eetstoornis geen hulp zoeken

Redactiestagiair

Getty Images

Getty Images

Je hoeft niet extreem dun te zijn om een eetstoornis te hebben. Toch denken veel mensen die dagelijks worstelen met eten, hun lichaam of compensatiegedrag dat hun problemen niet ernstig genoeg zijn voor hulp. Volgens Frouke van Overveld van Stichting Kiem is dat een van de grootste misverstanden rondom eetstoornissen, én een van de gevaarlijkste. 

'Zich niet ziek genoeg voelen komt heel veel voor bij mensen met een eetstoornis', vertelt ze. 'Ongeacht welke diagnose iemand heeft.' Volgens Van Overveld zorgt die gedachte er vaak voor dat mensen jarenlang blijven rondlopen met klachten voordat ze hulp zoeken.

Let op: in dit artikel worden onderwerpen rondom eetstoornissen aangehaald, en dat kan als triggerend worden ervaren. Onderaan lees je hoe en waar je hulp kunt vinden.

'Anderen hebben het erger'

Veel mensen met een eetstoornis herkennen volgens Van Overveld dezelfde gedachten. 'Misschien stel ik me gewoon aan.', 'Mijn eetbuien zijn mijn eigen schuld.', 'Ik ben niet dun genoeg.' of 'Bij mij valt het allemaal wel mee.' Juist doordat die gedachten zo hardnekkig zijn, worden klachten vaak gebagatelliseerd. 

'Mensen praten hun klachten als het ware weg', legt Van Overveld uit. 'Ze denken dat het vanzelf weer overgaat of dat ze het zelf moeten oplossen.' Terwijl de eetstoornis ondertussen gewoon doorgaat.

Juist mensen die niet in een hokje passen lopen risico

Volgens Van Overveld speelt het gevoel niet ziek genoeg te zijn, vaak extra sterk bij mensen met boulimia, een eetbuistoornis of OSFED. 'Zij herkennen vaak heel sterk het gevoel dat ze nergens echt bij horen', zegt ze. 'Ze denken: ik pas niet binnen het plaatje van een eetstoornis, dus het zal wel meevallen.' 

Dit houdt het in

OSFED is een verzamelnaam voor mensen met ernstige eetstoornisklachten die niet precies binnen de criteria van anorexia, boulimia of een eetbuistoornis passen. Juist daardoor voelen veel mensen zich volgens Van Overveld alsof hun klachten minder ernstig zijn.

Het gevoel dat je eerst hulp moet verdienen

Een van de redenen waarom mensen zich niet ziek genoeg voelen, is volgens Van Overveld dat eetstoornissen nog steeds vaak worden gekoppeld aan gewicht. 'Daardoor ontstaat het gevoel dat je eerst zichtbaar ziek moet worden voordat je hulp verdient.' Veel mensen krijgen daardoor reacties die hun onzekerheid versterken. 'Ze krijgen complimenten over gewichtsverlies of horen dat ze gewoon meer discipline moeten hebben', zegt ze. 

Zelfs binnen de zorg ervaren sommige patiënten dat er veel aandacht uitgaat naar gewicht, terwijl de psychische klachten minder worden gezien. 'Dat kan het gevoel versterken dat je eerst aan bepaalde voorwaarden moet voldoen voordat je serieus wordt genomen.'

Waarom die gedachte moeilijk los te laten is

Wat deze overtuiging volgens Van Overveld extra ingewikkeld maakt, is dat ze vaak perfect aansluit bij hoe een eetstoornis werkt. 'Het pijnlijke is dat het gevoel van niet ziek genoeg zijn vaak past bij een diepere overtuiging van niet goed genoeg zijn.' Volgens haar is dat geen toeval. Veel mensen met een eetstoornis worstelen al met zelfkritiek, perfectionisme en het gevoel dat ze voortdurend aan bepaalde verwachtingen moeten voldoen.

Mensen wachten jarenlang met hulp zoeken

Veel mensen zoeken volgens haar pas hulp wanneer de situatie niet langer vol te houden is. 'Het duurt gemiddeld zeven jaar voordat iemand met een eetstoornis hulp zoekt.' En dan volgt zelfs nog een wachtlijst van gemiddeld 23 weken.

Je hoeft niet eerst op een dieptepunt te zitten

Van Overveld hoopt daarom dat mensen stoppen met wachten op een moment waarop ze zich eindelijk 'ziek genoeg' voelen. 'Veel mensen zoeken pas hulp wanneer de situatie onhoudbaar wordt.' Volgens haar is dat nergens voor nodig. ‘Iedereen verdient hulp’.

Het belang van de juist hulp

Herken jij jezelf hierin, of herken je een ander? Weet dan dat je niet alleen bent. Hulp zoeken is - hoewel het moeilijk kan zijn - heel belangrijk, omdat artsen en deskundigen precies weten hoe ze jou het beste kunnen helpen. Zij zullen niet oordelen. Daarvoor zul je jouw eetstoornis zelf moeten erkennen. In de praktijk zoeken mensen vaak hulp juist terwijl ze nog twijfelen of ontkennen. 

Bel bij spoed altijd 112; als er geen spoed is, kun je het best contact opnemen met je huisarts. Heb je behoefte aan persoonlijke hulp of advies, of weet je niet zeker of je hulp nodig hebt? Dan kun je (anoniem) contact opnemen met een hulplijn:

Bronnen: Stichting Kiem, MIND, Novarum

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.