Introvert of juist snel overprikkeld? Dit is het verschil

Ben jij na een verjaardag compleet uitgeput? Sla je liever een druk festival over of heb je na een dag op kantoor behoefte aan een rustige avond op de bank? Dan vraag je je misschien af: ben ik introvert, of raak ik gewoon snel overprikkeld? Hoewel deze begrippen vaak door elkaar worden gebruikt, betekenen ze niet hetzelfde. Sterker nog: je kunt introvert zijn zonder snel overprikkeld te raken, en andersom. Dit is hoe het zit.

Zwitserse psycholoog Carl Jung vertelde al eerder aan WH hoe het zit met introverten. ‘Introverte mensen vermijden sociale gelegenheden liever en stellen zich in dergelijke situaties wat verlegen of teruggetrokken op. Het kost introverten namelijk veel energie om zich sociaal op te stellen.’ Extraverten ervaren juist het tegenovergestelde: zij krijgen vaak energie van sociale interactie en drukte. Belangrijk om te weten: introvert betekent niet dat je verlegen, asociaal of stil bent. Veel introverte mensen vinden feestjes, etentjes of presentaties juist hartstikke leuk. Ze hebben daarna alleen wat meer tijd nodig om op te laden. 

Wat is overprikkeling?

Volgens de Hersenstichting ontstaat overprikkeling wanneer je hersenen meer prikkels moeten verwerken dan prettig is. Dat kunnen harde geluiden zijn, fel licht, drukke ruimtes, veel gesprekken tegelijk of zelfs sterke geuren. Ook positieve gebeurtenissen, zoals een festival, vakantie of verjaardagsfeest, kunnen voor overprikkeling zorgen. Wanneer je overprikkeld bent, kun je je bijvoorbeeld moe, geïrriteerd, emotioneel of onrustig voelen. Sommige mensen krijgen hoofdpijn of merken dat ze zich moeilijk kunnen concentreren. Anders dan introversie is overprikkeling dus geen karaktereigenschap, maar een reactie van je brein op een overvloed aan prikkels.

Waarom de termen zo vaak worden verward

Introverte mensen zijn over het algemeen gevoeliger voor veel prikkels en hebben daardoor sneller behoefte aan rust. Maar dat betekent niet dat alle introverten snel overprikkeld raken. Andersom geldt hetzelfde: ook extraverte mensen kunnen overprikkeld raken na een drukke periode of een dag vol indrukken. Het grootste verschil zit dus in de oorzaak. Ben je introvert, dan gaat het vooral om waar je energie van krijgt. Ben je overprikkeld, dan gaat het om het feit dat je brein tijdelijk te veel informatie moet verwerken.

Ben jij overprikkeld of introvert?

Stel jezelf eens de volgende vragen:

• Heb ik na een gezellige dag behoefte aan tijd alleen om op te laden? Dan kan dat wijzen op introversie.
• Voel ik me vooral uitgeput na veel lawaai, drukte of indrukken? Dan kan overprikkeling een grotere rol spelen.
• Vind ik sociale activiteiten leuk, maar ben ik daarna moe? Ook dat past goed bij introversie.
• Heb ik soms na leuke activiteiten het gevoel dat mijn hoofd 'vol' zit? Dan heb je mogelijk last van overprikkeling.

Natuurlijk kunnen beide ook samengaan.

Kun je er iets aan doen?

Introversie hoef je niet te veranderen; het is simpelweg een onderdeel van je persoonlijkheid. Wel helpt het om voldoende momenten in te plannen waarop je kunt opladen. Bij overprikkeling draait het vooral om het herkennen van je grenzen. Regelmatig een korte pauze nemen, even naar buiten gaan of bewust kiezen voor een rustige omgeving kan al helpen om je zenuwstelsel weer tot rust te laten komen. De belangrijkste les? Plak jezelf niet te snel een label op. Door te ontdekken waar jij energie van krijgt én wanneer je behoefte hebt aan rust, leer je beter luisteren naar wat jouw lichaam en brein nodig hebben.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Volg je Women's Health al op Google Discover?

Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.