Jezelf blijven in je relatie: pas jij je te veel aan?

Je zegt een avondje met vriendinnen af omdat je geen gedoe wilt, houdt je mening voor je en denkt eerst na over wat je partner ervan zal vinden. Herkenbaar? Rekening houden met elkaar hoort bij een relatie, maar wanneer pas je je te veel aan en raak je jezelf kwijt?

Tip van Flip: jezelf blijven in een relatie begint soms met jezelf een paar eerlijke vragen stellen.

Hoe merk je dat je jezelf verliest?

Wanneer jouw partner je dingen verbiedt of juist oplegt kan de reactie hierop voor iedereen anders zijn. Volgens Elisha de Ridder, relatietherapeut, kan het in een relatie alle kanten op gaan. ‘De één gaat in de aanval en kan niet meer luisteren naar de ander. Dit kan gebeuren uit zelfbescherming.’ Het kan volgens haar ook juist zijn dat de partner zich gaat aanpassen om de ander te pleasen en om bevestiging te krijgen dat diens gedrag wel goed is. Dit kan dan weer vanuit angst en conflictvermijding gebeuren. ‘Hierbij ga je uit contact met jezelf’, aldus de relatietherapeut.

Het sluipt erin

In het begin heb je volgens Joey Steur, relatietherapeut, vaak niet door dat je partner opvattingen heeft over hoe jij je zou moeten gedragen. ‘Je partner vindt iets van je kleding, hoe je met je vrienden omgaat en van hoeveel je drinkt op een feestje’. Volgens haar is dit op zichzelf niets raars, en in een relatie mag je iets van elkaar vinden, dat hoort erbij. ‘Het wordt anders wanneer die opvattingen veranderen in de norm,’ zegt Steur. Wat zij vaak in haar praktijk ziet is dat mensen langzaam op hun tenen gaan lopen in hun eigen huis. Het gekke volgens haar is dat je het zelf vaak niet als iets ergs ziet. Je noemt het rekening houden met elkaar.

Toch aanpassingen doen

Wanneer je toch verandert om je partner te pleasen, bijvoorbeeld uit angst om afgewezen te worden, drijf je steeds verder van je eigen gevoel en verlangen. ‘In eerste instantie wordt er misschien gedacht: ‘laat ik dit maar niet zeggen, anders krijgen we weer gedoe’, zegt de Ridder. Als je jezelf regelmatig wegcijfert kun je volgens de Ridder minder gaan vertrouwen op je eigen gevoel. Je kan jezelf vragen gaan stellen als: ‘ben ik te veel?' en ‘stel ik mezelf niet gewoon aan’? Uiteindelijk krijg je dan het gevoel dat je jezelf bent kwijtgeraakt in de relatie. Aanpassen werkt op korte termijn volgens Steur goed, maar je verliest elke keer een stukje van jezelf. 

Waarom doen we dit? 

‘Wat tussen jou en je partner gebeurt, raakt bijna altijd iets ouds,’ – aldus Steur. Veel mensen hebben volgens haar vroeger geleerd dat liefde iets is dat je moet verdienen. Als je bent opgegroeid in een huis waar de sfeer afhing van hoe iemand anders erbij zat, dan heb je een fijne antenne ontwikkeld voor wat anderen nodig hebben. Volgens de relatietherapeut merk je dan dus aan de blik van je partner dat die iets niet prettig vindt, en vervolgens zeg je je afspraak af. ‘Het voelt misschien als jouw keuze. Alleen is het een keuze vanuit angst om iets te verliezen.’

Wanneer gaat aanpassen te ver?

Je kunt jezelf volgens de Ridder jezelf de vraag stellen: ‘Als ik zeker wist dat mijn partner hier niet negatief op zou antwoorden, zou ik de keuze dan alsnog maken?’ Als je steeds vaker nee hierop antwoordt, dan is dit volgens haar iets om serieus te nemen. Je handelt niet meer authentiek vanuit jezelf. Volgens De Ridder kunnen deze vijf vragen helpen om dat bij jezelf te onderzoeken.

1. Herken ik mezelf nog in de persoon die ik binnen deze relatie ben?
2. Maak ik bepaalde keuzes omdat ik ze zelf wil, of vooral om een negatieve reactie van mijn partner te voorkomen?
3. Mag mijn partner iets anders vinden dan ik, zonder dat ik mijn eigen standpunt hoef op te geven?
4. Heb ik nog voldoende ruimte voor mijn eigen vrienden, familie, hobby’s en interesses?
5. Kan ik ‘nee’ zeggen zonder me schuldig te voelen of bang te zijn dat de relatie daardoor onder druk komt te staan?

Hoe ga je hiermee om?

‘Het eerste wat ik zou zeggen: neem je eigen onbehagen serieus’, zegt Steur. Je hoeft volgens haar niet te wachten tot je ‘echt’ bewijs hebt dat het niet goed zit. Dat jij je steeds kleiner voelt is volgens haar genoeg reden om ernaar te kijken. Begin het gesprek bij jezelf, en niet bij de ander. “Jij bepaalt alles” is volgens haar een aanval. Kies ook een moment waarop er niets aan de hand is, dus niet midden in een ruzie. ‘Het klinkt misschien formeel, maar zeg van tevoren dat je iets wilt bespreken wat je moeilijk vindt', aldus Steur. Dit geeft ook de ander de kans om zich voor te bereiden.

Therapy era

Relatietherapie werkt volgens Steur alleen wanneer beide partners nieuwsgierig zijn naar hun eigen aandeel. ‘Therapie is een plek waar twee mensen kunnen ontdekken wat er tussen hen en henzelf gebeurt. Wie daar echt voor open staat, kan verrassend ver komen’.

Wanneer werkt therapie niet?

Het is volgens Steur niet passend wanneer er sprake is van intimidatie, dreiging of geweld. Dan is volgens haar de basisveiligheid weg, en zonder die veiligheid kun je niet eerlijk zijn in een therapiekamer. ‘Iemand die thuis afgerekend wordt op wat er in een sessie is gezegd, kan niet vrijspreken.' In dit soort situaties is volgens haar individuele hulp de eerste stap. 

Heb je na het beantwoorden van deze vragen het gevoel dat je steeds meer van jezelf inlevert? Neem dat gevoel dan serieus. Misschien helpt een gesprek met je partner, eventueel met hulp van een relatietherapeut, om te onderzoeken wat er tussen jullie gebeurt.

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Onder de Cover is de podcast van Women's Health. Nieuwe afleveringen verschijnen op Spotify, Apple en via Podimo. Tip: zet je notificaties aan, en vergeet niet te abonneren!

Volg je Women's Health al op Google Discover?

Mis nooit meer een artikel over mentaal en fysiek in beweging blijven, voeding of vrouwengezondheid in Google Discover. Volg Women's Health via deze link en klik op 'Volgen op Google'.