Jongeren vapen volop en artsen slaan alarm: ‘Stop de illegale verkoop van vapes’

We weten al even dat roken slecht is voor onze gezondheid - een campagne over een sigarettenmerk zul je dan ook niet zo snel voorbij zien komen. Maar een gewoonte die ook ontzettend slecht voor je is (het klinkt misschien als een gezonder alternatief voor de sigaret), is vapen. Al zijn vapes met smaakjes als aardbei en mango sinds 2024 officieel niet meer in de schappen te verkrijgen, uit onderzoek blijkt dat behoorlijk veel jongeren deze elektronische sigaretten blijven gebruiken. En daar moet volgens artsen hoognodig verandering in komen. 

Jonge mensen vapen volop, en dat is geen goed nieuws voor de gezondheid. Die alarmbellen moeten volgens artsen dan ook bij de overheid flink afgaan.

Verslavende nicotine

Het lijkt wellicht of alle stoffen die je uit de vape haalt meteen ook weer verdampen, maar is dit ding behoorlijk schadelijk. De lekkere smaakjes en verslavende nicotine zorgen ervoor dat behoorlijk veel mensen er geen genoeg van krijgen. Maar ondertussen bevat ook deze e-sigaret - net als de old school sigaret - gevaarlijke stoffen. Die gevaarlijke stoffen kunnen vervolgens weer tot gezondheidsproblemen leiden (denk aan hartkloppingen en een verhoogde kans op kanker) zo stelt het RIVM. 

Dat sigaretten verslavend zijn, moge duidelijk zijn. Maar onderschat de vape ook niet: nictonine is, ongeacht de verpakking, een giftige en verslavende stof. Al geldt dit voor iedereen, bij jongeren zorgt nictotine er ook nog eens voor dat de hersenontwikkeling verstoord wordt. Ook kan bij hen tot nicotinevergiftiging leiden - een lichamelijke reactie op te veel nicotine. 

Gewoon uit de winkel

Dat vapes sinds 2024 dan ook niet meer verkocht mogen worden, is dan ook vrij logisch. Maar ondanks deze maatregel lopen nog behoorlijk veel jongeren met een vape rond. Een groot deel van hen komt hier via social media aan, maar uit onderzoek blijkt dat 38 procent van de minderjarigen hun vapes in een fysieke winkel kopen - en dat terwijl dit volgens de wet helemaal niet mag. Tabakswinkels gaan er behoorlijk losjes mee om, zo blijkt ook uit de toelichting van jongeren: ‘Er wordt haast nooit om ID gevraagd en als je snel weer weg bent, maken ze er geen probleem van’, zegt één van de ondervraagde jongeren in een video van Artsen Slaan Alarm. 

Dat ook jongeren gezondheidsproblemen kunnen krijgen, werd overigens ook duidelijk in een artikel over hartaanvallen bij jonge mensen.

De rol van de overheid

Volgens artsen grijpt de overheid hierbij nog te weinig in. Zo kan eigenlijk iedereen volgens de wet een tabaks(speciaal)zaak openen, ook direct naast een school of ziekenhuis. Als dat niet tegenstrijdig klinkt…

Al geldt vanaf 2032 dat nicotineproducten alleen nog maar in tabaksspeciaalzaken verkocht mogen worden (en dus niet zomaar in een winkel op de hoek), waarschuwen artsen dat jongeren nog te weinig tegen de tabaksindustrie worden beschermd. De artsen van het collectief #ArtsenSlaanAlarm dringen de overheid er dan ook op aan om de leeftijdsgrens beter te handhaven en de verkoop van vapes en sigaretten in de buurt van scholen te verbieden. 

‘We zeggen in Nederland dat we jongeren willen beschermen tegen nicotine, maar in de praktijk laten we ze in de steek’, zegt kinderlongarts Noor Rikkers namens #ArtsenSlaanAlarm. ‘Als artsen zien we steeds meer jonge patiënten in de spreekkamer die verslaafd zijn gemaakt aan nicotine. Dat is geen toeval, maar het gevolg van een systeem waarin verkopers vrij spel hebben omdat effectief toezicht vrijwel ontbreekt.’

Kortom: er is volgens hen werk aan de winkel voor de overheid. 

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.