Kan voeding helpen bij endometriose? Dit weten we tot nu toe

Pijnlijke menstruaties, chronische buikpijn en extreme vermoeidheid: voor vrouwen met endometriose kunnen klachten het dagelijks leven behoorlijk beïnvloeden. Omdat medische behandelingen niet altijd alle symptomen wegnemen, zoeken veel vrouwen ook naar andere manieren om hun klachten te verlichten, en voeding is daarbij een onderwerp dat steeds vaker opduikt.

Onderzoekers kijken hier de laatste jaren steeds vaker naar. De belangrijkste conclusie tot nu toe: voeding geneest endometriose niet, maar bepaalde voedingspatronen kunnen mogelijk invloed hebben op ontstekingen in het lichaam, en daarmee misschien ook op klachten.

Wat is endometriose?

Bij endometriose groeit weefsel dat lijkt op baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder, bijvoorbeeld op de eierstokken, het buikvlies of de darmen. Dat weefsel reageert op hormonale schommelingen tijdens de menstruatiecyclus, waardoor het kan gaan bloeden en ontstekingsreacties kan veroorzaken.

Dat kan leiden tot klachten zoals hevige menstruatiepijn, buik- en bekkenpijn, vermoeidheid en soms ook darm- of blaasproblemen. Sommige vrouwen hebben daarnaast pijn bij seks of moeite om zwanger te worden.

Kan voeding invloed hebben op endometriose?

Endometriose gaat gepaard met ontstekingsprocessen in het lichaam, daarom kijken onderzoekers steeds vaker naar hoe voeding hierbij kan helpen. Sommige voedingsstoffen kunnen ontstekingen juist stimuleren, terwijl andere een ontstekingsremmend effect hebben. Veel studies richten zich dan ook op zogeheten anti-inflammatoire voedingspatronen: voeding met veel groenten, fruit, volkoren producten en gezonde vetten.

Voeding die mogelijk kan helpen 

Daarbij moeten we nog niet te hard van stapel lopen; een specifiek dieet voor endometriose bestaat nog niet. Maar er zijn wel verschillende studies die suggereren dat sommige voedingspatronen invloed kunnen hebben op ontstekingen en klachten zoals pijn of vermoeidheid. Wij hebben ze voor je op een rijtje gezet.

Groenten, fruit en antioxidanten

Groenten, fruit, noten en zaden zitten vol antioxidanten zoals vitamine C en E. Deze stoffen helpen het lichaam beschermen tegen oxidatieve stress en ontstekingen. In analyses van grote gezondheidsdatasets zagen onderzoekers dat vrouwen met een dieet rijk aan antioxidanten (zoals vitamine C, vitamine E en carotenoïden) een lager risico op endometriose hadden.

Vette vis en gezonde vetten

Gezonde vetten, bijvoorbeeld uit vette vis, noten, zaden en olijfolie, staan bekend om hun ontstekingsremmende eigenschappen. Uit sommige onderzoeken blijkt dat twee specifieke omega-3-vetzuren, EPA en DHA, mogelijk kunnen helpen om de groei van endometriosehaarden te vertragen. Daarnaast suggereert een studie dat een hogere inname van omega-3, in combinatie met vitamine B, kan bijdragen aan het verminderen van pijnklachten.

Vezelrijke voeding

Volkoren producten, groenten en peulvruchten bevatten veel vezels. Die kunnen helpen bij een stabielere hormoonbalans en een gezonde darmfunctie, iets wat relevant is, omdat veel vrouwen met endometriose ook darmklachten ervaren.

Voeding die klachten mogelijk kan verergeren

Net zo interessant is dat sommige voedingsmiddelen juist regelmatig worden genoemd als mogelijke triggers.

Alcohol en cafeïne

In een groot internationaal onderzoek onder meer dan 2.500 vrouwen met endometriose gaf een aanzienlijk deel van de deelnemers aan dat het verminderen van alcohol en cafeïne hun pijnklachten verminderde. Dit betekent niet dat deze producten voor iedereen klachten veroorzaken, maar het kan voor sommige vrouwen wel verschil maken.

Rood vlees

Uit verschillende studies blijkt dat een dieet met veel rood vlees mogelijk samenhangt met een grotere kans op endometriose. In sommige onderzoeken hadden vrouwen die meer dan twee porties rood vlees per dag aten zelfs tot 56 procent meer kans om de aandoening te ontwikkelen.

Een mogelijke verklaring is dat rood en bewerkt vlees relatief veel verzadigde vetten bevat. Die kunnen bijdragen aan hogere oestrogeenspiegels en ontstekingsprocessen in het lichaam, twee factoren die een rol spelen bij endometriose.

Suiker en sterk bewerkte producten

Ook een dieet met veel toegevoegde suikers kan bij sommige vrouwen klachten verergeren. Suikers zitten niet alleen in snoep en frisdrank, maar ook in veel sterk bewerkte producten, zoals gebak, ontbijtgranen en snacks.

Onderzoekers denken dat een hoge suikerinname ontstekingsprocessen in het lichaam kan versterken. Daarnaast kan veel geraffineerde suiker invloed hebben op de darmflora. Studies laten zien dat een dieet met veel simpele suikers de diversiteit van het darm microbioom kan verminderen en de groei van ontstekings bevorderende bacteriën kan stimuleren.

Voor de één werkt het, voor de ander niet

Alhoewel er geen magisch dieet bestaat dat endometriose geneest, maken we hieruit op dat een gezond en gevarieerd voedingspatroon wel verschil kan maken. Daarbij is het wel goed om in het achterhoofd te houden dat de wetenschap rondom voeding en endometriose nog in de kinderschoenen staat. En uiteraard verschilt het ook per persoon: wat voor de één goed werkt, hoeft voor de ander niet dezelfde effecten te hebben. Het is in ieder geval goed nieuws dat we steeds een beetje meer over deze aandoening te weten komen.