Ook jonge mensen kunnen een hartaanval krijgen: dit moet je weten

Je denkt bij hartaanvallen waarschijnlijk aan mensen op leeftijd, sigaretje in de hand, stressvolle baan, misschien wat medische voorgeschiedenis. Niet aan jezelf of iemand van midden twintig die net van een work-out komt of matcha drinkt op een zaterdagochtend. Toch duiken er steeds vaker verhalen op van jonge mensen die ineens te maken krijgen met heftige hartklachten.

Dat roept een logische vraag op: hoe kan zoiets gebeuren bij iemand die ogenschijnlijk gezond is? En waar moet je dan precies op letten? Dit zijn de feiten, risico’s en signalen die je niet mag negeren.

Waarom ook jonge mensen een hartaanval kunnen krijgen

Het komt niet vaak voor, maar jongere mensen zijn zeker niet volledig beschermd. Hartaanvallen kunnen ontstaan zodra de bloedtoevoer naar het hart wordt belemmerd, bijvoorbeeld door dichtslibbende kransslagaders of door een spontane scheur in een bloedvat. Leeftijd speelt daarbij een rol, maar is geen garantie.

In je twintiger of dertiger jaren kun je een hartaanval krijgen door een mix van leefstijl, genetica en gewoon pech. Factoren die de kans verhogen zijn onder meer hoge bloeddruk, hoge cholesterolwaarden, diabetes, overgewicht, roken en weinig beweging. Sommige mensen dragen ook genetische aandoeningen met zich mee die de hartspier verdikken of de bloedvaten kwetsbaarder maken.

Een harde realiteit uit onderzoek: ongeveer 1 op de 5 sterfgevallen door hart- en vaatziekten gebeurt bij mensen onder de 65. Dat laat zien dat een jonge leeftijd je niet volledig beschermt.

Hoe herken je de signalen?

Een hartaanval kondigt zich niet altijd aan met dat stereotype beeld van hevige, drukkende pijn op de borst. Ja, dat kan gebeuren, maar de werkelijkheid is vaak subtieler. Veel mensen voelen eerst een soort beklemming of druk midden op de borst, soms wisselend met steken of een branderig gevoel. De pijn kan uitstralen naar de linkerarm, schouder, kaak of rug, maar ook klachten als zweten, misselijkheid, een gevoel van onrust of plotselinge kortademigheid komen veel voor. Sommige mensen worden licht in het hoofd of voelen zich 'gewoon niet zo fit', zonder dat ze precies kunnen aanwijzen waarom.

Bij vrouwen is dat extra ingewikkeld. Zij hebben vaker atypische symptomen die minder snel worden gelinkt aan een hartaanval. Denk aan benauwdheid, misselijkheid of braken, uitstralende pijn naar de rug of kaak en een algemene, overweldigende vermoeidheid. Daardoor wordt er soms later hulp gezocht of worden klachten eerder weggezet als stress, spanning of maagproblemen.

Het lastige van andere hartproblemen

Daar komt nog iets bij: sommige hartaandoeningen lijken in de verste verte niet op een klassieke hartaanval, terwijl de symptomen behoorlijk overlappen. Een goed voorbeeld is hypertrofische cardiomyopathie, waarbij de hartspier verdikt raakt en het hart minder efficiënt kan pompen. Dat geeft klachten die sterk lijken op die van een dreigende hartaanval. Denk aan pijn op de borst, kortademigheid bij lichte inspanning, een onregelmatige hartslag, duizeligheid, flauwvallen of een aanhoudend gevoel van vermoeidheid.

Omdat jongvolwassenen zich vaak gezond voelen en weinig risico verwachten, herkennen ze die signalen niet als iets ernstigs. Veel mensen schrijven de klachten toe aan een slechte conditie, drukte op werk, te weinig slaap of hyperventilatie. Daardoor kan het soms maanden of zelfs jaren duren voordat duidelijk wordt dat er iets mis is met de hartspier. Juist daarom is het belangrijk om aan de bel te trekken als je merkt dat je klachten terugkeren of steeds sneller optreden.

Wat kun je zelf doen om je risico te verlagen?

Gelukkig is er veel dat je dagelijks kunt doen om je hart gezond te houden, zoals:

• Houd bloeddruk, cholesterol en triglyceriden in de gaten en laat ze regelmatig checken
• Behandel aandoeningen zoals (pre)diabetes goed
• Houd je gewicht in een gezonde range.
• Eet veel groente, fruit en volkoren producten
• Beperk verzadigde vetten, zout en toegevoegde suikers
• Beweeg dagelijks
• Drink minder alcohol
• Rook niet of stop ermee
• Pak stress aan met ontspanningstechnieken of mindfulness
• Slaap voldoende

Kortom, jonge mensen kunnen absoluut een hartaanval krijgen. Het is gelukkig zeldzamer dan op latere leeftijd, maar niet onmogelijk. Herken je klachten die niet kloppen of voel je dat er iets mis is, dan is dat genoeg reden om professionele hulp in te schakelen. Jij kent je eigen lichaam het best, dus luister naar dat gevoel.

Bronnen: Hartstichting, Heart, CDC

Volg je Women's Health al op Facebook, Instagram en TikTok? Je kunt je ook inschrijven voor onze nieuwsbrief.