Mannen zien seksistisch gedrag als probleem, maar ingrijpen doen ze vaak niet (en dit is waarom)
Rijksoverheid
In de meeste gevallen van seksueel grensoverschrijdend gedrag is de dader een man, ook als het slachtoffer een man is. Wat doen mannen om te zorgen dat dit verandert? Uit recent onderzoek blijkt dat ze zich steeds bewuster zijn van dit gedrag, maar dat ze zelf nog maar weinig actie ondernemen.
Thema’s rondom seksueel grensoverschrijdend gedrag tegen vrouwen komen steeds vaker in het nieuws - en helaas niet in positieve zin. Dat is te merken: vrouwen protesteren, de Dolle Mina’s zijn terug en overheidscampagnes vragen aandacht voor thema’s als femicide, geweld en veiligheid op straat.
Dit houdt niet alleen vrouwen veel bezig, maar het zet volgens onderzoeksbureau Ipsos I&O de mannen ook steeds meer aan het denken: sinds de ernstige gebeurtenissen rondom de veiligheid van vrouwen in de afgelopen maanden, denkt 1 op de 4 mannen vaker na of hijzelf en/of mannen om hem heen seksueel grensoverschrijdend gedrag vertonen. Maar om het probleem op te kunnen lossen, valt er voor álle mannen nog een flinke slag te slaan.
Hoe staat het ervoor?
‘In onze samenleving heerst een cultuur waarin vrouwonvriendelijk gedrag genormaliseerd wordt. Die ingesleten patronen moeten we bespreekbaar maken, in onze eigen sociale kring. Alleen met elkaar kunnen we ze doorbreken,’ zegt Mariëtte Hamer, regeringscommissaris seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld. Op 4 november lanceerde de Rijksoverheid daarom de campagne ‘Man, zeg er wat van!’, waarvoor het onderzoek is uitgevoerd bij 924 mannen van 18 jaar en ouder.
Uit de resultaten bleek dat 7 op de 10 mannen vindt dat ze elkaar vaker moeten aanspreken op seksueel grensoverschrijdend gedrag, zoals het maken van ongepaste opmerkingen of gebaren. Van de mannen die hebben meegemaakt dat een andere man ongepast en ongewenst gedrag vertoonde, wilde 6 op de 10 daar wel wat van zeggen, maar deden ze dit uiteindelijk niet. Waarom? Omdat ze twijfelden of het gedrag wel ‘erg genoeg’ was (51 procent), omdat ze niet wisten wat ze moesten zeggen (37 procent) of omdat ze de sfeer niet wilden verpesten (30 procent).
© RijksoverheidStill uit de campagnevideo 'Man, zeg er wat van!'
Andere opvallende bevindingen waren onder andere:
• Bij de helft van de mannen praten vrienden weleens op een seksueel grensoverschrijdende manier over vrouwen. Toch denkt maar één op de vijf mannen dat vrouwen uit hun directe omgeving te maken krijgt met seksueel grensoverschrijdend gedrag (terwijl de werkelijke cijfers laten zien dat maar liefst 6 op de 10 vrouwen ermee te maken krijgt)
• 77 procent van de mannen vindt het vervelend als mannen seksueel grensoverschrijdende opmerkingen of gebaren maken over hun zus, moeder of vriendin.
• Een kwart van de mannen (23 procent) weet niet zeker hoe eigen opmerkingen of grappen overkomen op een vrouw.
• 79 procent van de mannen vindt dat alles wat je niet wilt dat tegen je moeder of zusje wordt gezegd, je zelf ook niet zegt tegen een andere vrouw.
En, zeggen ze er ook wat van?
De meeste mannen (72 tot 78 procent) geven aan dat ze het niet erg zouden vinden als vrienden, collega’s of sportmaatjes hen zouden aanspreken op hun gedrag - terwijl maar een kwart van de mannen in hun eigen omgeving ziet dat er in hun sociale kring positief wordt gereageerd door andere mannen. Maar terwijl de mannen proberen uit te vogelen hoe ze de sfeer kunnen behouden, durven vrouwen intussen niet alleen op straat te komen, lopen we massaal met sleutels tussen onze vingers en wordt er nog steeds elke acht dagen een vrouw vermoord. Vandaar dus de overheidscampagne ‘Man, zeg er wat van!’, die je vanaf nu op tv, in de horeca, in de bioscoop en online zult zien.
Patronen doorbreken
‘Wat kunnen wij, mannen, doen om eraan bij te dragen dat iedereen zich veilig voelt?’ zegt Koen Becking, staatssecretaris Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en verantwoordelijk voor emancipatie. ‘Dat begint bij bewustwording en elkaar aanspreken. Bijvoorbeeld als een vriend, collega of sportteamgenoot een opmerking of grap maakt die te ver gaat. Spreek hem erop aan, praat erover, juist als vrienden onder elkaar.’
Waaróm elkaar aanspreken op gedrag voor mannen juist zo belangrijk is, is duidelijk te zien aan de piramide van gender-gerelateerd geweld die door Emancipator werd gemaakt:
Laten we hopen dat de campagne aanslaat, en dat we binnenkort kunnen schrijven over hoe goed de mannen bezig zijn als het gaat om elkaar aanspreken op grensoverschrijdend gedrag.
Is er bij jou sprake van seksueel geweld of grensoverschrijdend gedrag, of ben je bang dat dit kan gebeuren (bijvoorbeeld in een vervelende thuissituatie)? Dan kun je altijd een melding doen bij de politie. Heb je informatie over criminaliteit, ken je de verdachte, of ben je bang voor de verdachte? Dan kun je anoniem een melding doen bij Meld Misdaad Anoniem. Twijfel je over aangifte, of heb je behoefte aan een luisterend oor? Neem dan contact op met Slachtofferhulp Nederland door te bellen met 0900 - 0101 of via de website.